Zwervende tentoonstelling #14
18 september tot en met 11 oktober
Westzeedijk 114, 3016 AH Rotterdam
De veertiende Zwervende Tentoonstelling (ZT, voorheen De Salon) is een bijzondere. Acht beeldend kunstenaars kregen de opdracht om behang te ontwerpen: Merijn Bolink, Geerten Ten Bosch, BROOS (Pietertje van Splunter / Zeger Reijers), Lisa Couwenbergh, Jan van de Pavert, Vanessa Jane Phaff, Berend Strik en Anne Wenzel.
Hun ontwerpen worden getoond in combinatie met films en ruimtelijk werk van andere kunstenaars: Beeldcollectief Leopold Emmen (Daan Emmen/Nanouk Leopold), Milou van Ham/Jan Adriaans, Rince de Jong, Bouke Verwijs en Eveline Visser.
Het behang kan tijdens en na de tentoonstelling besteld worden bij ZT. Ook het andere werk in de tentoonstelling is te koop. In alle kamers van het grote pand is iets te zien.
Tijdens deze tentoonstelling vinden bijzondere activiteiten plaats. Op zaterdag 26 september is er om 16.00 uur een schenkerij met thee en koffie van Evermore (www.evermorethee.nl) en op zondag 11 oktober om 17.00 uur wordt de tentoonstelling afgesloten met een optreden van mezzosopraan Lotte Bovi.
Opening: vrijdag 18 september van 17.00 tot 20.00 uur, met om 17.30 uur een openingswoord van onze gastheer, Jonkheer mr. Th. Sandberg.
Openingstijden: ieder weekend van 19 september tot en met 11 oktober, zaterdag van 15.00 tot 18.00 uur,
zondag van 13.00 tot 18.00 uur. Buiten deze tijden bezoek mogelijk op afspraak.
Voor meer informatie kijk op www.zwervendetentoonstelling.nl - Beeld uitnodiging: Beeldcollectief Leopold Emmen.
Genomineerd !
ik dacht dat het misschien leuk was om op het blog te plaatsen
dat Michiel Brouwer en ik voor de fotoprijs genomineerd zijn,
Michiel voor zijn eindexamenproject (steenbergen stipendium)
en ik voor mijn vrije werk, twee series: liaison en clair.
misschien tot snel!
groetjes,
Suzanne Leenen
dat Michiel Brouwer en ik voor de fotoprijs genomineerd zijn,
Michiel voor zijn eindexamenproject (steenbergen stipendium)
en ik voor mijn vrije werk, twee series: liaison en clair.
misschien tot snel!
groetjes,
Suzanne Leenen
Between arrival and departure
Between arrival and departure / DeFKa
6 september t/m 4 oktober 2009
De opening is op zondag 6 september om 16.30 uur.
Annegien van Doorn (1982) is in 2004 afgestudeerd aan de Academie Sint Joost in Breda en heeft een masteropleiding gevolgd in Barcelona. In 2009 werkte zij als artist in residence in Tokyo en heeft meerdere internationale exposities op haar naam staan. Ze heeft een tentoonstelling gemaakt met de titel ‘Between arrival and departure’, waarin haar multidisciplinaire benadering van thema’s goed tot uitdrukking komt en waarin fotografie, beeldende kunst en een video-installatie (in samenwerking met Verónica Luyo Torres) zijn geïntegreerd.
Naast werk van Annegien van Doorn is er in het SMAHK, Stedelijk Museum Assen voor Hedendaagse Kunst, een presentatie door vier in Assen wonende of gewoond hebbende fotografen die reageren op het thema van de Fotomanifestatie Noorderlicht ‘Strijd’ : Dirk-Jan Visser, Martin Roemers, Sake Elzinga en Harry Cock.
De tentoonstelling is geopend op donderdag-, vrijdag- zaterdag- en zondagmiddag van 13.00 tot 17.00 uur.
Toegang is gratis
DeFKa Campis, Venestraat 88, 9402 GP Assen.
0592 315316 - www.defka.nl - info@defka.nl
6 september t/m 4 oktober 2009
De opening is op zondag 6 september om 16.30 uur.
Annegien van Doorn (1982) is in 2004 afgestudeerd aan de Academie Sint Joost in Breda en heeft een masteropleiding gevolgd in Barcelona. In 2009 werkte zij als artist in residence in Tokyo en heeft meerdere internationale exposities op haar naam staan. Ze heeft een tentoonstelling gemaakt met de titel ‘Between arrival and departure’, waarin haar multidisciplinaire benadering van thema’s goed tot uitdrukking komt en waarin fotografie, beeldende kunst en een video-installatie (in samenwerking met Verónica Luyo Torres) zijn geïntegreerd.
Naast werk van Annegien van Doorn is er in het SMAHK, Stedelijk Museum Assen voor Hedendaagse Kunst, een presentatie door vier in Assen wonende of gewoond hebbende fotografen die reageren op het thema van de Fotomanifestatie Noorderlicht ‘Strijd’ : Dirk-Jan Visser, Martin Roemers, Sake Elzinga en Harry Cock.
De tentoonstelling is geopend op donderdag-, vrijdag- zaterdag- en zondagmiddag van 13.00 tot 17.00 uur.
Toegang is gratis
DeFKa Campis, Venestraat 88, 9402 GP Assen.
0592 315316 - www.defka.nl - info@defka.nl
Annegien van Doorn
Hello everyone!
I'm pleased to announce you my next exhibition in collaboration with Verónica Luyo Torres at Youkobo Art Space in Tokyo. The opening will be tomorrow the 5th of June at 6pm.
During our stay we're also working on a project with three Japanese Artist and we'll present the results of this collaboration the 21st of June at 6pm. More info about this project at: http://www.about-the-everyday.blogspot.com/
If you are around, I will be very happy to see you one of these days!
Best, Annegien
TEMPORARY CITY BERLIN
One space. One structure. A set of regulations.
Work samples: Anouk Kruithof: 'Business Explosion', 2008, photo/ courtesy: artist // Tamara Van San: Untitled, 2009, mixed media,
photo: Lode Geens, courtesy: artist // Katrin Plavcak: 'Demokratie oder der Sohn des Königs', 2007, photo: Galerie Mezzanin
Opening: Friday May 15th, 19.00, Atelierhof Kreuzberg, Schleiermacherstr. 31-37, Berlin (U7 Gneisenauerstr. /U6 Mehringdamm)
// 19.00 Uhr Opening
// 21.00 Uhr Performance Eric Thielemans
// 22.00 Uhr Erste Stufe Haifisch
// 23.00 Uhr O Tannenbaum DJs
Exhibition period: May 16th – June 7th 2009, Opening Hours: Thursday – Sunday 14.00-20.00
Program: May 15th – June 7th 2009, concerts/ films/ summer feast/ DJ night / lecture/ performance (see attachment)
Guided Tours: every Sunday 15.00
Artists: Anton Cotteleer (BE), Ilke De Vries (BE), Yoko Enoki(JP), Paul Hendrikse (NL), Anouk Kruithof (NL),
Nicolas Leus (BE), Katrin Plavcak (AT), Olivier Schrauwen (BE), Nada Sebestyén (DE), Nele Tas (BE),
Iris Van Dongen (NL), Stijn Van Dorpe (BE), Ada Van Hoorebeke (BE), Tamara Van San (BE), Sarah Westphal (DE).
Further informations, press release and press photos under: www.temporarycityberlin.de
Partner: Temporary City Berlin is supported by the Flemish Community, the European Community (Youth in Action Programme) and
the Dutch Embassy in Berlin and organised in cooperation with Flachland e.V. (DE), Croxhapox (BE) and Lokaal 01 (BE/NL).
--
Pressekontakt:
Manuela Blanke + Nora Mayr
T: +49/ (0)176 61 51 68 04
Temporary City Berlin
15. Mai - 7. Juni 2009
Location: Atelierhof Kreuzberg
Temporary City Berlin
15. Mai - 7. Juni 2009
Location: Atelierhof Kreuzberg
City Visions Europe
City Visions Europe, History and Future of the European City.
Geopend vrijdag 25 april en te zien tot 21 juni elke dag van 9 tot 19u Locatie station Mechelen: Tunnel onder het Koning Albertplein (Koning Albertplein z/n, Mechelen)
“As a last and complementary element, the Dutch photographer Dieuwertje Komen, engaged in the project to photograph each of the subject-cities of City Visions Europe, will present the first two series of photographs, portraying Mechelen and Mons.”
site
site2
from Annegien...
Hi everyone,
From 16th of April until the
5th of June I show my work ¨From: annegienvandoorn@gmail.com¨ at Sala d'Arte Jove in Barcelona.
[ Publication ]
And from the 29th of Apriluntil the 10th of May I'll show the videoinstallation ¨Inventario piso Carrer Banys Nous 15 3º2ª, Barcelona¨which I made with Verónica Luyo at Espacio Menosuno in Madrid.
[ here also ]
I hope to see you!
All the best,
Annegien
-
www.annegienvandoorn.com
Mark Nozeman
p e r s b e r i c h t
Amsterdam 6 april 2009
SUBJECTIVE ATLAS OF SERBIA van Annelys de Vet (boekpresentatie en expositie)
DWELLING AND BELONGING van Mark Nozeman (fotoexpositie work in progress)
Grafisch ontwerper Annelys de Vet vergezelde De Balie vorig jaar bij een uitwisselingsprogramma naar Belgrado in Servië. Het resultaat van haar workshop, het boek ‘Subjective Atlas of Serbia’ wordt op vrijdag 17 april om 20:30 in De Balie in Amsterdam gepresenteerd. De mooiste beelden uit de Atlas zijn vanaf 8 april te zien in De Balie waar ook de fotografie van Mark Nozeman wordt gepresenteerd. Nozeman ging op zoek naar de relatie tussen de individuele identiteit en het hedendaagse Servië
Een atlas met persoonlijke beelden van Servië, dat was de vraag aan een groep jonge ontwerpers en kunstenaars. De Vet heeft vaker de opdracht tot het persoonlijk ‘mappen’ van een land met veel succes verstrekt. In de reeks subjectieve atlassen bevinden zich Nederland, Europa en Palestina.
Haar doel is om andere beelden van landen te genereren, die meer recht doen aan de dagelijkse werkelijkheid. Vervolgens worden deze vrij verstrekt aan iedereen die ze wil gebruiken, om zo het domein van de clichébeelden en ‘mediaklassiekers’ te infiltreren met persoonlijke en authentieke observaties en beelden. Het mappen van culturele identiteiten wordt een middel om hedendaagse complexe samenlevingen, zoals die van Servië, vast te leggen en te begrijpen.
Op vrijdagavond 17 april (20.30) geeft journalist Richard de Boer een korte inleiding op de politieke situatie in Servië en daarna volgen presentaties van vooraanstaande jonge Servische kunstenaars en ontwerpers. Voor sommigen van hen is het de eerste keer dat ze een EU- land kunnen bezoeken, als gevolg van de strenge Europese visapolitiek. Annelys de Vet geeft een toelichting op de publicatie en met ironische, humoristische, romantische, sceptische en culinaire beelden. Kunstenaar en muzikant Vuk Kuzmanovic zal traditionele muziek als ook zijn eigen hedendaagse versies spelen. De rakia van Servische bodem doet de rest. Vanaf 22:00 zijn er korte films te zien van de jongste generatie Servische makers, die ook op zaterdag 18 april om 20:30 worden vertoond in de cinemazaal.
Beelden uit de Atlas zijn vanaf woensdag 8 april te zien in De Balie, evenals het werk dat fotograaf Mark Nozeman maakte in Servië.
Nozeman legde de generatie tussen de 18 en 35 jaar vast in kwetsbare en tegelijk ongenaakbare poses in hun eigen omgeving. Intieme doorkijkjes in het alledaagse Servisch bestaan die de erfenis tonen van een land tien jaar na de Nato bombardementen. Deze 'work in progress' presentatie vormt een indringende opmaat van de expositie en publicatie van het project Dwelling and Belonging waarin Nozeman de ‘restless state of mind of the Europeans today’ onderzoekt.
______________________________
agenda gegevens:
titel: Subjective Atlas of Serbia
datum: vrijdag 17 april 2009 | plaats: De Balie, Kleine-Gartmanplantsoen 10, 1017RR Amsterdam
aanvang: 20:30 | toegang: gratis | reserveren : ma t/m za van 12.00-18.00 op 020 55 35 100 (aanbevolen)
extra : De Subjective Atlas of Serbia is die avond te koop voor de eenmalige prijs van € 10,– (winkelprijs € 15,–)
meer info: www.debalie.nl; www.subjectiveatlasofserbia.
De expositie is te zien in de foyers en het café van De Balie en elke dag van 10:00 tot middernacht te bezoeken. 8 april t/m 7 mei 2009
Het filmprogramma wordt getoond op vr 17 april om 22:00 en op za 18 april om 20:30 (€5/7)
NOOT VOOR DE REDACTIE voor meer informatie: ellen.walraven@balie.nl; of 06 150 67 677
BEyond
------------------------- Oorspronkelijk bericht -------------------------
Onderwerp: Groepsexpositie BEyond in DUENDE, Rotterdam
Van: "Annegien van Doorn" <%%%>
Datum: Wo, 18 maart, 2009 10:34 am
Aan: "Annegien van Doorn" <%%%>
--------------------------------------------------------------------------
BEyond features works and site specific projects from Sabrina Basten,
Stefano Calligaro, Friederike Mainka, Esmé Valk, Irene van de Mheen,
Annegien van Doorn, Sjoerd Westbroek.
Opening 26th march 2009, 19.00 hour
Duende,
tamboerstraat 9, Rotterdam
www.duendestudios.nl
“As all the techniques have been discovered and all their combinations
have been experienced there's no border to define what exactly is a
sculpure, a performance, a video or a photograph. There's sculptures
that would love to be drawings, drawings that would love to be videos
and sometimes videos that would love to be paintings. In this sort of
cracks I find the most interesting meanings of works, as if there was
some kind of unsatisfied tension in them, something that forces the
spectator to look beyond. Works that need to be watched always once
more to be understood a little bit, that underline with their physical
presence the struggle between different techniques
and shapes.”
BEyond is supported by the italian funding program Movin' Up
SKYBOX
----- Original Message ----- From: "Marcel de Buck" <marcel@%%%%%%.nl>
To: "Marcel de Buck" <marcel@%%%%%%%.nl>
Sent: Thursday, March 19, 2009 7:04 PM
Subject: SKYBOX vrijdag 27 maart: Marcel de Buck
Beste,
Maanden sparen ging er aan vooraf, maar na veel geduld,
doorzettingsvermogen en fases van irritante jeuk was het dan zover.
Ik had een heuse baard. Niet zo eentje van een week oud, met van die
stoppels waar je anderen mee open schuurt als je ze knuffelt of kust,
maar een baard waar je met je hand doorheen kon woelen. Eentje waar
je een modelletje in kon kneden. Eentje waarvan je zelf en anderen er
niet meer om heen konden dat je haar op je gezicht hebt.
Op dat punt heb ik de fotocamera gepakt en heb ik van mijzelf een
klassiek portret met baard gemaakt. Van de foto een ansichtkaart
laten drukken! en naar al mijn vrienden rondgestuurd om vol trots mijn
mannelijkheid te tonen. Lovende reacties op de foto kreeg ik. Maar
voor iedereen was het toch wel duidelijk dat mijn gezicht zonder
baard er appetijtelijker uitziet dan met.
Dat kwam voor mij toch onverwacht en hard aan.
Marcel de Buck maakt de laatste tijd veel zelfportretten. In Skybox
toont hij een tekening en haar.
Opening vrijdag 27 maart, 20:00 - 22:30.
Skybox is de kleinste kunstenaarsruimte in Amsterdam en is alleen
toegankelijk tijdens de opening of op afspraak. (skybox@marcipanis.nl)
Marcusstraat 52, Amsterdam.
Dieuwertje Komen
BREDA – Sinds donderdagmiddag hangen er aan de parkeergarage aan de
Concordiastraat vier enorme foto's. Het kunstwerk, gemaakt door fotografe
Dieuwertje Komen, bestaat uit vier doeken met grote panoramafoto's van
Breda.
Het gaat hier om kunsttoepassing op een openbaar gebouw op initiatief van
de Rabobank Breda en het Parkeerbedrijf van de Gemeente Breda. Het
kunstwerk met een totale afmeting van zo’n 6,5 bij 34 meter is door deze
partijen gezamenlijk gefinancierd.
Wethouder Willems: “Ik ben erg blij met de bijdrage van de Rabobank Breda
aan dit kunstwerk. Via kunsttoepassing op openbare gebouwen krijgen vooral
jonge, veelbelovende kunstenaars de kans om hun werk aan het publiek te
laten zien. In dit geval gaat het om prachtige foto’s van onze stad, een
combinatie van beeldcultuur en erfgoed, de twee speerpunten van het Bredase
cultuurbeleid.”
De maker van het kunstwerk is fotografe Dieuwertje Komen. Zij heeft
gestudeerd aan de Academie St. Joost en geeft daar nu les. Zij woont en
werkt in Rotterdam.
Fotografie bij VPRO
Fotografie bij VPRO De Avonden op Radio 6
a.s. woensdagavond, 25 februari, in het derde uur,
tussen 21.00-22.00 is er weer een gesprek over fotografie
witte poes / 1965 © MACHIEL BOTMAN / VALPOLICELLA / ITALY
M A C H I E L B O T M A N
- EEN JONGENSDROOM -
Het is 1974. De legendarische Beach Boys verblijven enkele maanden in Nederland om het inmiddels befaamde HOLLAND album op te nemen.
Fotograaf Machiel Botman [Haarlem, 1955] woont in die periode, hij is dan zo'n jaar of 18-19 oud, in de omgeving van Vogelenzang. Toevallig grenst de tuin van zijn ouders aan de tuin van het pand waar op dat moment een paar leden van het Beach Boys gezelschap verblijven.
Botman, die een beetje gitaar speelt en af en toe wat schrijft en dicht, maakt zo kennis met Jack Rieley, tekstschrijver en manager van de Beach Boys en, om een lang verhaal kort te maken, ze gaan de studio in en maken het album Western Justice. De lp, een ambitieus project met als thema hongersnood in de westerse wereld, verschijnt in 1975. Een jongensdroom.
Na de muzikale periode verlegt Botman zijn accent meer en meer naar de fotografie. Geïnspireerd door onderwerpen uit zijn directe omgeving maakt hij dagboekachtige, stemmige, korrelige, soms wazige en bewogen zwart-wit beelden; een oeuvre dat is gepubliceerd in de boeken Heartbeat en Rainchild. Een derde boek staat nu op stapel.
Onze medewerker L.J.A.D. Creyghton gaat met de inmiddels in Italië woonachtige Botman in gesprek en probeert te doorgronden waarom hij in zijn foto's zo vaak gebruikt maakt van beweging en een zekere poëtische onscherpte.
a.s. woensdagavond, 25 februari, in het derde uur,
tussen 21.00-22.00 is er weer een gesprek over fotografie
witte poes / 1965 © MACHIEL BOTMAN / VALPOLICELLA / ITALY
M A C H I E L B O T M A N
- EEN JONGENSDROOM -
Het is 1974. De legendarische Beach Boys verblijven enkele maanden in Nederland om het inmiddels befaamde HOLLAND album op te nemen.
Fotograaf Machiel Botman [Haarlem, 1955] woont in die periode, hij is dan zo'n jaar of 18-19 oud, in de omgeving van Vogelenzang. Toevallig grenst de tuin van zijn ouders aan de tuin van het pand waar op dat moment een paar leden van het Beach Boys gezelschap verblijven.
Botman, die een beetje gitaar speelt en af en toe wat schrijft en dicht, maakt zo kennis met Jack Rieley, tekstschrijver en manager van de Beach Boys en, om een lang verhaal kort te maken, ze gaan de studio in en maken het album Western Justice. De lp, een ambitieus project met als thema hongersnood in de westerse wereld, verschijnt in 1975. Een jongensdroom.
Na de muzikale periode verlegt Botman zijn accent meer en meer naar de fotografie. Geïnspireerd door onderwerpen uit zijn directe omgeving maakt hij dagboekachtige, stemmige, korrelige, soms wazige en bewogen zwart-wit beelden; een oeuvre dat is gepubliceerd in de boeken Heartbeat en Rainchild. Een derde boek staat nu op stapel.
Onze medewerker L.J.A.D. Creyghton gaat met de inmiddels in Italië woonachtige Botman in gesprek en probeert te doorgronden waarom hij in zijn foto's zo vaak gebruikt maakt van beweging en een zekere poëtische onscherpte.
LOVING NATURE
Expositie Loving Nature
vrijdag 30 januari 19.00 u
LCC Delfshaven,
Voorhaven 57 Rotterdam.
met werk van
Janneke Evers, Emmelie Mijs, Lorelinde Verhees, Nils Verweij, Auke Hamers, Loes Verstappen,
tijdens de opening dansen op de Fifi Hengsten live, plaatjes van dj-duo WOES en tosti's van Apelien Producties.
De expositie is nog te zien zaterdag 31 jan en zondag 1 feb van 12.00 u -17.00 u
Jules Groenen Prijs > Tom van Limpt
Hoi lieve mensen,
Voor de gene die het nog niet gehoord hebben wilde ik nog even doorgeven dat ik afgelopen vrijdag de jules groenen prijs gewonnen heb. Ik wil iedereen voor de steun.
Groetjes kus Tom
Voor de gene die het nog niet gehoord hebben wilde ik nog even doorgeven dat ik afgelopen vrijdag de jules groenen prijs gewonnen heb. Ik wil iedereen voor de steun.
Groetjes kus Tom
VPRO - De Avonden
Fotografie bij VPRO De Avonden op Radio 6
woensdagavond 29 oktober, in het derde uur,
tussen 21.00-22.00 is er weer een gesprek over fotografie
R O B H O R N S T R A - 101 BILLIONAIRES
Met enkele dagen verschijnt 101 Billionaires, het nieuwe boek van de Utrechtse fotograaf Rob Hornstra [1975]. Hornstra - die zijn fotoprojecten steevast in eigen beheer uitgeeft - is niet alleen een sociaal betrokken documentaire fotograaf, hij is vooral gefascineerd door de naweeën van het communisme.
Zijn eindexamenwerk voor de kunstacademie van Utrecht bestond uit Communism & Cowgirls, een serie foto's die hij maakte in Rusland; interieurs, landschappen en portretten van de mensen die hij op reis tegenkwam.
Nu, ruim vier jaar, een Russische taalcursus en een zevental reizen later, verschijnt het nieuwste project: 101 Billionaires. Een serie foto's waarbij Hornstra zijn camera niet richt op de voor de hand liggende uitspattingen en extravaganza van de nieuwe rijken maar op jongeren en de zelfkant van de Russische samenleving die - volgens de fotograaf - volkomen in de steek worden gelaten door de Russische overheid.
Naar aanleiding van het verschijnen van het boek bezocht onze medewerker L.J.A.D. Creyghton de fotograaf in Utrecht.
Luister u naar 101 Billionaires.
CHINA/S75
CHINA/S75
Petra Stavast
Publication of portraits by Petra Stavast, photographed with a mobile phone.
36 pp. /16.5 x 23.5 cm/ISBN 978-90-809988-3-4/Roma Publication 114/Designed by Hans Gremmen /7,50
Info: www.romapublications.org
Order: http://www.orderromapublications.org/Product.aspx?pid=150
KUNSTSTOF
Ahmet Polat was op 3 oktober op Radio 1, in het programma kunststof; http://www.radio1.nl/kunststof, kies het fragment van 3 oktober
L E O D I V E N D A L
Fotografie bij VPRO De Avonden op Radio 6
morgenavond, woensdag 1 oktober, in het derde uur,
tussen 21.00-22.00 is er weer een gesprek over fotografie
L E O D I V E N D A L
Een winters hart
Gedurende drie opeenvolgende winters werkte de Amsterdamse fotograaf/dichter Leo Divendal [1947] in het franse stadje Vézelay aan een serie foto's en gedichten, geïnspireerd door zijn verblijf aldaar.
Dat hij er ook zijn eerste roman "Een winters hart" zou schrijven was niet in de laatste plaats voor zichzelf een verrassing maar - ingegeven door de omgeving - onontkoombaar.
Naar aanleiding van een presentatie van het werk in De Hallen in Haarlem gaat onze medewerker L.J.A.D. Creyghton voor het kunsthalfuur in gesprek met de fotograaf.
Luistert u naar de gevoelige fotografie van Leo Divendal; "een winters hart"
Steenbergen Stipendium 2008
Jong afgestudeerden
6-09-2008 t/m 26-10-2008
Op 2 oktober zal voor de elfde keer in het Nederlands Fotomuseum het Steenbergen Stipendium, dé prijs voor jonge afgestudeerde fotografen, worden uitgereikt.
Elk jaar bezoekt de jury, deze keer bestaande uit Kim Knoppers (voorzitter), Marnix Goossens (fotograaf) en Ron Mandos (galeriehouder), kunstacademies die een aparte richting fotografie hebben.
De Steenbergen Stichting heeft ook dit jaar ervoor gekozen de jury een short list te laten samen stellen en het werk van deze genomineerden te presenteren in een groepstentoonstelling in het Nederlands Fotomuseum. De jury heeft zes fotografen genomineerd die afkomstige zijn van de kunstacademies die een aparte richting fotografie hebben. De uiteindelijke winnaar van deze belangrijkste prijs voor jonge fotografen ontvangt een bedrag van € 5.000.
De genomineerden dit jaar zijn:
Gerrit Rietveld Academie, Amsterdam
Eva Marie Rřdbro
Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten, Den Haag
Magdalena Pilko
Willem Popelier
Academie voor Kunst en Vormgeving St. Joost, Breda
Bob Verbruggen
Luciana Caputo
Hogeschool voor de Kunsten, Utrecht
Wouter Hooghiemstra
Steenbergen Academiedag 2008
Discussiemiddag
2-10-2008 t/m 2-10-2008
14:00 tot 17:00 uur
Dit jaar besteedt het Nederlands Fotomuseum aandacht aan het belang van auteursrecht en de betekenis hiervan voor afgestudeerde fotografen. De do’s and don’'ts worden voor studenten inzichtelijk gemaakt en geďllustreerd met praktijkvoorbeelden van de soms lastige problematiek van het auteursrecht.
14.00 - 14.30
Algemene introductie op auteursrecht door Jochem Donker, Hoofd Juridische Zaken van het Centrum voor Dienstverlening Auteurs- en aanverwante Rechten (CEDAR).
14.30 – 15.15
Lucette Bronk, voorheen directeur van de Fotografen Federatie en Burafo, over de do’s and don'ts rondom auteursrecht
15.15 – 16.3
Discussie onder leiding van Flip Bool. Basis voor de discussie vormt het verslag van het symposium In Beeld: auteursrecht voor fotografen dat Burafo in samenwerking met het Nederlands Fotomuseum, NVF en Stichting Cultuurlab/Pakhuis de Zwijger organiseerde op 23 mei 2008. Discussiebijdragen worden geleverd door Jochem Donker, Lucette Bronk , Louis Zaal.
17.00
Uitreiking Steenbergen Stipendium en publieksprijs met aansluitend borrel
6-09-2008 t/m 26-10-2008
Op 2 oktober zal voor de elfde keer in het Nederlands Fotomuseum het Steenbergen Stipendium, dé prijs voor jonge afgestudeerde fotografen, worden uitgereikt.
Elk jaar bezoekt de jury, deze keer bestaande uit Kim Knoppers (voorzitter), Marnix Goossens (fotograaf) en Ron Mandos (galeriehouder), kunstacademies die een aparte richting fotografie hebben.
De Steenbergen Stichting heeft ook dit jaar ervoor gekozen de jury een short list te laten samen stellen en het werk van deze genomineerden te presenteren in een groepstentoonstelling in het Nederlands Fotomuseum. De jury heeft zes fotografen genomineerd die afkomstige zijn van de kunstacademies die een aparte richting fotografie hebben. De uiteindelijke winnaar van deze belangrijkste prijs voor jonge fotografen ontvangt een bedrag van € 5.000.
De genomineerden dit jaar zijn:
Gerrit Rietveld Academie, Amsterdam
Eva Marie Rřdbro
Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten, Den Haag
Magdalena Pilko
Willem Popelier
Academie voor Kunst en Vormgeving St. Joost, Breda
Bob Verbruggen
Luciana Caputo
Hogeschool voor de Kunsten, Utrecht
Wouter Hooghiemstra
Steenbergen Academiedag 2008
Discussiemiddag
2-10-2008 t/m 2-10-2008
14:00 tot 17:00 uur
Dit jaar besteedt het Nederlands Fotomuseum aandacht aan het belang van auteursrecht en de betekenis hiervan voor afgestudeerde fotografen. De do’s and don’'ts worden voor studenten inzichtelijk gemaakt en geďllustreerd met praktijkvoorbeelden van de soms lastige problematiek van het auteursrecht.
14.00 - 14.30
Algemene introductie op auteursrecht door Jochem Donker, Hoofd Juridische Zaken van het Centrum voor Dienstverlening Auteurs- en aanverwante Rechten (CEDAR).
14.30 – 15.15
Lucette Bronk, voorheen directeur van de Fotografen Federatie en Burafo, over de do’s and don'ts rondom auteursrecht
15.15 – 16.3
Discussie onder leiding van Flip Bool. Basis voor de discussie vormt het verslag van het symposium In Beeld: auteursrecht voor fotografen dat Burafo in samenwerking met het Nederlands Fotomuseum, NVF en Stichting Cultuurlab/Pakhuis de Zwijger organiseerde op 23 mei 2008. Discussiebijdragen worden geleverd door Jochem Donker, Lucette Bronk , Louis Zaal.
17.00
Uitreiking Steenbergen Stipendium en publieksprijs met aansluitend borrel
Wytske van Keulen
Beste vrienden, familie, collega’s en andere geinteresseerden,
Op 6 december 2008 zal het fotoboek ‘We would come to doubt everything. And almost everyone would come to doubt.’ worden gepresenteerd in Museum De Hallen in Haarlem. Om de financiering van het boek geheel rond te krijgen ben ik een intekenlijst begonnen voor personen die geinteresseerd zijn om dit boek te kopen. Voor meer informatie omtrent deze uitgave, zie de pdf-bijlage.
Schrijf je nu alvast in voor een gesigneerd exemplaar van ‘We would come to doubt everything. And almost everyone would come to doubt.’ door een email terug te sturen naar: info@wytskevankeulen.nl (Vermeld naam en adres)
‘We would come to doubt everything. And almost everyone would come to doubt’
Wytske van Keulen.
14 x 20 cm, 240 pagina’s, full colour, oplage 1000
Speciale prijs: 20,- (exclusief verzendkosten) (Normale prijs: 24,95)
Fotografie en concept: Wytske van Keulen
Tekst: Nickel van Duijvenboden
Ontwerp: Adriaan Mellegers
Uitgever: Veenman Publishers, Rotterdam
Je ontvangt bericht zodra het boek beschikbaar is. Stuur dit bericht door aan andere geinteresseerden.
Alvast bedankt.
Met vriendelijke groeten,
Wytske van Keulen
Op 6 december 2008 zal het fotoboek ‘We would come to doubt everything. And almost everyone would come to doubt.’ worden gepresenteerd in Museum De Hallen in Haarlem. Om de financiering van het boek geheel rond te krijgen ben ik een intekenlijst begonnen voor personen die geinteresseerd zijn om dit boek te kopen. Voor meer informatie omtrent deze uitgave, zie de pdf-bijlage.
Schrijf je nu alvast in voor een gesigneerd exemplaar van ‘We would come to doubt everything. And almost everyone would come to doubt.’ door een email terug te sturen naar: info@wytskevankeulen.nl (Vermeld naam en adres)
‘We would come to doubt everything. And almost everyone would come to doubt’
Wytske van Keulen.
14 x 20 cm, 240 pagina’s, full colour, oplage 1000
Speciale prijs: 20,- (exclusief verzendkosten) (Normale prijs: 24,95)
Fotografie en concept: Wytske van Keulen
Tekst: Nickel van Duijvenboden
Ontwerp: Adriaan Mellegers
Uitgever: Veenman Publishers, Rotterdam
Je ontvangt bericht zodra het boek beschikbaar is. Stuur dit bericht door aan andere geinteresseerden.
Alvast bedankt.
Met vriendelijke groeten,
Wytske van Keulen
Het Geheim van Utrecht
Het Geheim van Utrecht
is een tentoonstelling in het Centraal Museum te Utrecht met foto's gemaakt in opdracht van de stichting Stedelijke Fotografie Utrecht. Op deze expositie wordt o.m. voor het eerst getoond (een deel van) mijn serie uit 1997, Schuldige Locaties.
U / je bent van harte uitgenodigd om te komen kijken, op de opening (a.s. zaterdag om 11.00 u) of daarna.
Met hartelijke groet,
Paul Bogaers.
Janneke van der Hagen
Hallo,
Bij deze wil ik je uitnodigen om mijn werk te bekijken!
Expositie 'Jong Talent in Beeld'
4 september - 4 oktober,
Utrecht, Vondellaan 178
Opening 4 september 19.00
Expositie 'Youngblood'
Genomineerd voor de Youngbloodaward
18-21 september,
Rijksmuseum Twenthe
Magazine P/F,
September
Interview en beelden
En mochten je me in de toekomst willen boeken... :) Ik ben aangenomen bij agentschap Eric Elenbaas! (www.ericelenbaas.com)
Ik hou je op de hoogte!
Groetjes,
Janneke
www.jannekevanderhagen.com
Bij deze wil ik je uitnodigen om mijn werk te bekijken!
Expositie 'Jong Talent in Beeld'
4 september - 4 oktober,
Utrecht, Vondellaan 178
Opening 4 september 19.00
Expositie 'Youngblood'
Genomineerd voor de Youngbloodaward
18-21 september,
Rijksmuseum Twenthe
Magazine P/F,
September
Interview en beelden
En mochten je me in de toekomst willen boeken... :) Ik ben aangenomen bij agentschap Eric Elenbaas! (www.ericelenbaas.com)
Ik hou je op de hoogte!
Groetjes,
Janneke
www.jannekevanderhagen.com
von Anouk Kruithof
Guten tag Liebe Verwandte, Freunde und Bekannte,
Hereby I want to tell you that I have a new website online:
http://www.anoukkruithof.nl
As well as some other News:
At the moment I am writing a (Ducth) column at the photography-website: http://www.photoq.nl My column is called "Nächstes Mal mehr". Every first of the month there is a new (informal) text about my experiences living and working in Berlin.
Please check out my September column:
http://www.photoq.nl/articles/columns/nachstes-mal-mehr/2008/09/01/sie-haben-ihr-ziel-erreicht/
&
And my first one, the August column:
http://www.photoq.nl/articles/columns/nachstes-mal-mehr/2008/07/29/juli-2008/
Groupexhibition "Mijn ruimte, mijn Plek"
http://www.bouwinbeeldprijs.nl
Opening 10 september 2008
5-9 PM, Muziekgebouw aan 't IJ Amsterdam NL
(exhibition from 11-9 2008 till 7-10-2008)
Solo exhibition "Show me something"
Opening 2 october 2008
7-12 PM,
http://www.neunplus.com/
Borsigstrasse, 10115 Berlin D
(exhibition open at 3,4,5,9,10,11 and 12 October/ Thu-Fr: 16-20 Uhr / Sa-Su: 14-18 Uhr)
Sorry for possible Crossposting. If you don't want to receive any news, emails, invitations etc, please reply with: END. A N O U K K R U I T H O F Artist in Residence Kunstlerhaus Bethanien BERLIN (studio nr 245)
van Michelle-Aimée (ex-studente 2007-08)
Beste familie, vrienden, werkgevers en kennissen,
Jullie kunnen, indien geïnteresseerd, mijn werk bekijken:
Groepsexpositie
'Jong Talent in Beeld'
4 september - 4 oktober, Utrecht, Vondellaan 178
Opening 4 september 19.00
Groepsexpositie
'Youngblood'
18-21 september, Rijksmuseum Twenthe
Magazine
P/F, september
Interview en beelden
Maandag 15 september sta ik met werk in de gratis krant de Metro!
Tevens zal rond november mijn nieuwe korte film 'Dance!' draaien op drie grote schermen op Metrostation de Beurs Rotterdam.
Meer info t.z.t.
Lieve groet,
Michelle
Jullie kunnen, indien geïnteresseerd, mijn werk bekijken:
Groepsexpositie
'Jong Talent in Beeld'
4 september - 4 oktober, Utrecht, Vondellaan 178
Opening 4 september 19.00
Groepsexpositie
'Youngblood'
18-21 september, Rijksmuseum Twenthe
Magazine
P/F, september
Interview en beelden
Maandag 15 september sta ik met werk in de gratis krant de Metro!
Tevens zal rond november mijn nieuwe korte film 'Dance!' draaien op drie grote schermen op Metrostation de Beurs Rotterdam.
Meer info t.z.t.
Lieve groet,
Michelle
Jorrit Pit 3de Prijs VVV wedstrijd
---{start} uit http://www.defotoprijs.nl/--------------------------------
Derde prijs eindexamen
Wij mensen willen in ons leven graag zoveel mogelijk onder controle hebben, en vaak slagen we daar vrij aardig in.
Maar wanneer we af en toe even de wereld om ons heen vergeten, kan ons gecontroleerde leventje in een fractie van een seconde zomaar compleet worden verstoord. Op dergelijke momenten kan je wel door de grond zakken, terwijl deze juist voor onvergetelijke herinneringen kunnen zorgen waar achteraf nog lang om kan worden gelachen.
Oordeel van de jury
Geen briljante foto, en niet superorigineel, maar wel een heel professionele foto die dan ook vanwege zijn professionaliteit en de manier van uitvoering is uitverkoren. Het is misschien de enige foto die het thema professioneel heeft weten om te zetten in een goed en aansprekend beeld. Het is zo goed gedaan dat je als kijker nauwelijks ziet welke moeite het kost om zo’n beeld zo voortreffelijk uit te werken. Deze fotograaf kun je met een gerust hart een opdracht toevertrouwen.
---{eind} uit http://www.defotoprijs.nl/--------------------------------
Tentoonstelling op SecondLife
3 studenten fotografie maken een project op Second Life in her kader van de minor:
Un vernissage réussit
Un vernissage réussit
Pendant plus de trois heures les élèves en photographie : Cor, Reg et Sophietje (de l'académie St.Joost aux Pays-Bas) ont présentés leur travail à plus de 80 avatars venus de différents horizons.
Basé sur les compétences en matière de présentation virtuelle, les 3 étudiants ont montrés une sélection de 4 mois d'études en photographie documentaire et conceptuelle.
© UTOPIA2007 Planer (UTOP'ART)
Cette exposition restera en ligne pendant 2 mois.
http://slurl.com/secondlife/Hallgerda/85/111/35
DE FOTOPRIJS
De Fotoprijs 2007/2008
Verbond van Verzekeraars / Nikon
28 maart t/m 5 mei 2008
Fotomuseum Den Haag
Den Haag, 8 februari 2008
PERSBERICHT
De opdracht van de jaarlijkse Fotoprijs Verbond van Verzekeraars / Nikon 2007/2008 was deze keer niet eenvoudig: maak een foto met als thema ‘Een schitterend ongeluk’. Toch weerhield dit studenten van Nederlandse kunstacademies en fotovakopleidingen er niet van om massaal in te zenden voor De Fotoprijs 2007/2008. De jury moest zich buigen over een recordaantal foto’s. Op donderdag 27 maart worden in het Fotomuseum Den Haag de genomineerden en winnaars bekendgemaakt. De foto’s zijn daarna nog tot en met 5 mei te zien in het museum.
De jury bestaat dit jaar uit fotografe Rineke Dijkstra, Wim Melis (curator stichting Noorderlicht Groningen), Hripsimé Visser (conservator fotografie Stedelijk Museum Amsterdam) en Adri de Vries (directeur Stichting SIRE). Over de 43 foto’s die zij hebben genomineerd voor de expositie, zeggen zij in het juryrapport: ‘de nominaties in de expositie (…) maken duidelijk dat onder de makers heel goede toekomstige fotografen schuilen, met oorspronkelijkheid, ideeën en een professionaliteit op een hoog niveau’. Van deze 43 genomineerden gaan vijf met een prijs naar huis op 27 maart.
Dit jaar is de competitie voor het eerst opengesteld voor alle studenten aan een Nederlandse professionele fotovakopleiding, in plaats van alleen voor studenten in hun laatste jaar. In de eindexamencategorie zijn door de jury 31 werken genomineerd en in de andere categorie twaalf foto’s. Deze zijn allemaal te zien in de expositie in het Fotomuseum Den Haag en in de bijbehorende catalogus.
De Fotoprijs bestaat sinds 2002 en ieder jaar doen meer studenten van meer opleidingen mee. Zij is een initiatief van het Verbond van Verzekeraars en vanaf deze editie is ook Nikon erbij betrokken. De Fotoprijs is in het leven geroepen als aanmoedigingsprijs voor jong talent en om talentvolle studenten in de laatste fase van hun opleiding een steun in de rug te geven bij de start van hun carrière. Inmiddels is de Fotoprijs uitgegroeid tot één van de meest prestigieuze aanmoedigingsprijzen voor jong fototalent in Nederland.
De namen van de genomineerden en de opleiding waar zij studeren, zijn te vinden op www.defotoprijs.nl.
Verbond van Verzekeraars / Nikon
28 maart t/m 5 mei 2008
Fotomuseum Den Haag
Den Haag, 8 februari 2008
PERSBERICHT
De opdracht van de jaarlijkse Fotoprijs Verbond van Verzekeraars / Nikon 2007/2008 was deze keer niet eenvoudig: maak een foto met als thema ‘Een schitterend ongeluk’. Toch weerhield dit studenten van Nederlandse kunstacademies en fotovakopleidingen er niet van om massaal in te zenden voor De Fotoprijs 2007/2008. De jury moest zich buigen over een recordaantal foto’s. Op donderdag 27 maart worden in het Fotomuseum Den Haag de genomineerden en winnaars bekendgemaakt. De foto’s zijn daarna nog tot en met 5 mei te zien in het museum.
De jury bestaat dit jaar uit fotografe Rineke Dijkstra, Wim Melis (curator stichting Noorderlicht Groningen), Hripsimé Visser (conservator fotografie Stedelijk Museum Amsterdam) en Adri de Vries (directeur Stichting SIRE). Over de 43 foto’s die zij hebben genomineerd voor de expositie, zeggen zij in het juryrapport: ‘de nominaties in de expositie (…) maken duidelijk dat onder de makers heel goede toekomstige fotografen schuilen, met oorspronkelijkheid, ideeën en een professionaliteit op een hoog niveau’. Van deze 43 genomineerden gaan vijf met een prijs naar huis op 27 maart.
Dit jaar is de competitie voor het eerst opengesteld voor alle studenten aan een Nederlandse professionele fotovakopleiding, in plaats van alleen voor studenten in hun laatste jaar. In de eindexamencategorie zijn door de jury 31 werken genomineerd en in de andere categorie twaalf foto’s. Deze zijn allemaal te zien in de expositie in het Fotomuseum Den Haag en in de bijbehorende catalogus.
De Fotoprijs bestaat sinds 2002 en ieder jaar doen meer studenten van meer opleidingen mee. Zij is een initiatief van het Verbond van Verzekeraars en vanaf deze editie is ook Nikon erbij betrokken. De Fotoprijs is in het leven geroepen als aanmoedigingsprijs voor jong talent en om talentvolle studenten in de laatste fase van hun opleiding een steun in de rug te geven bij de start van hun carrière. Inmiddels is de Fotoprijs uitgegroeid tot één van de meest prestigieuze aanmoedigingsprijzen voor jong fototalent in Nederland.
De namen van de genomineerden en de opleiding waar zij studeren, zijn te vinden op www.defotoprijs.nl.
Nominaties De Fotoprijs 2007/2008
Categorie Eindexamenstudenten:
Claudia den Boer - Geen titel
Luciana Caputo - Geen titel
Jorit Pit - Painting a picture
Marieke Plasier - Een uit de hand gelopen feestje
Iris van Turnhout - Blue eyes
Danny van Vlimmeren - Het simpele leven
Categorie Overige studenten:
Akademie voor Kunst en Vormgeving St. Joost, Breda
Bianca de Jong - Glitz
Mathieu Keuter - Waar ben je nou toch?
Claudia den Boer - Geen titel
Luciana Caputo - Geen titel
Jorit Pit - Painting a picture
Marieke Plasier - Een uit de hand gelopen feestje
Iris van Turnhout - Blue eyes
Danny van Vlimmeren - Het simpele leven
Categorie Overige studenten:
Akademie voor Kunst en Vormgeving St. Joost, Breda
Bianca de Jong - Glitz
Mathieu Keuter - Waar ben je nou toch?
Ruben Renaud
Hallo allemaal,
Vanaf 28 oktober exposeer ik met mijn eindexamenwerk in Galerie HAAGS aan de Koningin Emmakade in Den Haag
De opening is om 15.00 en jullie zijn van harte welkom.
toelichting werk: Ik ben afgestudeerd met onderwaterfotografie, waarmee ik een verassende kijk geef op het Hollands landschap onderwater
Galerie HAAGS
Koningin Emmakade 148
2518 JK Den Haag
Groeten Ruben Renaud
Vanaf 28 oktober exposeer ik met mijn eindexamenwerk in Galerie HAAGS aan de Koningin Emmakade in Den Haag
De opening is om 15.00 en jullie zijn van harte welkom.
toelichting werk: Ik ben afgestudeerd met onderwaterfotografie, waarmee ik een verassende kijk geef op het Hollands landschap onderwater
Galerie HAAGS
Koningin Emmakade 148
2518 JK Den Haag
Groeten Ruben Renaud
Complete me..
Welvaart voor iedereen. Een tweede auto, een tweede huis, jaarlijks een wereldreis of sabbatical, beide partners een carrière en gemiddeld 2.2 kinderen. Als we de media mogen geloven kan het allemaal. We hoeven alleen maar aan boord te stappen van de hoge snelheidslijn van het moderne leven. Zowel in ‘economy’ als ‘business class’ creëren time managers gecoached door hun personal goeroes een paradigma waarbinnen deadlines en quality time elkaar aanvullen. Vanzelfsprekend stopt deze ‘Just in Time-Thalys’ alleen op de hoofdstations van de grote steden. Het tussenliggende landschap trekt als een grijze streep voorbij aan het oog van de reiziger.
Anke van Iersel besloot om niet in te stappen. Zoals Harry Potter op perron 9 3/4, niet zichtbaar voor gewone stervelingen, de trein nam naar Zweinstein zo nam Anke de trein naar ‘Complete Me’. De prettige traagheid van de rit breekt de grijze streep als een prisma en toont ons een landschap in magische kleuren. Onder de purperen hemel, in de bruine zon worden wij voorgesteld aan de anderen die de Tempo-Thalys misten of, beter gezegd, nooit namen. Lieve mensen, bijzondere mensen, mooie mensen. Paradijselijk samen in de natuur. De hond hun trouwe makker. Men neemt de tijd. Voor Anke’s camera geven ze zich bloot. We zien emoties, fantasieën en kleine wonderen. Bijna een sprookje maar meer nog het echte leven.
tekst: Teun van der Heijden
Anke van Iersel besloot om niet in te stappen. Zoals Harry Potter op perron 9 3/4, niet zichtbaar voor gewone stervelingen, de trein nam naar Zweinstein zo nam Anke de trein naar ‘Complete Me’. De prettige traagheid van de rit breekt de grijze streep als een prisma en toont ons een landschap in magische kleuren. Onder de purperen hemel, in de bruine zon worden wij voorgesteld aan de anderen die de Tempo-Thalys misten of, beter gezegd, nooit namen. Lieve mensen, bijzondere mensen, mooie mensen. Paradijselijk samen in de natuur. De hond hun trouwe makker. Men neemt de tijd. Voor Anke’s camera geven ze zich bloot. We zien emoties, fantasieën en kleine wonderen. Bijna een sprookje maar meer nog het echte leven.
tekst: Teun van der Heijden
FREAKY FRIDAY
Aan alle deelnemers, medewerkers, vrijwilligers en andere freaks.
Aanstaande vrijdag is het FREAKY VRIJDAG en nodigen wij -Robert Jan, Rik, Teun en Martijn- (curatoren van de deeltentoonstelling BEAUTIFUL FREAK) JULLIE UIT VOOR EEN DRANKJE, EEN DANSJE EN EEN BEAUTIFUL FRIETJE MET/ZONDER.. KOMT ALLEN!
vanaf 17.00 uur bij Bastion Oranje - hoek Oostwalstraat - Naarden-Vesting
BEAUTIFUL FREAK:
ARJAN VAN DEN BERG * FOLKERT VAN DUNNÉ * ROLPH GOBITS * JASPER GROEN * ANKE VAN IERSEL * COR JARING * JOSEPH MILLS * ANNETTE DEN OUDEN * MILETTE RAATS * GERARD WESSEL * SPAARNESTAD FREAKS * THEMROC * YOU TUBE FREAKS *
Beautiful Freak
"Most people go through life dreading they'll have a traumatic experience. Freaks were born with their trauma. They've already passed their test in life. They're aristocrats." Diane Arbus
De mens heeft een natuurlijke behoefte tot het bekijken van het vreemde en bizarre. Met zijn nieuwsgierigheid overwint hij zijn angst voor het onbekende. Freaks, mensen met aangeboren gebreken of afwijkingen, worden iedere dag geconfronteerd met het idee niet te beantwoorden aan het ideaalbeeld van de Goddelijke schepping. Hun ‘verbanning’ uit het normale leven heeft sommige fotografen geïnspireerd om achter het monsterlijke een authentieke schoonheid te ontdekken.
Een freak is een persoon met een ongewone persoonlijkheidsstructuur. Oorspronkelijk werd de term gebruikt als aanduiding voor gedeformeerde mensen die op circussen, side-shows en kermissen optraden. Plat volksvermaak dus. Dwergen, reuzen en monsters kregen toestemming om te leven, zolang zij zichzelf tentoonstelden aan een joelende en jouwende menigte. Ansichtkaarten met hun portretten bevestigden het ‘anders zijn’. Deze traumatische kant is gethematiseerd in de films Freaks (1932) van Tod Browning en The Elephant Man (1980) van David Lynch.
In de jaren zestig ontstond een alternatieve ‘underground’ cultuur met kunstenaars, dope-addicten en hippe vogels die het spannend vonden om zich als ‘freaks’ te gedragen. Zij streefden naar een cultstatus als maatschappelijke outsiders, en protesteerden tegen de doorgedraaide consumptie-maatschappij met haar arbeidsethos, regeltjes en materialisme. Homo’s etaleerden op exhibitionistische wijze hun ‘gay pride’. En popsterren als David Bowie en Alice Cooper creëerden androgyne alterego’s in freak-show-achtige acts.
Met de punkrage kreeg de tegencultuur eind jaren zeventig een agressiever gezicht. In de jaren negentig verscheen de ‘posthumane’ freak, levend in het tijdperk van gen-technologie, klonen en plastisch chirurgie. Michael Jackson deed pogingen om zich operatief te laten transformeren tot een ‘beauty’, maar eindigden als een ‘beast’. ‘Freaky’ is vandaag het gedrag van jongeren in hun zoektocht naar extreme kicks om te ontsnappen aan de afgeleide emoties van TV en internet. ‘Try before you die’, is hun motto.
In de tentoonstelling wordt de kijker aangesproken op zijn voyeurisme. Mensen met lichamelijke afwijkingen en een freaky leefstijl vormen het verbindende thema. Het werk is verdeeld over drie locaties. In Bastion Oranje exposeren Gerard Wessel, Cor Jaring, Joseph Mills, Folkert van Dunné, Arjan van den Berg, Jasper Groen en Annette den Ouden. Aanvullend zijn er bizarre mensenfoto’s uit de jaren 1920-1980 van Spaarnestad Photo, een selectie freaky youtube filmpjes, een website over beroemde freaks (www.Preeque.com) en een fragment uit de Franse cult-horror-comedy film Themroc (1972) van regisseur Claude Faraldo. In Galerie De Lage Flank wordt werk getoond van Rolph Gobits en Milette Raats. Anke van Iersel exposeert in De Gele Loods.
Rik Suermondt
Colofon
Beautiful Freak Bastion Oranje en Galerie de Lage Flank
Curatoren:
Martijn van de Griendt, Robert-Jan Stokman, Rik Suermondt (concept)
Vormgeving:
Teun van der Heijden
Adviezen en hulp:
Philippe Moroux, ABK/Academie St. Joost; Hans Zonnevijlle, Nederlandse Fotomuseum; Marc Voskuijl, Spaarnestad Photo
Labs:
AAP (Jasper Groen, Gerard Wessel)
Kleurgamma (Joseph Mills, Milette Raats, Folkert van Dunné)
S-Color (Rolph Gobits, Arjan van den Berg)
Van Straaten Vlaggen (Gerard Wessel)
De Verbeelding (Annette den Ouden, Spaarnestad Photo)
Anke van Iersel : ‘Complete me’ De Gele Loods
Beautiful Freak II
Curatoren:
Teun van der Heijden, Rik Suermondt
Ontwerp:
Teun van der Heijden
Lab:
Kleurgamma
De mens heeft een natuurlijke behoefte tot het bekijken van het vreemde en bizarre. Met zijn nieuwsgierigheid overwint hij zijn angst voor het onbekende. Freaks, mensen met aangeboren gebreken of afwijkingen, worden iedere dag geconfronteerd met het idee niet te beantwoorden aan het ideaalbeeld van de Goddelijke schepping. Hun ‘verbanning’ uit het normale leven heeft sommige fotografen geïnspireerd om achter het monsterlijke een authentieke schoonheid te ontdekken.
Een freak is een persoon met een ongewone persoonlijkheidsstructuur. Oorspronkelijk werd de term gebruikt als aanduiding voor gedeformeerde mensen die op circussen, side-shows en kermissen optraden. Plat volksvermaak dus. Dwergen, reuzen en monsters kregen toestemming om te leven, zolang zij zichzelf tentoonstelden aan een joelende en jouwende menigte. Ansichtkaarten met hun portretten bevestigden het ‘anders zijn’. Deze traumatische kant is gethematiseerd in de films Freaks (1932) van Tod Browning en The Elephant Man (1980) van David Lynch.
In de jaren zestig ontstond een alternatieve ‘underground’ cultuur met kunstenaars, dope-addicten en hippe vogels die het spannend vonden om zich als ‘freaks’ te gedragen. Zij streefden naar een cultstatus als maatschappelijke outsiders, en protesteerden tegen de doorgedraaide consumptie-maatschappij met haar arbeidsethos, regeltjes en materialisme. Homo’s etaleerden op exhibitionistische wijze hun ‘gay pride’. En popsterren als David Bowie en Alice Cooper creëerden androgyne alterego’s in freak-show-achtige acts.
Met de punkrage kreeg de tegencultuur eind jaren zeventig een agressiever gezicht. In de jaren negentig verscheen de ‘posthumane’ freak, levend in het tijdperk van gen-technologie, klonen en plastisch chirurgie. Michael Jackson deed pogingen om zich operatief te laten transformeren tot een ‘beauty’, maar eindigden als een ‘beast’. ‘Freaky’ is vandaag het gedrag van jongeren in hun zoektocht naar extreme kicks om te ontsnappen aan de afgeleide emoties van TV en internet. ‘Try before you die’, is hun motto.
In de tentoonstelling wordt de kijker aangesproken op zijn voyeurisme. Mensen met lichamelijke afwijkingen en een freaky leefstijl vormen het verbindende thema. Het werk is verdeeld over drie locaties. In Bastion Oranje exposeren Gerard Wessel, Cor Jaring, Joseph Mills, Folkert van Dunné, Arjan van den Berg, Jasper Groen en Annette den Ouden. Aanvullend zijn er bizarre mensenfoto’s uit de jaren 1920-1980 van Spaarnestad Photo, een selectie freaky youtube filmpjes, een website over beroemde freaks (www.Preeque.com) en een fragment uit de Franse cult-horror-comedy film Themroc (1972) van regisseur Claude Faraldo. In Galerie De Lage Flank wordt werk getoond van Rolph Gobits en Milette Raats. Anke van Iersel exposeert in De Gele Loods.
Rik Suermondt
Colofon
Beautiful Freak Bastion Oranje en Galerie de Lage Flank
Curatoren:
Martijn van de Griendt, Robert-Jan Stokman, Rik Suermondt (concept)
Vormgeving:
Teun van der Heijden
Adviezen en hulp:
Philippe Moroux, ABK/Academie St. Joost; Hans Zonnevijlle, Nederlandse Fotomuseum; Marc Voskuijl, Spaarnestad Photo
Labs:
AAP (Jasper Groen, Gerard Wessel)
Kleurgamma (Joseph Mills, Milette Raats, Folkert van Dunné)
S-Color (Rolph Gobits, Arjan van den Berg)
Van Straaten Vlaggen (Gerard Wessel)
De Verbeelding (Annette den Ouden, Spaarnestad Photo)
Anke van Iersel : ‘Complete me’ De Gele Loods
Beautiful Freak II
Curatoren:
Teun van der Heijden, Rik Suermondt
Ontwerp:
Teun van der Heijden
Lab:
Kleurgamma
Anke van Iersel
Solo Expositie FotoFestival Naarden
17 mei - 12 juni 2007
Ik zou het leuk vinden je 17, 18 of 19 mei te ontmoeten in de Gele Loods te Naarden-Vesting.
Anke van Iersel
www.fotofestivalnaarden.nl
Anke geeft een lezing over haar werk
9 juni om 14.00 uur ( Epson tent )
17 mei - 12 juni 2007
Ik zou het leuk vinden je 17, 18 of 19 mei te ontmoeten in de Gele Loods te Naarden-Vesting.
Anke van Iersel
www.fotofestivalnaarden.nl
Anke geeft een lezing over haar werk
9 juni om 14.00 uur ( Epson tent )
ANOUK KRUITHOF
Begin forwarded message:
From: "Anouk Kruithof"
Date: 13 mei 2007 12:33:00 GMT+02:00
Subject: Exposities Anouk Kruithof, aankomende zomer...
Goedendag,
De komende tijd exposeer ik op de volgende plekken!
Fijne dag en groet!
Anouk Kruithof
---
solo expositie Fight Flight Freeze Fotofestival Naarden
lokatie: stadhuiszolder Naarden
17 mei t/m 10 juni 2007
http://www.fotofestivalnaarden.nl
solo expositie
Arnhem Mode Biennale
lokatie: Kerkstraat 26 Arnhem
1 t/m 30 juni 2007
http://www.arnhemmodebiennale.com
groepsexpositie &publikatie Capricious 6#
Arnhem Mode Biennale
lokatie CBK Gelderland Arnhem
1 t/m 30 juni 2007
http://www.arnhemmodebiennale.com
http://www.becapricious.com
http://www.cbkgelderland.nl
residentie kunsthuis SYB
Project met Aram Tanis, Jacolijne Verhoef, Olivia Glebbeek
Publikatie en presentatie in kunsthuis SYB op 1 juli 2007
30 mei t/m 1 juli 2007
http://www.kunsthuissyb.nl/
nominatie ITS SIX photography award
Expositie en uitreiking in Trieste Italie
12 t/m 14 juli 2007
www.itsweb.org
From: "Anouk Kruithof"
Date: 13 mei 2007 12:33:00 GMT+02:00
Subject: Exposities Anouk Kruithof, aankomende zomer...
Goedendag,
De komende tijd exposeer ik op de volgende plekken!
Fijne dag en groet!
Anouk Kruithof
---
solo expositie Fight Flight Freeze Fotofestival Naarden
lokatie: stadhuiszolder Naarden
17 mei t/m 10 juni 2007
http://www.fotofestivalnaarden.nl
solo expositie
Arnhem Mode Biennale
lokatie: Kerkstraat 26 Arnhem
1 t/m 30 juni 2007
http://www.arnhemmodebiennale.com
groepsexpositie &publikatie Capricious 6#
Arnhem Mode Biennale
lokatie CBK Gelderland Arnhem
1 t/m 30 juni 2007
http://www.arnhemmodebiennale.com
http://www.becapricious.com
http://www.cbkgelderland.nl
residentie kunsthuis SYB
Project met Aram Tanis, Jacolijne Verhoef, Olivia Glebbeek
Publikatie en presentatie in kunsthuis SYB op 1 juli 2007
30 mei t/m 1 juli 2007
http://www.kunsthuissyb.nl/
nominatie ITS SIX photography award
Expositie en uitreiking in Trieste Italie
12 t/m 14 juli 2007
www.itsweb.org
Fw: WERKLEZING #4 - AWOISKA VD MOLEN
De vierde werklezing van Fw is om twee redenen een heel speciale. Voor het eerst is een Fw-werklezing voor iedereen toegankelijk. De eerste drie waren besloten om op deze manier een omgeving te creëren waarin fotografen in alle openheid kunnen vertellen over work in progress.
Zij kunnen hun twijfel laten doorschemeren en aftasten of de keuzes die zij maken begrepen worden door anderen uit het vakgebied. Fotofestival Naarden is een gelegenheid om het eens anders te doen. Niet zoals gebruikelijk twee fotografen die vertellen over samenwerkingsprojecten, hun uitwisseling van ideeën of enthousiast zijn over elkaars werk. Tijdens de werklezing staat één fotograaf centraal. En die fotograaf is Awoiska van der Molen (1972). Tijdens Fotofestival Naarden is van haar de solotentoonstelling Grond te zien. Daarnaast heeft zij t/m 20 juni een tentoonstelling in Foam_3h.
Awoiska van der Molen fotografeert locaties in de stedelijke omgeving waar de tijd niet lijkt te bestaan. De verstil- ling en soberheid die zo ken- merkend zijn voor haar werk worden versterkt doordat zij altijd ’s avonds of ’s nachts en in zwart-wit fotografeert. Allerlei maatschappelijke en economische ontwikkelingen in de hedendaagse maatschappij gaan aan de gefotografeerde plekken voorbij. Door de afwezigheid van levendigheid doen de plekken onbehagelijk aan. Van der Molen voelt zich aangetrokken door plekken die niet om aandacht vragen. Bij het bekijken van de foto’s waan je je buiten de actualiteit in een onverstoorbare, op zich zelfstaande wereld. Zoals de fotorecensent Eric Eelbode schrijft over het werk van Van der Molen: “In de foto’s kijken we zonder twijfel rechtstreeks naar de wereld. Maar tegelijk sluipen in onze blik ook de twijfel, het verlangen en het zoeken van de fotografe om van de wereld weg te zijn. Geen vlucht naar vroeger of een bewust gekozen wereldblindheid, maar een doorgedreven oefening in loslaten, verhouden, behouden. Een afwezige aanwezigheid, een aanwezige afwezigheid”.
Voor Fotofestival Naarden kreeg Van der Molen de opdracht op zoek te gaan naar plekken buiten de vestingmuren van Naarden. Deze plekken fotografeerde zij op de voor haar zo typerende manier. De vestingmuren boden de stad vroeger bescherming tegen gevaar van buiten. Binnen de muren was het levendige centrum. Buiten de muren lag het gevaar op de loer. Tegenwoordig ligt het grootste gedeelte van de stad Naarden buiten de vestingmuren.
In een gesprek met ondergetekende vertelt Awoiska van der Molen over haar foto’s, haar werkwijze en haar inspiratiebronnen. Uiteraard is ook de opdracht die zij deed voor Fotofestival Naarden een van de gespreksonderwerpen. Kim Knoppers De werklezingen van Fw: worden mede mogelijk gemaakt door de Provincie Noord-Brabant en de NBKS.
VOLLEDIGE PROGRAMMA (door Fotofestival Naarden)
De fotograaf aan het woord
Angst zaterdag 19 mei locatie: Epsontent (Grote Kerk)
14.00 uur Els vanden Meersch
14.30 uur Joyce Vlaming
15.00 uur Monique Scuric
15.30 uur Anouk Kruithof
16.00 uur Fw: werklezing #4;
Interview met Awoiska van der Molen, door Kim Knoppers.
Zij kunnen hun twijfel laten doorschemeren en aftasten of de keuzes die zij maken begrepen worden door anderen uit het vakgebied. Fotofestival Naarden is een gelegenheid om het eens anders te doen. Niet zoals gebruikelijk twee fotografen die vertellen over samenwerkingsprojecten, hun uitwisseling van ideeën of enthousiast zijn over elkaars werk. Tijdens de werklezing staat één fotograaf centraal. En die fotograaf is Awoiska van der Molen (1972). Tijdens Fotofestival Naarden is van haar de solotentoonstelling Grond te zien. Daarnaast heeft zij t/m 20 juni een tentoonstelling in Foam_3h.
Awoiska van der Molen fotografeert locaties in de stedelijke omgeving waar de tijd niet lijkt te bestaan. De verstil- ling en soberheid die zo ken- merkend zijn voor haar werk worden versterkt doordat zij altijd ’s avonds of ’s nachts en in zwart-wit fotografeert. Allerlei maatschappelijke en economische ontwikkelingen in de hedendaagse maatschappij gaan aan de gefotografeerde plekken voorbij. Door de afwezigheid van levendigheid doen de plekken onbehagelijk aan. Van der Molen voelt zich aangetrokken door plekken die niet om aandacht vragen. Bij het bekijken van de foto’s waan je je buiten de actualiteit in een onverstoorbare, op zich zelfstaande wereld. Zoals de fotorecensent Eric Eelbode schrijft over het werk van Van der Molen: “In de foto’s kijken we zonder twijfel rechtstreeks naar de wereld. Maar tegelijk sluipen in onze blik ook de twijfel, het verlangen en het zoeken van de fotografe om van de wereld weg te zijn. Geen vlucht naar vroeger of een bewust gekozen wereldblindheid, maar een doorgedreven oefening in loslaten, verhouden, behouden. Een afwezige aanwezigheid, een aanwezige afwezigheid”.
Voor Fotofestival Naarden kreeg Van der Molen de opdracht op zoek te gaan naar plekken buiten de vestingmuren van Naarden. Deze plekken fotografeerde zij op de voor haar zo typerende manier. De vestingmuren boden de stad vroeger bescherming tegen gevaar van buiten. Binnen de muren was het levendige centrum. Buiten de muren lag het gevaar op de loer. Tegenwoordig ligt het grootste gedeelte van de stad Naarden buiten de vestingmuren.
In een gesprek met ondergetekende vertelt Awoiska van der Molen over haar foto’s, haar werkwijze en haar inspiratiebronnen. Uiteraard is ook de opdracht die zij deed voor Fotofestival Naarden een van de gespreksonderwerpen. Kim Knoppers De werklezingen van Fw: worden mede mogelijk gemaakt door de Provincie Noord-Brabant en de NBKS.
VOLLEDIGE PROGRAMMA (door Fotofestival Naarden)
De fotograaf aan het woord
Angst zaterdag 19 mei locatie: Epsontent (Grote Kerk)
14.00 uur Els vanden Meersch
14.30 uur Joyce Vlaming
15.00 uur Monique Scuric
15.30 uur Anouk Kruithof
16.00 uur Fw: werklezing #4;
Interview met Awoiska van der Molen, door Kim Knoppers.
NBKS/DE PONT kunstenaarsgesprek met L.J.A.D. Creyghton
Kunstenaar L.J.A.D. Creyghton treedt het landschap in zijn puurheid en magie tegemoet. Gewapend met een camera gaat hij op zoek naar plaatsen met een bijzondere zeggingskracht. Een kwestie van lang zoeken en wachten op het ultieme moment, want tijdstip, jaargetijde en weersomstandigheden bepalen de sfeer ter plaatse. Op 10 mei 2007 vertelt deze bijzondere Brabantse kunstenaar, in het kader van de reeks NBKS/DE PONT kunstenaarsgesprekken, over zijn werk en ideeën tijdens een gesprek met Alex de Vries, Head of School of Media and Design Willem de Kooning Academie en publicist. Het gesprek vindt plaats in het auditorium van museum De Pont.
Meer informatie
Het gesprek vindt plaats op donderdag 10 mei 2007 van
20.00 tot 21.30 uur in het auditorium van De Pont.
Zaal open: 19.30 uur. Toegang: € 3.
Bezoekadres: Wilhelminapark 1, 5041 EA Tilburg.
[from email]
Meer informatie
Het gesprek vindt plaats op donderdag 10 mei 2007 van
20.00 tot 21.30 uur in het auditorium van De Pont.
Zaal open: 19.30 uur. Toegang: € 3.
Bezoekadres: Wilhelminapark 1, 5041 EA Tilburg.
[from email]
How to produce a PDF document
One of the most frequently asked question at the photo department:
How can I produce a PDF file from my Word document, such as my 'scriptie' or even a JPEG file?
On a PC, the normal way is to install Adobe Acrobat Professional (not the free reader, but the registered 'writer') and print the document via a virtual PDF printer. This can be used at school on all networked PC's.
On a Mac OSX, this function is integrated in the OS.
But there are alternatives, if you do not want to pay for a program that you will use only a few time in a year:
PDFCreator
pdf995
CutePDF
So far we know, these programs are perfectly legal.
How can I produce a PDF file from my Word document, such as my 'scriptie' or even a JPEG file?
On a PC, the normal way is to install Adobe Acrobat Professional (not the free reader, but the registered 'writer') and print the document via a virtual PDF printer. This can be used at school on all networked PC's.
On a Mac OSX, this function is integrated in the OS.
But there are alternatives, if you do not want to pay for a program that you will use only a few time in a year:
PDFCreator
pdf995
CutePDF
So far we know, these programs are perfectly legal.
WORKSHOP POST-ST. JOOST FOTOGRAFIE
Denk je eraan een voortgezette opleiding Fotografie te willen volgen? Post-St. Joost Fotografie van AKV|St. Joost organiseert op 15 mei 2007 een dag vol informatie over de opleiding. Op deze dag is het mogelijk je werk te bespreken met veel verschillende docenten van de opleiding en andere professionals uit de wereld van de fotografie en beeldende kunst.
Post-St. Joost Fotografie is een plaats voor reflectie en debat op het gebied van de documentaire en autonome fotografie, film en videokunst. Het eigen werk van de student en diens persoonlijke onderzoeksbelangstelling staan hierbij centraal. Als student leer je je inhoudelijk te positioneren binnen het internationale vakgebied. Je komt in contact met autoriteiten uit de beroepscontext en presenteert uiteindelijk je eigen project in een professionele context. Verbindingen met andere media – zoals film, video en internetkunst – worden in verschillende vormen onderzocht. Hetzelfde geldt voor de positie van fotografie ten opzicht van de actuele beeldende kunst en de samenleving. Post-St. Joost Fotografie werkt structureel samen met het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam.
Binnen de opleiding Post-St. Joost Fotografie wordt het begrip documentaire, een essentiële eigenschap van fotografie, video en film, geproblematiseerd en onderzocht. De aandacht gaat daarbij uit naar de nieuwe vormen die de documentaire aanneemt in de relatief autonome contexten van het fotoboek, de tentoonstelling, de film of het internetproject. Een selecte groep fotografen/beeldend kunstenaars krijgt op deze manier de mogelijkheid om onder begeleiding van gerenommeerde (gast)docenten hun werk in een stimulerende omgeving verder te verdiepen en te professionaliseren.
De workshop Post-St Joost Fotografie vindt plaats op 15 mei 2007 in het (vernieuwde) Nederlands Fotomuseum Las Palmas, Rotterdam en duurt van 11 uur tot 17 uur. Er wordt gezorgd voor een lunch. De toegang is gratis.
Om je aan te melden stuur een email naar kw.krijgsman@avans.nl. Je ontvangt dan het programma en informatie ter voorbereiding.
AKV| St. Joost
Beukenlaan 1
4834 CR Breda
www.akvstjoost.nl
Post-St. Joost Fotografie is een plaats voor reflectie en debat op het gebied van de documentaire en autonome fotografie, film en videokunst. Het eigen werk van de student en diens persoonlijke onderzoeksbelangstelling staan hierbij centraal. Als student leer je je inhoudelijk te positioneren binnen het internationale vakgebied. Je komt in contact met autoriteiten uit de beroepscontext en presenteert uiteindelijk je eigen project in een professionele context. Verbindingen met andere media – zoals film, video en internetkunst – worden in verschillende vormen onderzocht. Hetzelfde geldt voor de positie van fotografie ten opzicht van de actuele beeldende kunst en de samenleving. Post-St. Joost Fotografie werkt structureel samen met het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam.
Binnen de opleiding Post-St. Joost Fotografie wordt het begrip documentaire, een essentiële eigenschap van fotografie, video en film, geproblematiseerd en onderzocht. De aandacht gaat daarbij uit naar de nieuwe vormen die de documentaire aanneemt in de relatief autonome contexten van het fotoboek, de tentoonstelling, de film of het internetproject. Een selecte groep fotografen/beeldend kunstenaars krijgt op deze manier de mogelijkheid om onder begeleiding van gerenommeerde (gast)docenten hun werk in een stimulerende omgeving verder te verdiepen en te professionaliseren.
De workshop Post-St Joost Fotografie vindt plaats op 15 mei 2007 in het (vernieuwde) Nederlands Fotomuseum Las Palmas, Rotterdam en duurt van 11 uur tot 17 uur. Er wordt gezorgd voor een lunch. De toegang is gratis.
Om je aan te melden stuur een email naar kw.krijgsman@avans.nl. Je ontvangt dan het programma en informatie ter voorbereiding.
AKV| St. Joost
Beukenlaan 1
4834 CR Breda
www.akvstjoost.nl
Lezingenreeks Capita selecta uit de Nederlandse fotogeschiedenis
Wil je kennismaken met de rijke Nederlandse fotogeschiedenis aan de hand van verhalen van gerenommeerde fotohistorici en tentoonstellingsmakers?
Kom dan naar een of meerdere lezingen uit de reeks Capita selecta uit de Nederlandse fotogeschiedenis, georganiseerd door het Nederlands Fotomuseum in Las Palmas op donderdag 26 april, 10 mei, 24 mei, 31 mei en 7 juni 2007
Tijd: van 20-22 uur
Plaats: Studio BeeldFabriek
Toegang incl. koffie/thee: € 5,- / € 2,50 voor cursisten BeeldFabriek, gratis voor studenten
Reserveren: educatie@nederlandsfotomuseum.nl of via 010-203 04 05
Per donderdagavond twee lezingen.
26 april 2007: Fotografie en reproduceerbaarheid van 1839-1930 (Flip Bool, Senior Onderzoek en Collecties Nederlands Fotomuseum Rotterdam / Lector fotografie, AKV / St. Joost, Avans Hogeschool Breda) en Het fotoboek in historisch perspectief (Rik Suermondt, freelance fotohistoricus en docent vaktheorie AKV / St. Joost, Avans Hogeschool Breda en Hogeschool voor de Kunsten Utrecht)
10 mei 2007: Ver Weg en Dicht Bij. Fotografie en antropologie
(Linda Roodenburg, neerlandica en gastconservator fotocollectie Rijksmuseum voor Volkenkunde Leiden) en Documentaire fotografie en Nederlandse identiteit (Wim de Bell, conservator twintigste eeuw, afdeling Nederlandse geschiedenis, Rijksmuseum Amsterdam)
24 mei 2007: De verbeelding van de stad (Anneke van Veen, conservator fotografie Stadsarchief Amsterdam) en Het maakbare landschap in de fotografie (Frits Gierstberg, hoofd tentoonstellingen Nederlands Fotomuseum en bijzonder hoogleraar Fotografie, faculteit Historische en Kunstwetenschappen Erasmus Universiteit Rotterdam)
31 mei 2007: Fotokunst rond 1900 (Pool Andries, Fotomuseum Antwerpen)
en Beeld, medium, instrument, document, ontwikkelingen sinds de jaren zestig
7 juni 2007: Hedendaagse fotografie in Nederland (Wim van Sinderen, curator van het Fotomuseum Den Haag en conservator Fotografie van het Gemeentemuseum Den Haag) en Autonome fotografie en opdrachten (Frank van der Stok freelance curator, initiator van (boek) producties en opdrachten. Gastdocent en tentoonstellingsmaker)
Kom dan naar een of meerdere lezingen uit de reeks Capita selecta uit de Nederlandse fotogeschiedenis, georganiseerd door het Nederlands Fotomuseum in Las Palmas op donderdag 26 april, 10 mei, 24 mei, 31 mei en 7 juni 2007
Tijd: van 20-22 uur
Plaats: Studio BeeldFabriek
Toegang incl. koffie/thee: € 5,- / € 2,50 voor cursisten BeeldFabriek, gratis voor studenten
Reserveren: educatie@nederlandsfotomuseum.nl of via 010-203 04 05
Per donderdagavond twee lezingen.
26 april 2007: Fotografie en reproduceerbaarheid van 1839-1930 (Flip Bool, Senior Onderzoek en Collecties Nederlands Fotomuseum Rotterdam / Lector fotografie, AKV / St. Joost, Avans Hogeschool Breda) en Het fotoboek in historisch perspectief (Rik Suermondt, freelance fotohistoricus en docent vaktheorie AKV / St. Joost, Avans Hogeschool Breda en Hogeschool voor de Kunsten Utrecht)
10 mei 2007: Ver Weg en Dicht Bij. Fotografie en antropologie
(Linda Roodenburg, neerlandica en gastconservator fotocollectie Rijksmuseum voor Volkenkunde Leiden) en Documentaire fotografie en Nederlandse identiteit (Wim de Bell, conservator twintigste eeuw, afdeling Nederlandse geschiedenis, Rijksmuseum Amsterdam)
24 mei 2007: De verbeelding van de stad (Anneke van Veen, conservator fotografie Stadsarchief Amsterdam) en Het maakbare landschap in de fotografie (Frits Gierstberg, hoofd tentoonstellingen Nederlands Fotomuseum en bijzonder hoogleraar Fotografie, faculteit Historische en Kunstwetenschappen Erasmus Universiteit Rotterdam)
31 mei 2007: Fotokunst rond 1900 (Pool Andries, Fotomuseum Antwerpen)
en Beeld, medium, instrument, document, ontwikkelingen sinds de jaren zestig
7 juni 2007: Hedendaagse fotografie in Nederland (Wim van Sinderen, curator van het Fotomuseum Den Haag en conservator Fotografie van het Gemeentemuseum Den Haag) en Autonome fotografie en opdrachten (Frank van der Stok freelance curator, initiator van (boek) producties en opdrachten. Gastdocent en tentoonstellingsmaker)
STEDELIJK MUSEUM - MAPPING THE CITY
Mapping the City
16.02.07 - 20.05.07
De groepstentoonstelling ‘Mapping the City’ richt zich op de relatie tussen kunstenaars en de stad vanaf circa 1960 tot heden. Centraal staat de manier waarop kunstenaars hun blik werpen op de stad.
http://www.stedelijk.nl/
De nadruk ligt daarbij op de stad als sociale gemeenschap, op handelingen, poses en stadse rituelen. Hoe ervaren wij de straat? Hoe gedragen wij ons? Hoe bewegen wij ons door de stad? De tentoonstelling bestaat uit een combinatie van werken uit de collectie van het Stedelijk Museum en internationale bruiklenen, met een accent op fotografie, videokunst en ruimtelijke installaties.
Twee begrippen dienen als leidraad; de figuur van de flâneur, rond 1850 voor het eerst beschreven door Charles Baudelaire, en de activiteit van de dérive, een begrip afkomstig van de Franse filosoof en Situationist Guy Debord. De flâneur, die alles met een gepaste afstandelijkheid aanschouwt, is ook wel gedefinieerd als hét product van moderniteit. Debord beschrijft de dérive als het lopen in de stad zonder een specifieke bestemming, om zich zo opnieuw over te kunnen geven aan de prikkels van de omgeving en de daarmee gepaard gaande ontmoetingen.
‘Mapping the City’ vertrekt vanuit de late jaren vijftig, toen Debord zijn Theorie van het ronddolen (1958) publiceerde. Een ander beginpunt vormt de bekende This way Brouwn-reeks van Stanley Brouwn. Vanaf 1962 vroeg Brouwn aan willekeurige voorbijgangers in Amsterdam de weg van punt A naar B. De door de passant uitgetekende route voorzag hij telkens van de titel This way Brouwn. Deze This way Brouwns worden nu gepresenteerd in een speciaal voor deze tentoonstelling bedachte ruimtelijke opstelling.
Vanaf de late jaren zestig en vroege jaren zeventig verschoven veel kunstenaars hun werkterrein naar de stad. Zo zijn, net als bij Brouwn, thema’s als het wandelen door de stad, toeval en het vat krijgen op onze dagelijkse omgeving ook aanwezig in het werk van Douglas Huebler. Anderen, zoals Martha Rosler, benaderen de stad op een kritische wijze. In haar werk The Bowery in Two Inadequate Descriptive Systems analyseert zij middels foto’s en teksten de onderkant van de New Yorkse samenleving.
In het werk van Dan Graham en Bill Owens is de blik gericht op het leven in de buitenwijken. Zij behandelen onderwerpen als de individuele toepassing van massaproductie, de tegenstelling tussen privé en openbare ruimte en de blanke middenklasse in Amerikaanse suburbs. Een ander cluster in de tentoonstelling is de ‘straatfotografie’, van onder anderen William Klein. Hij had al in de jaren vijftig en zestig een precies oog voor de gebaren, de houdingen en het gedrag van mensen op straat.
Hedendaagse kunst
Van de hedendaagse kunstenaars die zich bezighouden met de stad neemt Francis Alÿs een prominente rol in. Zijn werk sluit in meerdere opzichten aan bij de posities van de Situationisten en Brouwn. De kern van Alÿs’ activiteiten wordt gevormd door de vele wandelingen die hij sinds begin jaren negentig maakt in het centrum van Mexico City. De straten van deze miljoenenstad vormen zijn werkterrein, hijzelf is de toerist, de observerende buitenstaander. Alÿs’ Collection of Ephemera, een recente aanwinst van het Stedelijk Museum, omvat talloze tekeningen, foto’s, notities, plattegronden en objecten die samenhangen met Alÿs’ wandelingen in het gebied van tien woonblokken rond zijn atelier in het historische centrum van Mexico City.
De Heads van Philip Lorca diCorcia en de straatscènes van Beat Streuli kunnen worden gezien als hedendaagse varianten op de klassieke straatfotografie. Hun foto’s tonen een opvallende leegheid in de gelaatsuitdrukkingen van de anonieme passanten.
‘Mapping the City’ presenteert ook spectaculair videowerk, zoals Miami van Sarah Morris (eveneens een recente aanwinst van het Stedelijk Museum). Dit is een indringend stadsportret van wat ook wel de 'Sun & Fun capital of the States’ wordt genoemd. De video-installatie A Man in the Crowd van Matthew Buckingham is gebaseerd op het gelijknamige verhaal van Edgar Allan Poe. Het resultaat is een spannende minidetective die zich afspeelt in de straten van Wenen. In Electric Earth van Doug Aitken overheerst een gevoel van vervreemding. Deze overweldigende video-installatie op acht grote schermen toont ons de moderne stad als ware het een overblijfsel van een onbekende beschaving.
Deelnemende kunstenaars
Doug Aitken, Francis Alÿs, Stanley Brouwn, Matthew Buckingham, Philip Lorca diCorcia, Guy Debord/Asger Jorn, Ed van der Elsken, Valie Export, Lee Friedlander, Dan Graham, Frank Hesse, Douglas Huebler, William Klein, Saul Leiter, Sol LeWitt, Sarah Morris, Bill Owens, Martha Rosler, Ed Ruscha, Willem de Ridder en Wim T. Schippers, Beat Streuli en Jeff Wall
Mapping
‘Mapping the City’ is na ‘Mapping the Studio’ de tweede uit een serie van vier onderzoekende thematentoonstellingen die het Stedelijk Museum verspreid over vier jaar organiseert.
Stad en Taal
De tentoonstelling ‘Mapping the City’ is een goed uitgangspunt om ‘de stad’ te leren kennen. Dit is ook een van de doelstellingen van ‘Stad en Taal’, een nieuw project waarmee het Stedelijk Museum een brug wil slaan tussen cursisten Nederlands als tweede taal, de stad Amsterdam en kunst en cultuur.
16.02.07 - 20.05.07
De groepstentoonstelling ‘Mapping the City’ richt zich op de relatie tussen kunstenaars en de stad vanaf circa 1960 tot heden. Centraal staat de manier waarop kunstenaars hun blik werpen op de stad.
http://www.stedelijk.nl/
De nadruk ligt daarbij op de stad als sociale gemeenschap, op handelingen, poses en stadse rituelen. Hoe ervaren wij de straat? Hoe gedragen wij ons? Hoe bewegen wij ons door de stad? De tentoonstelling bestaat uit een combinatie van werken uit de collectie van het Stedelijk Museum en internationale bruiklenen, met een accent op fotografie, videokunst en ruimtelijke installaties.
Twee begrippen dienen als leidraad; de figuur van de flâneur, rond 1850 voor het eerst beschreven door Charles Baudelaire, en de activiteit van de dérive, een begrip afkomstig van de Franse filosoof en Situationist Guy Debord. De flâneur, die alles met een gepaste afstandelijkheid aanschouwt, is ook wel gedefinieerd als hét product van moderniteit. Debord beschrijft de dérive als het lopen in de stad zonder een specifieke bestemming, om zich zo opnieuw over te kunnen geven aan de prikkels van de omgeving en de daarmee gepaard gaande ontmoetingen.
‘Mapping the City’ vertrekt vanuit de late jaren vijftig, toen Debord zijn Theorie van het ronddolen (1958) publiceerde. Een ander beginpunt vormt de bekende This way Brouwn-reeks van Stanley Brouwn. Vanaf 1962 vroeg Brouwn aan willekeurige voorbijgangers in Amsterdam de weg van punt A naar B. De door de passant uitgetekende route voorzag hij telkens van de titel This way Brouwn. Deze This way Brouwns worden nu gepresenteerd in een speciaal voor deze tentoonstelling bedachte ruimtelijke opstelling.
Vanaf de late jaren zestig en vroege jaren zeventig verschoven veel kunstenaars hun werkterrein naar de stad. Zo zijn, net als bij Brouwn, thema’s als het wandelen door de stad, toeval en het vat krijgen op onze dagelijkse omgeving ook aanwezig in het werk van Douglas Huebler. Anderen, zoals Martha Rosler, benaderen de stad op een kritische wijze. In haar werk The Bowery in Two Inadequate Descriptive Systems analyseert zij middels foto’s en teksten de onderkant van de New Yorkse samenleving.
In het werk van Dan Graham en Bill Owens is de blik gericht op het leven in de buitenwijken. Zij behandelen onderwerpen als de individuele toepassing van massaproductie, de tegenstelling tussen privé en openbare ruimte en de blanke middenklasse in Amerikaanse suburbs. Een ander cluster in de tentoonstelling is de ‘straatfotografie’, van onder anderen William Klein. Hij had al in de jaren vijftig en zestig een precies oog voor de gebaren, de houdingen en het gedrag van mensen op straat.
Hedendaagse kunst
Van de hedendaagse kunstenaars die zich bezighouden met de stad neemt Francis Alÿs een prominente rol in. Zijn werk sluit in meerdere opzichten aan bij de posities van de Situationisten en Brouwn. De kern van Alÿs’ activiteiten wordt gevormd door de vele wandelingen die hij sinds begin jaren negentig maakt in het centrum van Mexico City. De straten van deze miljoenenstad vormen zijn werkterrein, hijzelf is de toerist, de observerende buitenstaander. Alÿs’ Collection of Ephemera, een recente aanwinst van het Stedelijk Museum, omvat talloze tekeningen, foto’s, notities, plattegronden en objecten die samenhangen met Alÿs’ wandelingen in het gebied van tien woonblokken rond zijn atelier in het historische centrum van Mexico City.
De Heads van Philip Lorca diCorcia en de straatscènes van Beat Streuli kunnen worden gezien als hedendaagse varianten op de klassieke straatfotografie. Hun foto’s tonen een opvallende leegheid in de gelaatsuitdrukkingen van de anonieme passanten.
‘Mapping the City’ presenteert ook spectaculair videowerk, zoals Miami van Sarah Morris (eveneens een recente aanwinst van het Stedelijk Museum). Dit is een indringend stadsportret van wat ook wel de 'Sun & Fun capital of the States’ wordt genoemd. De video-installatie A Man in the Crowd van Matthew Buckingham is gebaseerd op het gelijknamige verhaal van Edgar Allan Poe. Het resultaat is een spannende minidetective die zich afspeelt in de straten van Wenen. In Electric Earth van Doug Aitken overheerst een gevoel van vervreemding. Deze overweldigende video-installatie op acht grote schermen toont ons de moderne stad als ware het een overblijfsel van een onbekende beschaving.
Deelnemende kunstenaars
Doug Aitken, Francis Alÿs, Stanley Brouwn, Matthew Buckingham, Philip Lorca diCorcia, Guy Debord/Asger Jorn, Ed van der Elsken, Valie Export, Lee Friedlander, Dan Graham, Frank Hesse, Douglas Huebler, William Klein, Saul Leiter, Sol LeWitt, Sarah Morris, Bill Owens, Martha Rosler, Ed Ruscha, Willem de Ridder en Wim T. Schippers, Beat Streuli en Jeff Wall
Mapping
‘Mapping the City’ is na ‘Mapping the Studio’ de tweede uit een serie van vier onderzoekende thematentoonstellingen die het Stedelijk Museum verspreid over vier jaar organiseert.
Stad en Taal
De tentoonstelling ‘Mapping the City’ is een goed uitgangspunt om ‘de stad’ te leren kennen. Dit is ook een van de doelstellingen van ‘Stad en Taal’, een nieuw project waarmee het Stedelijk Museum een brug wil slaan tussen cursisten Nederlands als tweede taal, de stad Amsterdam en kunst en cultuur.
GEEN GELUK
Foto 21 is tweede paasdag geopend van 13.00 uur tot 17.00 uur. De volgende tentoonstellingen zijn te zien:
Geen Geluk
- Sporen van oorlog * Jan Banning
- Mennonieten in Siberië * Ad van Lit
- Hommage aan de mensheid * Karel Maat
Prijswinnaars Gelders Nieuwsfoto 2006
Op zondag 4 maart maakte Gelders Commissaris der Koningin dhr. Clemens Cornielje de prijswinnaars Gelders Nieuwsfoto 2006 bekend.
Het evenement was georganiseerd door Foto 21 Bredevoort. Een drietal fotografen kreeg een prijs voor hun ingezonden werk omdat ze naar het oordeel van de vakjury het meest constant zijn in hun werk.
Tot en met 13 mei a.s. is van deze fotografen, Theo Kock, Hans Prinsen en Erik van ’t Hullenaar nogmaals werk te zien in een extra expositie.
De foto’s tonen een scala van nieuwsfeiten zoals deze zich in de loop van 2006 in Gelderland afspeelden.
David Goldblatt - snijpunten in het landschap
Al meer dan een halve eeuw fotografeert David Goldblatt Zuid-Afrikaanse mensen in hun dagelijkse bestaan. Zijn veronderstelling dat het persoonlijke altijd politiek wordt krijgt in zijn meest recente project Intersections een verrassende uitwerking. De kleurenfoto’s van weidse vlakten en afgelegen dorpen maken de problemen van de jonge democratie zichtbaar.
door Rik Suermondt
Slechts weinig fotografen zijn erin geslaagd om een oeuvre op te bouwen dat uitdrukking geeft aan kwesties omtrent nationale identiteit. In Nederland visualiseerde Cas Oorthuys het naoorlogse wederopbouw-idealisme in stoere vierkante zwart-wit foto’s van hardwerkende mensen en de stedelijke en industriële expansie. Martin Parr richtte zijn camera de laatste drie decennia op zijn excentrieke landgenoten in een niet aflatende speurtocht naar ‘Britishness’ en klassebewustzijn. En Walker Evans creëerde in de jaren dertig een essentiëel beeld van Amerika met zijn haarscherpe foto’s van de middelgrote stad, met brede straten vol geparkeerde auto’s, uithangborden en muren gevuld met reclame en affiches. David Goldblatt (1930) past naadloos in dit rijtje fotografen die in hun werk de ziel van de natie trachten te doorgronden. Sinds 1963 houdt hij onafgebroken de vinger aan de pols van de turbulente politieke, sociale en economische veranderingen in Zuid-Afrika.
Goldblatts interesse in de gewelddadige, racistische geschiedenis van zijn geboorteland resulteerde in de jaren van apartheid in een aantal buitengewoon scherpzinnige zwart-wit documentaires. De publicatie In Boksburg (1979) toonde hij aan hoezeer de tegenstelling tussen zwart en blank in dit door de witte middenklasse bewoonde stadje nabij Johannesburg doorwerkte in de architectuur en de stedebouwkundige planning. “Boksburg is shaped by white dreams and white proprieties... blacks are not of this town. They serve it, trade with it, recieve charity from it and are ruled, rewarded and punished by its precepts.” Zo is er de foto van een ‘Miss Lovely Legs competition’, waar vier schaars geklede blanke dames op een podium in de plaatselijke supermarkt worden bekeken door een gemengd publiek. In zijn zesde boek The Transported: A South African Odyssey (1989) fotografeerde Goldblatt de lange reis die veel zwarten iedere dag moesten ondernemen om van hun gedwongen woonplek in het semi-onafhankelijke thuisland van KwaNdebele naar hun werk in Pretoria te komen. Toen hij aan zijn documentaire begon waren tenminste 3,5 miljoen mensen gedwongen verhuisd om zo de droom niet in de weg te staan van de ideologische kaartmakers van apartheid. De foto’s verbeelden op krachtige wijze het proces van vervreemding.
purist
In Intersections (2005) richt David Goldblatt zich op het desolate landschap van Zuid-Afrika, de karroo, het hogeveld en het platteland. De eindeloze vlakten en weidevelden tussen Noordkaap en Transvaal zijn weinig gefotografeerd of geschilderd vanwege de afwezigheid van picturale vergezichten en richtpunten aan de horizon. Zuid-Afrikaanse schrijvers daarentegen hebben wel getracht om de psyche van dit landschap te verwoorden. Zo schreef J.M. Coetzee in 1977: “there are, it seems, no angels in this part of the sky, no God in this part of the world. It belongs only to the sun. I do not think that it was ever intended that people should live here. This is a land made for insects who eat sand and lay eggs in each others corpses and have no voices with which to scream when they die.” Dit in Intersections opgenomen citaat geeft aan dat Goldblatt eveneens de ambitie heeft om de menselijke geest te ontwaren in de geologie van het landschap. Maar hij ging nog een stap verder en stelde ook kritische vragen ten aanzien van het nieuwe Zuid-Afrika in de jaren na de apartheid. Het concept van intersecties bood hem de gelegenheid om zijn interesses in mensen, ethiek en (politieke) structuren binnen het landschap met elkaar te verbinden. Oorspronkelijk was hij van plan af te reizen naar alle 122 punten waar een lengte- en breedtegraad in Zuid-Afrika elkaar doorsnijden en daar foto’s te nemen. Hij hoopte op deze plekken zeer verschillende realiteiten aan te treffen die de veranderingen in het nieuwe Zuid-Afrika zouden weergeven. Toen hij ontdekte dat er vaak niets was wat hem persoonlijk aantrok besloot hij in 2002 met zijn camper het land te doorkruisen op zoek naar minder nauwkeurig gedefinieerde snijpunten. In de voetsporen van de negentiende-eeuwse voortrekkers verbleef Goldblatt met zijn camper op lokale parkeerplaatsen. Het onderweg zijn, en niet zozeer de eindbestemming, werd daarmee een belangrijk thema van het project.
Na dertig jaar zwart-wit viel de overgang naar kleur op een bijna organische wijze samen met het einde van de apartheid. “During those years colour seemed too sweet a medium to express the anger, disgust and fear that Apartheid inspired.” In zijn kleurenfoto’s manipuleert hij voorzichtig de visuele effecten en daarmee de inhoud van het beeld. Het zijn niet zozeer de kleuren die trouw zijn aan de realiteit die hem interesseren (‘een knalblauwe hemel’) alswel de functie van kleur in het beeld. Hij beïnvloedt stemmingen door kleuren te onderdrukken of juist te versterken en zo gewicht te geven aan de motieven. Met deze kleurenfoto’s heeft Goldblatt het harde, meedogeloze Zuid-Afrikaanse licht in de armen gesloten. In het knallende zonlicht lossen alle onnodige decoratieve en sentimentele elementen op. Net zoals bij zijn zwart-witreportages en portretten laat hij zich in zijn benadering van het landschap kennen als een purist. Hij werkt niet met scherpte-diepte, vreemde hoeken en de optische vertekening van een groothoek of tele. Verder vermijdt hij het ochtendgloren en de schemering. Aldus tracht Goldblatt uit te drukken wat kan worden gevoeld in de eenzaamheid en de stilte van de karroo en het hogeveld.
Net als in een goede roman zijn de foto’s doorspekt met betekenisvolle details, motieven en thema’s waardoor de intellectuele reikwijdte van het project zich pas na na verloop van tijd openbaart. Één zo’n terugkerend motief zijn de hekwerken. Ze staan rondom particuliere huizen en boerenerven, beschermen nationale monumenten en doorsnijden het kale landschap. Goldblatt ziet de hekken als symbolen voor de rassenscheiding en het bezit van land in Zuid-Afrika. Drie eeuwen lang werd land onteigend van de zwarten, en dat zorgt ervoor dat de debatten over landeigendom en teruggave nog steeds heel heftig zijn. De trieste gevolgen van de strijd om het bezit van land maakt hij inzichtelijk in een foto van een familie van swervers die met ezels en houten karren rondtrekken door de karroo. Het is een tragisch volk zijn, vanuit hun traditie en aard zijn ze nomaden. Deze Afrikaners willen zich niet permanent vestigen op boerderijen, maar net als hun voorouders vrij het gebied doorkruisen als jagers en herders. De huidige swervers moeten genoegen nemen met de ‘gang’, de ruimte tussen de boerderijhekken en de autowegen. Daar kamperen zij en trachten te overleven door te vissen in rivieren, schapen te scheren en het verrichten van ander seizoenswerk. Het is een hard bestaan. De groep die Goldblatt fotografeerde was al vier maanden op pad zonder betaald werk.
criticus
Een tweede motief is het aidssymbool, het rode lintje, dat in enkele foto’s opduikt als onopvallend onderdeel van het straatmeubilair. Zuid-Afrika heeft het grootste aantal hiv-geïnfecteerden ter wereld en een regering die extreem traag reageert. Recent aangelegde kerkhoven vormen een tweede bewijs van de verschrikkingen van deze ziekte. De meeste kruisen geven aan dat de overleden persoon niet ouder dan 45 jaar is. Het meest kritisch is Goldblatt in zijn foto’s over de asbestmijnbouw, dat als een derde motief door het boek is verweven. De aanhoudende kwalijke effecten van de blauwe delfstof op gezondheid en milieu maakt hij zichtbaar in onder meer een foto van een waterpoel in een verlaten asbestmijn, die door drie zwarte jongens wordt gebruikt als zwembad en waar een man zijn kleren in wast.
Het concept van intersecties bood Goldblatt ook de gelegenheid om het nieuwe stelsel van gemeentelijk bestuur onder de loep te nemen. Tijdens zijn tochten door het binnenland portretteerde hij de ambtenaren en burgemeesters op hun werkplek. De meesten van hen zijn zwart. Ze poseren soms onwennig in hun lege kantoren en vergaderzalen, omringd door de nationale vlag, portretten van Nelson Mandela, kalenders van natuurparken en oude archiefkasten. Deze jonge, vaak onervaren mannen en vrouwen verpersoonlijken de nieuwe machtsstructuren in Zuid-Afrika en tegelijkertijd de complexe politieke dynamiek van het land. En in zijn eigen stad Johannesburg illustreerde Goldblatt de sociale veranderingen aan de hand van de zwarte straatventers en handelaren die in de jaren negentig uit heel Afrika de stad kwamen binnengestroomd.
David Goldblatt heeft zichzelf wel eens omschreven als een zelfbenoemde observator en criticus van de samenleving waarin hij werd geboren, met de neiging om recht te doen aan datgene wat vaak over het hoofd wordt gezien of vergeten. Boek en tentoonstelling Intersections roepen de problemen op van het nieuwe Zuid-Afrika en haar complexe en troebele geschiedenis aan de hand van landschapsbeelden vol betekenis. In de lijn van Walker Evans weet Goldblatt de literaire mogelijkheden van fotografie ten volle te benutten. Het laatste woord is aan de dichteres Antjie Krog:
“I drive through the outstretched plains of the southern Free State. Verlatenfontein, Heuningneskloof, Brakspruit, Eensaamheid, Abjaterskop, Erfdeel. Gravel roads thread to unseen farmsteads. One is struck by the sense of an intentional vast emptiness in which far-off hilltops feature as slight draughts of breath. The landscape feels ancient and clear. Everything human feels accidental and threadbare – a residue to be simply scraped off one morning from the majestic monotony. Nothing ornamental is tolerated. Nothing that cannot endure so much sky.”
Rik Suermondt is kunsthistoricus en docent fototheorie aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht en Academie St. Joost in Breda
‘David Goldblatt: Intersections’,
10 maart t/m 28 mei,
Huis Marseille,
Keizersgracht 401,
Amsterdam;
di t/m zo 11-18;
MK gratis;
publicatie € 49,95;
www.huismarseille.nl
door Rik Suermondt
Slechts weinig fotografen zijn erin geslaagd om een oeuvre op te bouwen dat uitdrukking geeft aan kwesties omtrent nationale identiteit. In Nederland visualiseerde Cas Oorthuys het naoorlogse wederopbouw-idealisme in stoere vierkante zwart-wit foto’s van hardwerkende mensen en de stedelijke en industriële expansie. Martin Parr richtte zijn camera de laatste drie decennia op zijn excentrieke landgenoten in een niet aflatende speurtocht naar ‘Britishness’ en klassebewustzijn. En Walker Evans creëerde in de jaren dertig een essentiëel beeld van Amerika met zijn haarscherpe foto’s van de middelgrote stad, met brede straten vol geparkeerde auto’s, uithangborden en muren gevuld met reclame en affiches. David Goldblatt (1930) past naadloos in dit rijtje fotografen die in hun werk de ziel van de natie trachten te doorgronden. Sinds 1963 houdt hij onafgebroken de vinger aan de pols van de turbulente politieke, sociale en economische veranderingen in Zuid-Afrika.
Goldblatts interesse in de gewelddadige, racistische geschiedenis van zijn geboorteland resulteerde in de jaren van apartheid in een aantal buitengewoon scherpzinnige zwart-wit documentaires. De publicatie In Boksburg (1979) toonde hij aan hoezeer de tegenstelling tussen zwart en blank in dit door de witte middenklasse bewoonde stadje nabij Johannesburg doorwerkte in de architectuur en de stedebouwkundige planning. “Boksburg is shaped by white dreams and white proprieties... blacks are not of this town. They serve it, trade with it, recieve charity from it and are ruled, rewarded and punished by its precepts.” Zo is er de foto van een ‘Miss Lovely Legs competition’, waar vier schaars geklede blanke dames op een podium in de plaatselijke supermarkt worden bekeken door een gemengd publiek. In zijn zesde boek The Transported: A South African Odyssey (1989) fotografeerde Goldblatt de lange reis die veel zwarten iedere dag moesten ondernemen om van hun gedwongen woonplek in het semi-onafhankelijke thuisland van KwaNdebele naar hun werk in Pretoria te komen. Toen hij aan zijn documentaire begon waren tenminste 3,5 miljoen mensen gedwongen verhuisd om zo de droom niet in de weg te staan van de ideologische kaartmakers van apartheid. De foto’s verbeelden op krachtige wijze het proces van vervreemding.
purist
In Intersections (2005) richt David Goldblatt zich op het desolate landschap van Zuid-Afrika, de karroo, het hogeveld en het platteland. De eindeloze vlakten en weidevelden tussen Noordkaap en Transvaal zijn weinig gefotografeerd of geschilderd vanwege de afwezigheid van picturale vergezichten en richtpunten aan de horizon. Zuid-Afrikaanse schrijvers daarentegen hebben wel getracht om de psyche van dit landschap te verwoorden. Zo schreef J.M. Coetzee in 1977: “there are, it seems, no angels in this part of the sky, no God in this part of the world. It belongs only to the sun. I do not think that it was ever intended that people should live here. This is a land made for insects who eat sand and lay eggs in each others corpses and have no voices with which to scream when they die.” Dit in Intersections opgenomen citaat geeft aan dat Goldblatt eveneens de ambitie heeft om de menselijke geest te ontwaren in de geologie van het landschap. Maar hij ging nog een stap verder en stelde ook kritische vragen ten aanzien van het nieuwe Zuid-Afrika in de jaren na de apartheid. Het concept van intersecties bood hem de gelegenheid om zijn interesses in mensen, ethiek en (politieke) structuren binnen het landschap met elkaar te verbinden. Oorspronkelijk was hij van plan af te reizen naar alle 122 punten waar een lengte- en breedtegraad in Zuid-Afrika elkaar doorsnijden en daar foto’s te nemen. Hij hoopte op deze plekken zeer verschillende realiteiten aan te treffen die de veranderingen in het nieuwe Zuid-Afrika zouden weergeven. Toen hij ontdekte dat er vaak niets was wat hem persoonlijk aantrok besloot hij in 2002 met zijn camper het land te doorkruisen op zoek naar minder nauwkeurig gedefinieerde snijpunten. In de voetsporen van de negentiende-eeuwse voortrekkers verbleef Goldblatt met zijn camper op lokale parkeerplaatsen. Het onderweg zijn, en niet zozeer de eindbestemming, werd daarmee een belangrijk thema van het project.
Na dertig jaar zwart-wit viel de overgang naar kleur op een bijna organische wijze samen met het einde van de apartheid. “During those years colour seemed too sweet a medium to express the anger, disgust and fear that Apartheid inspired.” In zijn kleurenfoto’s manipuleert hij voorzichtig de visuele effecten en daarmee de inhoud van het beeld. Het zijn niet zozeer de kleuren die trouw zijn aan de realiteit die hem interesseren (‘een knalblauwe hemel’) alswel de functie van kleur in het beeld. Hij beïnvloedt stemmingen door kleuren te onderdrukken of juist te versterken en zo gewicht te geven aan de motieven. Met deze kleurenfoto’s heeft Goldblatt het harde, meedogeloze Zuid-Afrikaanse licht in de armen gesloten. In het knallende zonlicht lossen alle onnodige decoratieve en sentimentele elementen op. Net zoals bij zijn zwart-witreportages en portretten laat hij zich in zijn benadering van het landschap kennen als een purist. Hij werkt niet met scherpte-diepte, vreemde hoeken en de optische vertekening van een groothoek of tele. Verder vermijdt hij het ochtendgloren en de schemering. Aldus tracht Goldblatt uit te drukken wat kan worden gevoeld in de eenzaamheid en de stilte van de karroo en het hogeveld.
Net als in een goede roman zijn de foto’s doorspekt met betekenisvolle details, motieven en thema’s waardoor de intellectuele reikwijdte van het project zich pas na na verloop van tijd openbaart. Één zo’n terugkerend motief zijn de hekwerken. Ze staan rondom particuliere huizen en boerenerven, beschermen nationale monumenten en doorsnijden het kale landschap. Goldblatt ziet de hekken als symbolen voor de rassenscheiding en het bezit van land in Zuid-Afrika. Drie eeuwen lang werd land onteigend van de zwarten, en dat zorgt ervoor dat de debatten over landeigendom en teruggave nog steeds heel heftig zijn. De trieste gevolgen van de strijd om het bezit van land maakt hij inzichtelijk in een foto van een familie van swervers die met ezels en houten karren rondtrekken door de karroo. Het is een tragisch volk zijn, vanuit hun traditie en aard zijn ze nomaden. Deze Afrikaners willen zich niet permanent vestigen op boerderijen, maar net als hun voorouders vrij het gebied doorkruisen als jagers en herders. De huidige swervers moeten genoegen nemen met de ‘gang’, de ruimte tussen de boerderijhekken en de autowegen. Daar kamperen zij en trachten te overleven door te vissen in rivieren, schapen te scheren en het verrichten van ander seizoenswerk. Het is een hard bestaan. De groep die Goldblatt fotografeerde was al vier maanden op pad zonder betaald werk.
criticus
Een tweede motief is het aidssymbool, het rode lintje, dat in enkele foto’s opduikt als onopvallend onderdeel van het straatmeubilair. Zuid-Afrika heeft het grootste aantal hiv-geïnfecteerden ter wereld en een regering die extreem traag reageert. Recent aangelegde kerkhoven vormen een tweede bewijs van de verschrikkingen van deze ziekte. De meeste kruisen geven aan dat de overleden persoon niet ouder dan 45 jaar is. Het meest kritisch is Goldblatt in zijn foto’s over de asbestmijnbouw, dat als een derde motief door het boek is verweven. De aanhoudende kwalijke effecten van de blauwe delfstof op gezondheid en milieu maakt hij zichtbaar in onder meer een foto van een waterpoel in een verlaten asbestmijn, die door drie zwarte jongens wordt gebruikt als zwembad en waar een man zijn kleren in wast.
Het concept van intersecties bood Goldblatt ook de gelegenheid om het nieuwe stelsel van gemeentelijk bestuur onder de loep te nemen. Tijdens zijn tochten door het binnenland portretteerde hij de ambtenaren en burgemeesters op hun werkplek. De meesten van hen zijn zwart. Ze poseren soms onwennig in hun lege kantoren en vergaderzalen, omringd door de nationale vlag, portretten van Nelson Mandela, kalenders van natuurparken en oude archiefkasten. Deze jonge, vaak onervaren mannen en vrouwen verpersoonlijken de nieuwe machtsstructuren in Zuid-Afrika en tegelijkertijd de complexe politieke dynamiek van het land. En in zijn eigen stad Johannesburg illustreerde Goldblatt de sociale veranderingen aan de hand van de zwarte straatventers en handelaren die in de jaren negentig uit heel Afrika de stad kwamen binnengestroomd.
David Goldblatt heeft zichzelf wel eens omschreven als een zelfbenoemde observator en criticus van de samenleving waarin hij werd geboren, met de neiging om recht te doen aan datgene wat vaak over het hoofd wordt gezien of vergeten. Boek en tentoonstelling Intersections roepen de problemen op van het nieuwe Zuid-Afrika en haar complexe en troebele geschiedenis aan de hand van landschapsbeelden vol betekenis. In de lijn van Walker Evans weet Goldblatt de literaire mogelijkheden van fotografie ten volle te benutten. Het laatste woord is aan de dichteres Antjie Krog:
“I drive through the outstretched plains of the southern Free State. Verlatenfontein, Heuningneskloof, Brakspruit, Eensaamheid, Abjaterskop, Erfdeel. Gravel roads thread to unseen farmsteads. One is struck by the sense of an intentional vast emptiness in which far-off hilltops feature as slight draughts of breath. The landscape feels ancient and clear. Everything human feels accidental and threadbare – a residue to be simply scraped off one morning from the majestic monotony. Nothing ornamental is tolerated. Nothing that cannot endure so much sky.”
Rik Suermondt is kunsthistoricus en docent fototheorie aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht en Academie St. Joost in Breda
‘David Goldblatt: Intersections’,
10 maart t/m 28 mei,
Huis Marseille,
Keizersgracht 401,
Amsterdam;
di t/m zo 11-18;
MK gratis;
publicatie € 49,95;
www.huismarseille.nl
VVV-Prijs in FotoMuseum Den Haag
Living apart, living together - Risico of uitdaging?
Ilse de Vries en Jacobine Weggen
respectief Derde Prijs en Eervolle vermelding.
Henri Winterman awards..!
As this photo suggests it, a full hand of StJoost photography students have won the "Henri Winterman prijs".
Much more cannot be told... unless... yes, this is Renee, Roel, Janneke & Tom.
[Philippe: "Renee, would you write something for our blog, please..?]
HENRI WINTERMANS - MOMENTS OF PLEASURE
Voor deze opdracht van H. Wintermans was het de bedoeling dat we een foto-serie (van 5, uiteindelijk heeft iedereen er 4 tentoongesteld) zouden maken die te maken had met de her-lancering van de Café Creme sigaar (de best verkochte sigaar in de wereld, ze noemden hem zelf de Marlboro van de sigaren) een kleine sigaar voor vrouwen. Wintermans wilde af van het stoffige imago dat de sigaar toch wel een beetje heeft.
De uitreiking zelf was in Antwerpen. In café Horta. 1 Februari was dus de dag dat de Café Creme-sigaar opnieuw gelanceerd werd. In een andere verpakking, en met een campagne die meer gericht zou zijn op een jongere doelgroep. Het idee was dat alle genodigden (120 mensen uit de sigaren-wereld) tijdens de lunch onze foto's zouden bekijken en beoordelen. En vervolgens hun stem zouden uitbrengen op één van de genomineerde series (Tom, Janneke, Roel en ik).
Toen de opdracht voor deze fotoserie bekend was, had ik meteen een plan iets te doen met "de doelgroep". Het is de bedoeling van de Henri Wintermans sigaar dat het iedereen aanspreekt. Jong en oud. En dat vind ik nu, in deze tijd nog helemaal niet duidelijk. Daarnaast vond ik het ook heel leuk dat de sigaar zelf Café Crème heet. Dus ik wilde dat ook duidelijk verwerken in de foto's. Omdat ook de koffiecultuur belangrijk is in deze tijd. Het beeld wat ik erbij heb is rust, iemand die een sigaar rookt heeft ook wel een zekere status naar mijn mening. Het ziet er mooi uit. Een beetje machtig. Maar ook bedaard. Het heeft iets mysterieus.
Ik wilde laten zien dat sigaren op zich geen nieuw fenomeen zijn. Iedereen kende ze altijd al. Daarom heb ik een zwart-wit-serie gemaakt. Alsof het al jaren zo is dat jongeren sigarenrokers zijn. Zwart-wit wekt toch soms iets ouderwets op.....Tegelijkertijd heb ik geprobeerd de personen en hun stijl van deze tijd te maken. En de serie is dus een beetje mysterieus. Sommige zaken zijn wat vervreemd, niet in één keer te herkennen. Het is wel spannend dat je net wel of net niet kunt zien wat het precies is. Want ondanks dat het de bedoeling is dat de sigaar voor iedereen toegankelijk moet zijn, is het wel leuk als het toch nog een beetje mysterieus blijft.
Renee Sterk
Fwd: VPRO De Avonden I Kunsthalfuur met Marrie Bot
Fwd: VPRO De Avonden I Kunsthalfuur met Marrie Bot
Subject: VPRO De Avonden I Kunsthalfuur met Marrie BotFotografie in het kunsthalfuur bij VPRO De Avonden op de concertzender aanstaande woensdagavond 31 januari is er weer een; 'n kunsthalfuur gewijd aan fotografie. In het kader van zijn warme belangstelling voor fotografie en beeld heeft L.J.A.D. Creyghton ditmaal een gesprek met fotografe Marrie Bot .
uit: Miserere / bedevaart naar Rocio, 1976
© Marrie Bot, PB 49, 3000AA, Rotterdam, Holland.
Marrie Bot.
De Rotterdamse fotografe Marrie Bot timmert inmiddels ruim 30 jaar aan de weg met langlopende fotoprojecten. Zo werkte ze ondermeer aan 'Bezwaard Bestaan', een serie over verstandelijk gehandicapten, 'Een laatste groet' - dat gaat over uitvaart- en rouwrituelen - en het in 2004 gepubliceerde 'Geliefden_Timeless Love', een serie over erotiek en ouderdom. Met 'Miserere; de grote boetebedevaarten in Europa', dat in eigen beheer in 1984 verscheen, vestigde ze haar naam als integer documentair fotograaf/kunstenaar. Het laatste hoofdstuk uit Miserere handelt over het Spaanse dorpje El Rocío, een heilige plaats waar eens per jaar de Maagd van de Dauw wordt vereerd. Bot, die door de jaren heen inmiddels bijna familie is geworden van de lokale bevolking, ziet hierin de mogelijkheid om daar haar nieuwste studie en fotoproject van te maken. Luister u naar een van Neerlands belangrijkste fotografen.
----------------------------------------------------------------
Tentoonstelling: Marrie Bot / Geliefden_Timeless Love 4 maart - 14 april 2007
Kunstgalerij De Mijlpaal Brugstraat 45 3550 Heusden-Zolder Belgie www.demijlpaal.com
uit: Geliefden_Timeless Love 2004 / Marian (57) en Jaap (60)
© Marrie Bot, PB 49, 3000 AA Rotterdam, Holland. Alle rechten voorbehouden.
Met de gefotografeerden zijn strikte afspraken gemaakt over de publicatievoorwaarden. Het is daarom nadrukkelijk verboden om foto's zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur Marrie Bot over te nemen van deze site en op enigerlei wijze te reproduceren of op te slaan. Dit op straffe van rechtsvervolging. Publicatie van deze foto is alleen toegestaan bij artikelen over de tentoonstelling en het boek Geliefden – Timeless Love, van Marrie Bot. Slaat u deze foto niet op in uw archief.
----------------------------------------------------------------
www.marriebot.com
----------------------------------------------------------------
Marrie Bot / Geliefden_Timeless Love Uitgever: Marrie Bot, Rotterdam. Hardcover | 64 Pagina's | Ef & Ef In Boeken | 1ste Editie | 2004 ISBN10: 9080006661 | ISBN13: 9789080006669 Prijs € 25,00 verkrijgbaar bij de reguliere boekhandel
----------------------------------------------------------------
"BOOK4WIM" a.k.a. B4W.pdf
A low-resolution version of the "BOOK4WIM" can be downloaded on this link.
Thank you:
Jan Adriaans, Karol Antas, Aafke de Baat, Maartje van Berkel, Fieke van Berkom, Karina Bogaerds, Sander van Bussel, Luciana Caputo, Saskia Crefcoeur, Gabriel Eisenmeier, Peter Fransen, Liselotte de Groot, Monique Habermehl, Floris Hazemeijer, Susanne van den Heuvel, Anja Jansen, Karen Kiene, Hans Laban, Suzanne Leenen, Tom van Limpt, Jannes Linders, Karen Lustenhouwer, Philippe Moroux, Daan Paans, Marjolein van Pagee, Marieke Plasier, Wiesje Peels, Adriaan van der Ploeg, Lopke van de Reijt, Kevin Rekkers, Iris Ringeling, Morena Romijn, Marjon van Rooijen, Eline van Roosmalen, Daria Scagliola, Jaap Scheeren, Bart Slegers, Rik Suermondt, Michelle-Aimée van Tongerloo, Ilse de Vries, Hans Werlemann, Alice Wielinga.
for your kind participation.
Thank you:
Jan Adriaans, Karol Antas, Aafke de Baat, Maartje van Berkel, Fieke van Berkom, Karina Bogaerds, Sander van Bussel, Luciana Caputo, Saskia Crefcoeur, Gabriel Eisenmeier, Peter Fransen, Liselotte de Groot, Monique Habermehl, Floris Hazemeijer, Susanne van den Heuvel, Anja Jansen, Karen Kiene, Hans Laban, Suzanne Leenen, Tom van Limpt, Jannes Linders, Karen Lustenhouwer, Philippe Moroux, Daan Paans, Marjolein van Pagee, Marieke Plasier, Wiesje Peels, Adriaan van der Ploeg, Lopke van de Reijt, Kevin Rekkers, Iris Ringeling, Morena Romijn, Marjon van Rooijen, Eline van Roosmalen, Daria Scagliola, Jaap Scheeren, Bart Slegers, Rik Suermondt, Michelle-Aimée van Tongerloo, Ilse de Vries, Hans Werlemann, Alice Wielinga.
for your kind participation.
CAPITA SELECTA
Capita Selecta – lezingenprogramma periode 3
Data: 1, 8 februari 2007, 1, 8, 15 maart 2007
Locatie: AKV/St. Joost, Onderwijsboulevard 256, Den Bosch – lokaal K87
Tijd: 19.00- 21.00 uur
Voor wie? Deeltijdstudenten fotografie F2, F3, F4 (verplicht). Daarnaast zijn ook voltijdstudenten fotografie en studenten 2e fase fotografie welkom. De toegang is gratis, maar wel graag even laten weten dat je komt in verband met de beschikbare plekken (kw.krijgsman@avans.nl).
Capita Selecta is een lezingenprogramma georganiseerd door het Nederlands Fotomuseum, AKV/St Joost, Avans Hogeschool en Erasmus Universiteit Rotterdam over de geschiedenis van de Nederlandse fotografie. De aanleiding is de verschijning van de publicatie Nieuwe geschiedenis van de fotografie in Nederland, Dutch Eyes en de begeleidende openingstentoonstelling in het Nederlands Fotomuseum van 19 april 2007 t/m augustus 2007.
Programma:
1 februari 2007 Fotografie en reproduceerbaarheid (1839-1930), door Flip Bool
Het fotoboek in historisch perspectief, door Rik Suermondt
8 februari 2007 De blik op de ander. Over antropologische fotografie, door Linda Roodenburg (ovb)
De blik op onszelf, door Wim de Bell
1 maart 2007 Fotografie van de stad, door Anneke van Veen
Landschapsfotografie, door Frits Gierstberg
8 maart 2007 Kunstfotografie (Picturalisme), door Ingeborg Leijerzapf (ovb)
Fotografie in de beeldende kunst, door Hripsime Visser
15 maart 2007 Hedendaagse fotografie in Nederland, door Wim van Sinderen (ovb)
Autonome fotografie en opdrachten, door Frank van der Stok
Dutch Eyes
een nieuwe geschiedenis van de fotografie in Nederland
Dutch Eyes, de grote openingstentoonstelling van het Nederlands Fotomuseum in Las Palmas, biedt een verrassende nieuwe kijk op de geschiedenis van de Nederlandse fotografie. Het is voor het eerst in 25 jaar dat er een overzichtstentoonstelling over dit onderwerp is te zien. De expositie belicht de geschiedenis van de fotografie in Nederland aan de hand van talrijke thema’s en toont het werk van een imposante reeks bekende en minder bekende fotografen die in Nederland actief zijn geweest. Deze aaneenschakeling levert een feest der herkenning op, een overrompelende kennismaking met de rijke fotogeschiedenis van ons land.
De thema’s in de tentoonstelling Dutch Eyes zijn geselecteerd op grond van hun belang voor zowel de geschiedenis van de fotografie als de Nederlandse cultuurgeschiedenis. Aandacht krijgt onder meer: de karakteristieke negentiende eeuwse ingenieursfotografie, de discussies over fotografie als kunstvorm in het begin van de twintigste eeuw, de watersnoodramp, de voormalige koloniën tot en met ‘de blik op onszelf’. Juist door de thematische aanpak is werk van bekende fotografen te zien naast werk van onbekenden die de camera ter hand namen. Veel, nog nooit eerder tentoongesteld werk is te zien uit de collecties van onder meer het Rijksmuseum, het Stedelijk Museum Amsterdam, het Prentenkabinet van de Universiteit Leiden, het Gemeente Archief Amsterdam en het Nederlands Fotomuseum.
Aanleiding voor de expositie is de publicatie Dutch Eyes, een nieuw standaardwerk over de geschiedenis van de fotografie in Nederland, uitgegeven door uitgeverij Waanders onder auspiciën van de Stichting Fotografie Nederland. Redactie Adi Martis (Universiteit Utrecht), Anneke van Veen (Gemeentearchief Amsterdam), Flip Bool en Frits Gierstberg (Nederlands Fotomuseum), Hripsimé Visser (Stedelijk Museum Amsterdam), Ingeborg Leijerzapf (Studie- en Documentatiecentrum voor Fotografie, Universiteit Leiden) en Mattie Boom (Rijksmuseum).
Voor meer informatie kijk op http://www.dutch-eyes.nl/
Data: 1, 8 februari 2007, 1, 8, 15 maart 2007
Locatie: AKV/St. Joost, Onderwijsboulevard 256, Den Bosch – lokaal K87
Tijd: 19.00- 21.00 uur
Voor wie? Deeltijdstudenten fotografie F2, F3, F4 (verplicht). Daarnaast zijn ook voltijdstudenten fotografie en studenten 2e fase fotografie welkom. De toegang is gratis, maar wel graag even laten weten dat je komt in verband met de beschikbare plekken (kw.krijgsman@avans.nl).
Capita Selecta is een lezingenprogramma georganiseerd door het Nederlands Fotomuseum, AKV/St Joost, Avans Hogeschool en Erasmus Universiteit Rotterdam over de geschiedenis van de Nederlandse fotografie. De aanleiding is de verschijning van de publicatie Nieuwe geschiedenis van de fotografie in Nederland, Dutch Eyes en de begeleidende openingstentoonstelling in het Nederlands Fotomuseum van 19 april 2007 t/m augustus 2007.
Programma:
1 februari 2007 Fotografie en reproduceerbaarheid (1839-1930), door Flip Bool
Het fotoboek in historisch perspectief, door Rik Suermondt
8 februari 2007 De blik op de ander. Over antropologische fotografie, door Linda Roodenburg (ovb)
De blik op onszelf, door Wim de Bell
1 maart 2007 Fotografie van de stad, door Anneke van Veen
Landschapsfotografie, door Frits Gierstberg
8 maart 2007 Kunstfotografie (Picturalisme), door Ingeborg Leijerzapf (ovb)
Fotografie in de beeldende kunst, door Hripsime Visser
15 maart 2007 Hedendaagse fotografie in Nederland, door Wim van Sinderen (ovb)
Autonome fotografie en opdrachten, door Frank van der Stok
Dutch Eyes
een nieuwe geschiedenis van de fotografie in Nederland
Dutch Eyes, de grote openingstentoonstelling van het Nederlands Fotomuseum in Las Palmas, biedt een verrassende nieuwe kijk op de geschiedenis van de Nederlandse fotografie. Het is voor het eerst in 25 jaar dat er een overzichtstentoonstelling over dit onderwerp is te zien. De expositie belicht de geschiedenis van de fotografie in Nederland aan de hand van talrijke thema’s en toont het werk van een imposante reeks bekende en minder bekende fotografen die in Nederland actief zijn geweest. Deze aaneenschakeling levert een feest der herkenning op, een overrompelende kennismaking met de rijke fotogeschiedenis van ons land.
De thema’s in de tentoonstelling Dutch Eyes zijn geselecteerd op grond van hun belang voor zowel de geschiedenis van de fotografie als de Nederlandse cultuurgeschiedenis. Aandacht krijgt onder meer: de karakteristieke negentiende eeuwse ingenieursfotografie, de discussies over fotografie als kunstvorm in het begin van de twintigste eeuw, de watersnoodramp, de voormalige koloniën tot en met ‘de blik op onszelf’. Juist door de thematische aanpak is werk van bekende fotografen te zien naast werk van onbekenden die de camera ter hand namen. Veel, nog nooit eerder tentoongesteld werk is te zien uit de collecties van onder meer het Rijksmuseum, het Stedelijk Museum Amsterdam, het Prentenkabinet van de Universiteit Leiden, het Gemeente Archief Amsterdam en het Nederlands Fotomuseum.
Aanleiding voor de expositie is de publicatie Dutch Eyes, een nieuw standaardwerk over de geschiedenis van de fotografie in Nederland, uitgegeven door uitgeverij Waanders onder auspiciën van de Stichting Fotografie Nederland. Redactie Adi Martis (Universiteit Utrecht), Anneke van Veen (Gemeentearchief Amsterdam), Flip Bool en Frits Gierstberg (Nederlands Fotomuseum), Hripsimé Visser (Stedelijk Museum Amsterdam), Ingeborg Leijerzapf (Studie- en Documentatiecentrum voor Fotografie, Universiteit Leiden) en Mattie Boom (Rijksmuseum).
Voor meer informatie kijk op http://www.dutch-eyes.nl/
On-line, real time, just better...
The calendars of Studierichting Fotografie are on line. Please, ask Floris or Philippe at the department, to obtain the URL (also available on Intranet).
Any printed version on the wall is probably obsolete.
Those calendars are read-only and can be seen
with the following software:
mixed calendars
- Apple iCal [OS X]
- Mozilla Sunbird [OS X, Windows XP]
- Google Agenda [OS X, Windows XP, Linux]
one calendar per session
- HTML Browser [All] {only one calendar}
SHR
Vrijdag 19 januari 2007
16.00 tot 21.00 u
F3 exposeert in Stadshavens Rotterdam
Routebeschrijving:
Met de watertaxi:
Vanaf aanlegsteigers voor watertaxi’s in het centrum en elders, kunt u met de watertaxi varen naar de steiger bij Heijplaat in de Heijsehaven.
Openbaar vervoer:
Vanaf Centraal Station Rotterdam,
U neemt de metro, Erasmuslijn naar station Zuidplein of Slinge, daar kunt u opstappen op bus 68 naar Heijplaat.
De bustijden kunnen worden opgevraagd via internet; www.ret.rotterdam.nl
U stapt uit op de Courzandseweg in Heijplaat, 1e halte. Daarna loopt u terug naar de Eemhavenweg, u slaat rechtsaf en volgt de weg verder tot buiten de bebouwde kom. Zie verdere routebeschrijving beneden. De wandeling duurt ongeveer 10 minuten.
Met de fiets:
Vanuit het centrum kunt u via de Maastunnel, daarna via de Dorpsweg of via de Waalhaven langs het water, naar Heijplaat fietsen. Er zijn over de hele route aparte fietspaden. Vanuit het centrum is het 45 minuten fietsen.
In het weekend is het in de haven heel rustig op de weg, omdat het vrachtverkeer stil ligt. Doordeweeks is het laatste stuk zeer druk. De fietspaden hebben echter vaak een voorrangskruising.
Voor de route zie hieronder.
Met de auto:
Vanuit het centrum van Rotterdam; U rijdt door de Maastunnel, na de tunnel kunt u links voorsorteren, naar boven, en daarna rechts de Dorpsweg op, rechtdoor tot aan Groene Kruisweg.
Na het benzinestation krijgt u de afslag rechts naar Heijplaat.
Vanaf Utrecht; volgt u via de Brienenoordbrug of via Gorinchem de borden ring R’dam Zuid/ Europoort de afslag Heijplaat komt na de afslag Charlois, daarna kunt u de borden Heijplaat volgen.
Vanaf Amsterdam, Den Haag; via Beneluxtunnel, moet u na de tunnel voor ring Rotterdam Zuid/ Europoort links voorsorteren, dan na grote bocht naar links aan de rechterkant blijven rijden. De 1e afslag is Heijplaat. Daarna kunt u de borden Heijplaat volgen.
Bij aankomst bij de wijk Heijplaat blijft u op de Eemhavenweg rijden, Havennummer 2630 volgend, tot de laatste rij huizen. U rijdt voorbij een lang hek met wingerd begroeid, en neemt daarna de eerste afslag rechts, rijdt om het garageblok heen, sla rechtsaf. Na het eerste blok kunt u de auto parkeren.
Woonbron zit in het eerste gebouw.
Anouk, Dieuwertje, Hans, Karin & Petra
Just a few words to tell how much we feel proud of you..!
And thank you to Annemarie and Flip who made it possible.
For those that could not afford to the meeting one solution:
http://www.fw-magazine.nl/
voor de presentatie van de eindexamenscriptie Florafotografie als autonoom beeld (2002)
door Anouk Paulissen, met bijdragen van vier andere oud-studenten AKV|St. Joost en
FW:-leden over hun ervaringen in de beroepspraktijk
Plaats: AKV|St.Joost, locatie Breda
Datum: 21 november 2006
Tijdstip: 15.30 uur
Ruimte: viewing ROOD [A.241]
Programma
15.30 uur Introductie door Flip Bool, lector fotografie
15.40 uur Anouk Paulissen over haar scriptie Florafotografie als autonoom beeld,
Gouden Kei Prijs en eerste publicatie (2005)
15.55 uur Hans Gremmen over de vormgeving, geschiedenis en nieuwe plannen van Fw:
16.10 uur Petra Stavast over haar samenwerkingsprojecten met andere fotografen en
het financieel realiseren hiervan, haar docentschap en opdrachten
16.25 uur Dieuwertje Komen over haar ervaringen in de opdrachtpraktijk
16.40 uur Karin Krijgsman over haar docentschap deeltijd fotografie
AKV|St.Joost, Fotovakschool Rotterdam, en activiteiten als curator
voor Breda Foto (2005) en Fotofestival Naarden (2007)
16.55 uur Kleine borrel
Genomineerden Fotoprijs Verbond van Verzekeraars 2006/2007
Breda – Akademie Kunst en Vormgeving St. Joost
Linda Adriaens
Quinten Buijsse
Ellen van Doorn
Anjes Gesink (2x)
Niek Geurts
Liselotte de Groot
Jasper Nederlof
Ruben Renaud
Sabine van der Veeken (2x)
Ilse de Vries
Jacobine Weggen (2x)
Cindy Wijdenbosch (2x)
Den Haag – Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten
Derk Albers
Maayan Ben Gal (2x)
Sander van den Bosch
Anne Claire de Breij
Sofie van Dam (2x)
Nicolette Dons
Joyce Dur
Kris Hartman
Natalie van Helvoort
Rose Ieneke van Kalsbeek
Esther Kamphuijs
Sieko Kloosterhuis
Denis Koval
Ernst van der Linden
Janine Nuijten (2x)
Sanna van Renesse
Elisa Sjelvgren
Ricki van der Tas
Eline Vergunst (2x)
Karine Versluis
Enschede – AKI Academie voor Beeldende Kunst en Vormgeving
Charis Buttner
Utrecht – Hogeschool voor de Kunsten Utrecht
Simon Bosch
Jorn van Eck
Wouter Hooghiemstra
Merel Koning
Namy Nosratifard
Susan Olieman
Brian Smeulders
Erwin Venema
Linda Adriaens
Quinten Buijsse
Ellen van Doorn
Anjes Gesink (2x)
Niek Geurts
Liselotte de Groot
Jasper Nederlof
Ruben Renaud
Sabine van der Veeken (2x)
Ilse de Vries
Jacobine Weggen (2x)
Cindy Wijdenbosch (2x)
Den Haag – Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten
Derk Albers
Maayan Ben Gal (2x)
Sander van den Bosch
Anne Claire de Breij
Sofie van Dam (2x)
Nicolette Dons
Joyce Dur
Kris Hartman
Natalie van Helvoort
Rose Ieneke van Kalsbeek
Esther Kamphuijs
Sieko Kloosterhuis
Denis Koval
Ernst van der Linden
Janine Nuijten (2x)
Sanna van Renesse
Elisa Sjelvgren
Ricki van der Tas
Eline Vergunst (2x)
Karine Versluis
Enschede – AKI Academie voor Beeldende Kunst en Vormgeving
Charis Buttner
Utrecht – Hogeschool voor de Kunsten Utrecht
Simon Bosch
Jorn van Eck
Wouter Hooghiemstra
Merel Koning
Namy Nosratifard
Susan Olieman
Brian Smeulders
Erwin Venema
Ari & Ellie in Paris
If you happen to be in Paris for the "Mois de la Photo" or "ParisPhoto", it would be a good idea to visit Ari's exhibition. Ari Versluis has been a guest teacher at the Photography Department a few years ago.
(please click on the image to make it readable)
(please click on the image to make it readable)
VPRO
Fotografie in het kunsthalfuur bij VPRO De Avonden op de concertzender
a.s. woensdagavond 1 november is er weer een; 'n kunsthalfuur gewijd aan fotografie.
In het kader van de Dutch Dare fototentoonstelling in het Australian Centre for Photography in Sydney/Australië heeft L.J.A.D Creyghton een gesprek met curator en hoogleraar fotografie Frits Gierstberg.
In het kader van 400 jaar betrekkingen tussen Australië en Nederland werd drs. Frits Gierstberg door de Mondriaanstichting aangezocht een tentoonstelling samen te stellen met hedendaagse Nederlandse fotografie.
Op 1 januari van dit jaar werd Gierstberg [1959] benoemd tot bijzonder hoogleraar fotografie aan de Erasmusuniversiteit in Rotterdam. Daarnaast is hij als curator verantwoordelijk voor het tentoonstellingsbeleid bij het Nederlands Fotomuseum dat zich inmiddels opmaakt voor een aanstaande verhuizing in het komend voorjaar naar de Kop van Zuid.
Voor het kunsthalfuur gaat L.J.A.D. Creyghton met hem in gesprek.
----------------------------------------------------------------
Tentoonstelling:
Dutch Dare
contemporary Dutch Photography
t/m 2 december 2006 te zien bij
Australian Centre for Photography
Sydney / Australië
http://www.acp.au.com/
----------------------------------------------------------------
Catalogus:
Dutch Dare
Contemporary Photography
from the Netherlands.
Uitgever: Nai Uitgevers Rotterdam
ism Nederlands fotomuseum Rotterdam en de Mondriaanstichting.
Vormgeving: Thonik
ISBN 90-5662-548-9 / 978-90-5662-548-1 - 136 pagina's - paperback - 200 x 260 - Engels
Prijs € 17,50
verkrijgbaar bij het Nederlands fotomuseum en de reguliere boekhandel.
----------------------------------------------------------------
Nederlands Fotomuseum Rotterdam
www.nederlandsfotomuseum.nl
----------------------------------------------------------------
VPRO radio / De Avonden op de concertzender [ via de lokale kabel, DAB of internet]
voor de juiste frequenties op de kabel in uw woonplaats zie
http://www.concertzender.nl/ontvangst.php?part=cable
woensdagavond 1 november 2006, rond de klok van 21.15 uur
Het gesprek is na afloop, evenals eerdere afleveringen van De Avonden, ook te beluisteren via de VPRO website
http://www.vpro.nl/programma/deavonden/afleveringen/29799503/
a.s. woensdagavond 1 november is er weer een; 'n kunsthalfuur gewijd aan fotografie.
In het kader van de Dutch Dare fototentoonstelling in het Australian Centre for Photography in Sydney/Australië heeft L.J.A.D Creyghton een gesprek met curator en hoogleraar fotografie Frits Gierstberg.
In het kader van 400 jaar betrekkingen tussen Australië en Nederland werd drs. Frits Gierstberg door de Mondriaanstichting aangezocht een tentoonstelling samen te stellen met hedendaagse Nederlandse fotografie.
Op 1 januari van dit jaar werd Gierstberg [1959] benoemd tot bijzonder hoogleraar fotografie aan de Erasmusuniversiteit in Rotterdam. Daarnaast is hij als curator verantwoordelijk voor het tentoonstellingsbeleid bij het Nederlands Fotomuseum dat zich inmiddels opmaakt voor een aanstaande verhuizing in het komend voorjaar naar de Kop van Zuid.
Voor het kunsthalfuur gaat L.J.A.D. Creyghton met hem in gesprek.
----------------------------------------------------------------
Tentoonstelling:
Dutch Dare
contemporary Dutch Photography
t/m 2 december 2006 te zien bij
Australian Centre for Photography
Sydney / Australië
http://www.acp.au.com/
----------------------------------------------------------------
Catalogus:
Dutch Dare
Contemporary Photography
from the Netherlands.
Uitgever: Nai Uitgevers Rotterdam
ism Nederlands fotomuseum Rotterdam en de Mondriaanstichting.
Vormgeving: Thonik
ISBN 90-5662-548-9 / 978-90-5662-548-1 - 136 pagina's - paperback - 200 x 260 - Engels
Prijs € 17,50
verkrijgbaar bij het Nederlands fotomuseum en de reguliere boekhandel.
----------------------------------------------------------------
Nederlands Fotomuseum Rotterdam
www.nederlandsfotomuseum.nl
----------------------------------------------------------------
VPRO radio / De Avonden op de concertzender [ via de lokale kabel, DAB of internet]
voor de juiste frequenties op de kabel in uw woonplaats zie
http://www.concertzender.nl/ontvangst.php?part=cable
woensdagavond 1 november 2006, rond de klok van 21.15 uur
Het gesprek is na afloop, evenals eerdere afleveringen van De Avonden, ook te beluisteren via de VPRO website
http://www.vpro.nl/programma/deavonden/afleveringen/29799503/
SHR Project 2006 exhibited
16 huge posters, books and a DVD made by the students of photography are going to be exhibited during a congres at the 'Stadshavens Rotterdam' on Tuesday 31 October.
---
2x photos above © Niek Geurts - 2006
One of the 4 films to be seen on plasma screen,
made by Niek Geurts and Quinten Buijsse.
( start after 10 seconds..! )
Wim Suermondt - homo ludens
(veel foto's van de folder zijn van oud-student Ries van Hulten, ca 1970 afgestudeerd aan St. Joost)
Gedurende meer dan een halve eeuw heeft Wim Suermondt (Ravenstein 1927) zich als beeldend kunstenaar gemanifesteerd vanuit Waalwijk. Opvallend is de enorme veelzijdigheid van zijn oeuvre. Hij maakte schilderijen, aquarellen, grafiek, wandkleden, keramiek, glas-in-lood ramen, sieraden en ruimtelijke constructies in staal en koper. Een groot deel van het monumentale werk siert tot op de dag van vandaag de openbare ruimte in Waalwijk en omgeving. De reliëfs, metaalplastieken, Christus- en Mariabeelden en interieurdecoraties ontstonden eind jaren vijftig, zestig en zeventig in opdracht van kerken, scholen, particulieren en bedrijven. Zij vormen de kern voor deze retrospectieve tentoonstelling.
Tentoonstelling:
De Terp in Kunstencentrum Waalwijk
Irenestraat 3
ma-do 10.00-22.00 vrij 10.00-21.00 uur
telefoon: 0416 - 561616
www.deterpwaalwijk.nl
Johan Diepstraten Prijs voor Fotografie
Genomineerden: Anouk Paulissen, Anke van Iersel, Petra Stavast,
Christel Boertjes, Wytske van Keulen Niek Geurts, Iris Loonen.
Prijsuitreiking: 15 september 20:00 [ Grote Kerk, Breda ]
www.johandiepstraten.nl
Anke van Iersel wint TPAA 2006
Afgelopen vrijdag heeft Morad Bouchakour
The Photo Academy Awards 2006
uitgereikt in Amsterdam.
Ondertussen staan de winnaars ook online op:
http://www.photoacademyaward.com
Bericht uit de werkplaats fotografie
Per 1 september gelden de volgende wijzigingen:
Om iets te lenen moet eenmalig een borg van €150 betaald worden.
Dit kan bij de administratie (Rian van Velthoven) tijdens de kasuren op ma, di, do van 8.45-10 uur.
Ook in de winkel bij Ton Damen kan dit voldaan worden.
Uiteraard krijg je de borg terug.
Verder dient de verklaring 'Aansprakelijkheidsregeling Gebruik Faciliteiten en Apparatuur' ondertekent te worden.
De uitleentijden in de werkplaats worden: ma, di woe en vrijdag van 9 tot 11 uur.
Uitleenduur: 1 week.
Om iets te lenen moet eenmalig een borg van €150 betaald worden.
Dit kan bij de administratie (Rian van Velthoven) tijdens de kasuren op ma, di, do van 8.45-10 uur.
Ook in de winkel bij Ton Damen kan dit voldaan worden.
Uiteraard krijg je de borg terug.
Verder dient de verklaring 'Aansprakelijkheidsregeling Gebruik Faciliteiten en Apparatuur' ondertekent te worden.
De uitleentijden in de werkplaats worden: ma, di woe en vrijdag van 9 tot 11 uur.
Uitleenduur: 1 week.
Johan Diepstratenprijs
Niek Geurts (F3) and Anke van Iersel (F4) are among the 7 nominated for the Johan Diepstratenprijs.
We will have to wait until September 15th to know the name of the winner.
The jury:
Marloes Krijnen (directeur van fotomuseum Foam in Amsterdam;
voorzitter), Paul den Hollander (fotograaf in Breda), Geert Stadeus
(hoofdredacteur Snoecks), Ruud Visschedijk (directeur van het Nederlands
Fotomuseum in Rotterdam) en Ad Vlemmix (organisator Breda Photo).
We will have to wait until September 15th to know the name of the winner.
The jury:
Marloes Krijnen (directeur van fotomuseum Foam in Amsterdam;
voorzitter), Paul den Hollander (fotograaf in Breda), Geert Stadeus
(hoofdredacteur Snoecks), Ruud Visschedijk (directeur van het Nederlands
Fotomuseum in Rotterdam) en Ad Vlemmix (organisator Breda Photo).
Fw: #5
donderdag 15 juni - 17 uur - Nederlands fotomuseum
Presentatie van het nieuwste magazine van het jonge collectief Fw: en een openbaar interview tussen deze fotografen en gastcurator Christine de Baan. Onderwerpen zijn de beeldcultuur in China en het werk dat de Fw:-fotografen dit voorjaar in China maakten. Na afloop van het interview is er een Chinese maaltijd.
Het Nederlands fotomuseum en Fw: nodigen u van harte uit om hierbij aanwezig te zijn.
Meer informatie over de avond op: www.nederlandsfotomuseum.nl en www.chinacontemporary.nl
Jaap Scheeren wint (gedeelde) eerste prijs op Hyères-festival
Eerste Prijs (ex-aequo) voor Jaap Scheeren ( diploma 2003 )[ bachelor ] { 3 mei 2006 }
zie info op : [ photoq ]
zie info op : [ photoq ]
Kunsthalfuur VPRO
Fotografie in het kunsthalfuur bij VPRO De Avonden op 747am
a.s. vrijdagavond 19 mei is er weer eentje; 'n kunsthalfuur gewijd aan fotografie.
L.J.A.D. Creyghton heeft ditmaal een gesprek met fotografe Anouk Kruithof die samen met Jaap Scheeren de foto's maakte van de tentoonstelling Het Zwarte Gat momenteel te zien bij het F O A M in Amsterdam.
Vlak na hun afstuderen aan de AKV/St. Joost Breda werden Anouk Kruithof en Jaap Scheeren in 2003 geïnterviewd door de Volkskrant die een serie wijdde aan de toekomst van afgestudeerden van kunstopleidingen. Kruithof en Scheeren besloten de titel van interview, HET ZWARTE GAT, als uitgangspunt te nemen voor een omvangrijk fotografieproject. Het duo heeft zowel gezamenlijk als individueel series gemaakt over onder meer depressiviteit, black-outs, het heelal en letterlijke zwarte gaten.
Anouk Kruithof & Jaap Scheeren zijn de eerste winnaars van de Unique Photography Prize 2005 *. Daarmee werden zij in de gelegenheid gesteld om met hun project HET ZWARTE GAT op professionele wijze een boek te maken. In samenwerking met vormgever Hans Gremmen is lang gewerkt aan de vervolmaking van het boekconcept.
De publicatie HET ZWARTE GAT is door het Stedelijk Museum geselecteerd voor de expositie ‘Foto Drukwerk’ die tezamen met de expositie ‘De Best verzorgde Boeken 2005’ vanaf 18 mei t/m 18 juni in het Stedelijk te Amsterdam te bezichtigen.
*De Unique Photography Prize is een initiatief van HUP Editions (Amsterdam) en Kwak & Van Daalen & Ronday drukkers (Zaandam), en is in het leven geroepen voor in Nederland woonachtige fotografen en beeldend kunstenaars tot en met 35 jaar, die aan een fotografisch project of serie werken met een boekwaardige vorm, inhoud en opzet. De winnaar krijgt uit naam van de drukker de boekproductie aangeboden. Het boek wordt uitgegeven als een co-productie van episode publishers en HUP Editions.
De tentoonstelling met fotowerken van Anouk Kruithof en Jaap Scheeren is nog t/m 28 mei te bezichtigen bij FOAM in Amsterdam.
L.J.A.D. Creyghton gaat voor het Kunsthalfuur in gesprek met Anouk Kruithof.
a.s. vrijdagavond 19 mei is er weer eentje; 'n kunsthalfuur gewijd aan fotografie.
L.J.A.D. Creyghton heeft ditmaal een gesprek met fotografe Anouk Kruithof die samen met Jaap Scheeren de foto's maakte van de tentoonstelling Het Zwarte Gat momenteel te zien bij het F O A M in Amsterdam.
Vlak na hun afstuderen aan de AKV/St. Joost Breda werden Anouk Kruithof en Jaap Scheeren in 2003 geïnterviewd door de Volkskrant die een serie wijdde aan de toekomst van afgestudeerden van kunstopleidingen. Kruithof en Scheeren besloten de titel van interview, HET ZWARTE GAT, als uitgangspunt te nemen voor een omvangrijk fotografieproject. Het duo heeft zowel gezamenlijk als individueel series gemaakt over onder meer depressiviteit, black-outs, het heelal en letterlijke zwarte gaten.
Anouk Kruithof & Jaap Scheeren zijn de eerste winnaars van de Unique Photography Prize 2005 *. Daarmee werden zij in de gelegenheid gesteld om met hun project HET ZWARTE GAT op professionele wijze een boek te maken. In samenwerking met vormgever Hans Gremmen is lang gewerkt aan de vervolmaking van het boekconcept.
De publicatie HET ZWARTE GAT is door het Stedelijk Museum geselecteerd voor de expositie ‘Foto Drukwerk’ die tezamen met de expositie ‘De Best verzorgde Boeken 2005’ vanaf 18 mei t/m 18 juni in het Stedelijk te Amsterdam te bezichtigen.
*De Unique Photography Prize is een initiatief van HUP Editions (Amsterdam) en Kwak & Van Daalen & Ronday drukkers (Zaandam), en is in het leven geroepen voor in Nederland woonachtige fotografen en beeldend kunstenaars tot en met 35 jaar, die aan een fotografisch project of serie werken met een boekwaardige vorm, inhoud en opzet. De winnaar krijgt uit naam van de drukker de boekproductie aangeboden. Het boek wordt uitgegeven als een co-productie van episode publishers en HUP Editions.
De tentoonstelling met fotowerken van Anouk Kruithof en Jaap Scheeren is nog t/m 28 mei te bezichtigen bij FOAM in Amsterdam.
L.J.A.D. Creyghton gaat voor het Kunsthalfuur in gesprek met Anouk Kruithof.
Exhibition Ahmet Polat
May 21 to July 02
RAM
(A&D Room)
AHMET POLAT
Blekerstraat 10
3011 CH - ROTTERDAM / NL
www.ram-art.nl
Nagele [revisited]
Opening tentoonstelling en boekpresentatie van:
Theo Baart - Cary Markerink - Warna Oosternaan
vrijdag 12 mei 2006 0m 14.00 uur
in Museum Nagele, Ring 23, Nagele
Theo Baart - Cary Markerink - Warna Oosternaan
vrijdag 12 mei 2006 0m 14.00 uur
in Museum Nagele, Ring 23, Nagele
Exhibition in Kiel, Germany
We are proud to announce this exhibition in Kiel, Germany.
Otto Snoek, teacher at the department of Photography (AKV|StJoost) is participating within this brilliant selection of artists.
Otto Snoek, teacher at the department of Photography (AKV|StJoost) is participating within this brilliant selection of artists.
Hannes Wallrafen
De innerlijke galerieën van Hannes Wallrafen
In 2004 is Hannes Wallrafen door een erfelijke ziekte blind geworden, waarmee zijn fotografische carrière abrupt op een eindpunt lijkt gekomen. Deze ingrijpende gebeurtenis vormt de aanleiding voor een uitgebreide retrospectieve in het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam. Voor het eerst wordt zijn fotowerk aangevuld met ‘soundscapes’, recent door Wallrafen gecrëerde geluidsopnamen die een extra zintuigelijke dimensie aan zijn oeuvre toevoegen.
Hoe rampzalig is het om als fotograaf het licht in beide ogen te moeten missen? Evgen Bavcar, de Sloveense filosoof die op elfjarige leeftijd door een ongeluk zijn gezichtsvermogen verloor, heeft zich op latere leeftijd toegelegd om de herinneringen aan zijn jeugd, zoals die aan zijn ‘geestesoog’ voorbijtrokken, vast te leggen in geënsceneerde zwart-wit foto’s. In Slovenië en zijn huidige woonplaats Parijs fotografeerde Bavcar eind jaren tachtig graag bij nacht op plekken die hij kent en in gedachten heeft. Hij zet zijn camera op statief op straat en tekent of beschijnt met een zaklamp de dingen die hij wil vastleggen. Foto’s van uitgesneden silhouetvormen van zwaluwen, fladderend rondom een boom of bij een oud hekwerk, betitelt hij als ‘nostalgie de la lumière’. Over zijn motivatie om als blinde te fotograferen, zei Bavcar: “Ik heb mijn innerlijke galerieën. Ik kan niet tegen u zeggen kom eens kijken. Maar juist daarom maak ik foto’s.” Het is verleidelijk om deze uitspraak in verband te brengen met Wallrafens radicale switch in 1986 om niet langer de werkelijkheid te registreren, maar een visueel idee in zijn hoofd via enscenering uit te werken tot fictie. En even verleidelijk is om zijn plotselinge blindheid te bezien in het licht van deze ommezwaai van fotojournalist naar ‘staged’ fotograaf; namelijk als een verinnerlijking van zijn kunstenaarschap.
Spraakmakend was de publicatie Een dagreis naar Macondo (1992), waarin Hannes Wallrafen in het caribische deel van Colombia met hulp van de plaatselijke bevolking kleurrijke taferelen creëerde die de magisch-realistische sfeer oproepen van de roman Honderd jaar eenzaamheid (1967) van Gabriel García Márquez. Een foto van een interieur, de vloer bedekt met herfstbladeren en vier oude klokken tegen de muur, reflecteert het gevoel van ‘nostalgia’ zo typisch voor Latijns-Amerika. En het door Márquez bezongen mysterie van het alledaagse keert terug in de foto van een afgebrokkelde gevel met op de voorgrond een tafel met stierenschedels, een sjiek geklede vrouw in een schommelstoel en een meisje in witte communiejurk. Márquez zelf schreef een enthousiasmerende inleiding, waarin hij stelde dat de fotograaf een nieuwe laag had toegevoegd aan zijn deels fictieve en deels op historische waarheden gebaseerde vertelling over de talrijke generaties Buendía in het door God verlaten oord Macondo. In Nederland was er echter ook kritiek. Vooral argwanende vakgenoten eisten van Wallrafen uitleg over zijn overstap van geëngageerd fotojournalist naar illustrator van literaire fictie.
Hannes Wallrafen (1951) kwam voor het eerst in aanraking met fotografie in 1971, nadat hij als achttienjarige vanuit Mönchen-Gladbach was gaan rondreizen en in Amsterdam belandde. De met een geleende camera gemaakte foto’s van de Bijlmermeer maakten hem op slag enthousiast en hij besloot een opleiding te volgen aan de Gerrit Rietveld academie. In Amsterdam sloot Wallrafen zich aan bij een groep van linkse fotografen, waaronder Han Singels, Pieter Boersma, Willem Diepraam en Koen Wessing, die nauw betrokken waren bij de krakersbeweging, het verzet tegen de sloop van de Nieuwmarkt-buurt en de acties tegen massale werkloosheid en bedrijfssluitingen. In grofkorrelig zwart-wit en contrastrijke prints drukten zij hun maatschappeljke onvrede uit. Er volgden buitenlandse reizen naar derde wereldlanden als Chili, India en Vietnam, waarbij het doel vaak politiek was gemotiveerd. Ook verbleef Wallrafen vanaf 1977 driemaal in Noord-Ierland om het IRA-verzet en het straatgeweld van het Britse leger vast te leggen. Uit solidariteit met de Iers-republikeinse gevangenen, die op mensonterende wijze zaten opgesloten in de beruchte ‘Maze’ gevangenis in Belfast, richtte hij in Nederland het Comité ‘H-blok/Armagh’ op. Voor Nieuwe Revu versloeg hij in 1979 de fundamentalistische revolutie in Iran.
Midden jaren tachtig begon Wallrafen te twijfelen aan het nut en de voorspelbaarheid van de klassieke reportagefotografie. In een interview met Kees Schaepman uit 2000 zei hij: “Als in Bolivia een nationale staking werd afgekondigd, wist ik al bij voorbaat: als ik daar op de hoek ga staan, dan komt de politie van links, de stakers rechts, dan kan ik precies het beeld maken dat ik voor ogen heb. Alles voltrekt zich alsof jij het regisseert. Ik kreeg daar genoeg van, je werkt met een scala aan clichés. Net of je een instrument bespeelt waarvan je alle toontjes kent.”
In 1986 veranderde zijn werk radicaal van gedaante. Wallrafen begon voor het eerst de werkelijkheid naar zijn hand te zetten door het regisseren van ‘tableaux vivants’: groepsportretten van het verenigingsleven in Nederland en van karakteristieke beroepsgroepen in de Turkse hoofdstad Istanbul, zoals taxichauffeurs, schoenpoetsers en tapijthandelaren (1988). De Leica kleinbeeld werd ingeruild voor een middenformaat Hasselblad en het daglicht aangevuld met invulflits. Vooraf werden de scenes vaak op papier uitgetekend en de modellen geinstrueerd. Inspiratie vond hij bij de befaamde groepsportretten van Paul Huf uit eind jaren vijftig. Toen Wallrafen in 1990 van de afdeling Nederlandse Geschiedenis van het Rijksmuseum de opdracht kreeg om het thema ‘Recreatie in Nederland’ in beeld te brengen, koos hij voor een samenwerking met theatergroep Tender. Deze onorthodoxe invulling van een documentaire opdracht vormde geen belemmering voor het Rijksmuseum om de foto’s als tijdsdocumenten in de collectie op te nemen. Met Een dagreis naar Macondo sloeg de balans definitief door naar de verbeelding. Wallrafens liefde voor Márquez lijkt in de eerste plaats ingegeven door de surreële en sensuele beschrijvingen van de Caribische cultuur en de tropische locaties. De tragische geschiedenis van het door burgeroorlogen geteisterde Colombia, en daarmee Márquez unieke vermenging van mythologie en geschiedenis, komt in de fotowerken nauwelijks terug.
De relatie tussen fotografie en geschiedschrijving is altijd complex geweest. Enerzijds zijn er de nieuwsfoto’s die voor de poorten van de hel zijn weggesleept en de kijker het sensationele gevoel geven ooggetuige te zijn een historische gebeurtenis. Amateurs leveren vandaag met hun digitale camera’s een steeds belangrijkere bijdrage. Denk aan de met een mobieltje gemaakte foto van de moord op Theo van Gogh of de vernederingen van Irakese soldaten in de Abu Ghraib gevangenis. Maar anderzijds is er volop misbruik gemaakt van het geloof in het waarheids-gehalte van een foto. Het bekendste voorbeeld is het verwijderen van Trotsky uit foto’s van circa 1920 waarop hij samen met Lenin figureerde, om daarmee zijn politieke rol in de Stalinistische geschiedschrijving van Rusland te marginaliseren. En te alle tijden hebben fotografen situaties geënsceneerd om historische gebeurtenissen te dramatiseren. Een Nederlands voorbeeld uit de Tweede Wereldoorlog zijn de reportages van schietoefeningen en het verbergen van wapens door het Amsterdamse verzet. Deze niet vastgelegde handelingen werden kort na de bevrijding nog eens dunnetjes overgedaan voor de camera’s van Cas Oorthuys en Hans Sibbelee en in 1947 gepubliceerd in het fotoboek Amsterdam tijdens de hongerwinter.
Het idealistische beeld van de fotograaf als betrokken humanist, die met gevaar voor eigen leven getuigt van het wereldleed, wordt in de jaren tachtig ondergraven door de postmoderne twijfel over het realiteitsgehalte (simulacra) van beelden in de media. Elke ware werkelijkheid verdwijnt, stelden de Franse filosofen Lyotard en Baudrillard. Het beeld is net zo betekenisvol of –loos als de oorspronkelijke gebeurtenis. De Canadese kunstenaar Jeff Wall is in die periode de eerste die op groot formaat camera en met kunstlicht beelden in scene zet over klassieke documentaire thema’s als oorlog, racisme en armoede. Zijn werkwijze omschrijft Wall als cinematografisch. De foto’s zijn enorm opgeblazen tot billboard formaat en losgekoppeld van een specifieke plaats en datum, zoals gebruikelijk binnen de fotojournalistiek, wat een vervreemdend effect veroorzaakt. Een nog kritischer standpunt ten aanzien van de wankele relatie tusssen fotografie en geschiedenis wordt in 1989 ingenomen door Warren Neidich in zijn serie ‘Contra-Curtis: Early American Cover-Ups’. Deels in reactie op de beroemde geromantiseerde documentatie van het leven van de Noordamerikaanse indiaan van Edward Curtis uit de jaren 1896-1930, creëerde Neidich ensceneringen in precies dezelfde picturalistische stijl van wat camera’s in de negentiende eeuw nooit hebben vastgelegd: de slachtpartijen van het Amerikaanse leger onder de indiaanse bevolking. Zijn conceptuele fotowerken stellen het vraagstuk over de (re)constructie van geschiedenis centraal.
Hannes Wallrafen is in Nederland een exponent van deze nieuwe, lossere omgang met de foto als historische bron op het snijvlak van fictie en werkelijkheid. Anders dan Wall en Neidich verraadt zijn werk een sterk literaire belangstelling. In het project Onvoltooid Verleden I (1999) verzamelde hij kiekjes uit de jaren vijftig en zestig uit familiealbums van inwoners van het brabantse Geldrop. Deze werden met behulp van photoshop en nieuwe ensceneringen in een moderne, jaren negentig context geplaatst. Zelfs het retrodenken is aanwezig in de ‘vintage’ gerestaureerde Dafjes op straat, met dank aan de DAF Club Nederland. Werkelijkheid en herinneringen verweven zich tot curieuze voorstellingen, waarbij de authenticiteit en het terloopse karakter van het kiekje botsen met de (digitale) bewerkingen en ensceneringen, die iedere toevalligheid uitsluiten of juist opladen met betekenis. In een speelfilm accepteert de kijker het gemanipuleer met tijd als wezenlijk voor de vertelling. Hetzelfde geldt voor literatuur. Het is dan ook interessant dat Wallrafen bij Onvoltooid Verleden I zich heeft laten inspireren door de romancyclus ‘De tandeloze tijd’ van A.F.Th. van der Heijden. In De gevarendriehoek (1985) beschrijft de auteur in fraaie beeldmetaforen het Geldrop van zijn jeugd door de ogen van hoofdpersoon Alfred Egberts, die daar als kind in de jaren vijftig in een arbeidersmilieu opgroeide. Het adagium van Van der Heijden – “de harde korst van vertrouwdheid die rond het mysterie van de werkelijkheid was aangekoekt af te bikken” – lijkt Wallrafen letterlijk te hebben overgenomen. Maar bij zijn foto’s ontstaan twijfels. Het ‘echtheids’ gevoel is immers aangetast door de fantasieën van de fotograaf. Deze zag er zelf de humor wel van in en verschijnt tweemaal als ouderwetse kruidenier op een transportfiets: een onmiskenbare verwijzing naar zijn rol als manipulator van nostalgische familiekiekjes.
Wallrafens preoccupatie met geschiedenis en literatuur beleeft een hoogtepunt in het prachtige fotoboek Van de tijd en de tropen over de straatarme bananen-republiek Honduras. Driemaal verbleef hij in dit vaak door reisgidsen vervloekte Midden-Amerikaanse land om met de bewoners herinneringen op te halen aan hun verleden en die voor de camera in scene te zetten. De uitgave verscheen in 2002 als een intercultureel project bij het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT), waarbij Wallrafens foto’s werden aangevuld met essays van de Hondurese schrijver Julio Iscoto en gedichten en muziek van zanger Guillermo Anderson. Doel was het versterken van de onderlinge solidariteit en vriendschapsband tussen Latijns-Amerika en Europa.
Centraal in Van de tijd en de tropen staat de tragische geschiedenis van Honduras. Sinds haar onafhankelijkheid van Spanje in 1821 is het land een speelbal van de Verenigde Staten, die via grootgrondbezitters en multinationals de bananenteelt beheersen en hun politieke macht laten gelden vanwege de strategische ligging. Corruptie, inflatie, kapitaalvlucht en schuldenlast ondermijnen iedere poging tot modernisering. De taferelen van Wallrafen tonen opnieuw zijn fascinatie voor het exotische leven van de nazaten van de indiaanse Maya-cultuur en de zwarte slaven uit Afrika. Maar anders dan bij Een dagreis naar Macondo ademen de foto’s nu ook een maatschappelijke noodzakelijkheid. Wallrafen ontdekte dat de Hondurezen weinig waarde hechten aan hun geschiedenis. In de boekwinkels van de kustplaats La Ceiba was nauwelijks oud fotomateriaal te vinden en het gemeentearchief bleek in 1914 en 1924 tweemaal in vlammen te zijn opgegaan, aangestoken door de Noord-Amerikaanse United Fruit Company om documenten te verduisteren. Vandaar dat het boek opent met oude straatbeelden en havengezichten van La Ceiba, zwart-wit foto’s die door Wallrafen ook symbolisch in een stilleven zijn verwerkt als brokstukken van een versplinterd verleden. In de daaropvolgende beelden worden alle registers open getrokken tussen fictie en werkelijkheid: van de magische verschijning van een reuzin op een zwoele zomeravond tot een échte brand in een bar en de reconstructie van een belangrijke staking van landarbeiders op een bananenplantage dieplaats vond in 1954. Sociale acties, religieuze rituelen en het sensuele leven van de Cariben vermengen zich tot een poëtisch verhaal, waarbij Wallrafen, Escoto en Anderson er in slagen om in woord, beeld en geluid het sluimerende collectieve geheugen van de Hondurezen te reactiveren.
En wat zeggen deze foto’s over de maker zelf? Er treedt een bevlogen iemand naar voren, die afreist naar de andere kant van de wereld om onrecht te bestrijden en solidair te zijn met de ‘have-nots’. In de kleurrijke ensceneringen verschijnen zijn personages opvallend vaak in witte kostuums: meisjes in communiejurk, bruidjes en Cumbia-dansers. Wit zijn ook de tafellakens in de interieurs en de ijsklomp (‘de grootste uitvinding ter wereld’) die Aureliano Buendía in het afgelegen Macondo via zijn vader voor het eerst onder ogen krijgt. Hier lijkt een verband te zijn met Wallrafens strenge katholieke opvoeding in Duitsland en een ritualistische behoefte tot zuivering. Maar overheersend is het romantische verlangen om het Caribische gebied te bezien als een paradijselijke omgeving, onaangetast door materialisme en vooruitgangsdenken, en te zwelgen in de gouden tijden uit het verleden. Een omkering van het fotografisch proces is daarbij nodig, waarbij de camera verandert van ‘recorder’ tot ‘droomapparaat’ zoals ook landgenoot Wim Wenders beschreef in zijn film Bis ans ende der Welt (1991). Hoofdrolspeler Trevor trekt met zijn bijzondere camera de wereld rond om beelden te verzamelen voor zijn blinde moeder die in haar hersenen kunnen worden geprojecteerd. Of zij daarvan gelukkig wordt, laat Wenders is het midden. Wel speculeert hij over de omgekeerde situatie, namelijk dat de camera ook haar innerlijke gedachten aan anderen zou kunnen tonen. Dit duistere sprookje komt wel heel dicht in de buurt van Wallrafens ontwikkeling tot regisseur van innerlijke beelden en het onverwachte proces van blind worden. Het is bijzonder om te zien hoe gretig hij nu de artistieke uitdaging oppakt om ook geluidservaringen in zijn oeuvre te integreren.
Rik Suermondt
In 2004 is Hannes Wallrafen door een erfelijke ziekte blind geworden, waarmee zijn fotografische carrière abrupt op een eindpunt lijkt gekomen. Deze ingrijpende gebeurtenis vormt de aanleiding voor een uitgebreide retrospectieve in het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam. Voor het eerst wordt zijn fotowerk aangevuld met ‘soundscapes’, recent door Wallrafen gecrëerde geluidsopnamen die een extra zintuigelijke dimensie aan zijn oeuvre toevoegen.
Hoe rampzalig is het om als fotograaf het licht in beide ogen te moeten missen? Evgen Bavcar, de Sloveense filosoof die op elfjarige leeftijd door een ongeluk zijn gezichtsvermogen verloor, heeft zich op latere leeftijd toegelegd om de herinneringen aan zijn jeugd, zoals die aan zijn ‘geestesoog’ voorbijtrokken, vast te leggen in geënsceneerde zwart-wit foto’s. In Slovenië en zijn huidige woonplaats Parijs fotografeerde Bavcar eind jaren tachtig graag bij nacht op plekken die hij kent en in gedachten heeft. Hij zet zijn camera op statief op straat en tekent of beschijnt met een zaklamp de dingen die hij wil vastleggen. Foto’s van uitgesneden silhouetvormen van zwaluwen, fladderend rondom een boom of bij een oud hekwerk, betitelt hij als ‘nostalgie de la lumière’. Over zijn motivatie om als blinde te fotograferen, zei Bavcar: “Ik heb mijn innerlijke galerieën. Ik kan niet tegen u zeggen kom eens kijken. Maar juist daarom maak ik foto’s.” Het is verleidelijk om deze uitspraak in verband te brengen met Wallrafens radicale switch in 1986 om niet langer de werkelijkheid te registreren, maar een visueel idee in zijn hoofd via enscenering uit te werken tot fictie. En even verleidelijk is om zijn plotselinge blindheid te bezien in het licht van deze ommezwaai van fotojournalist naar ‘staged’ fotograaf; namelijk als een verinnerlijking van zijn kunstenaarschap.
Spraakmakend was de publicatie Een dagreis naar Macondo (1992), waarin Hannes Wallrafen in het caribische deel van Colombia met hulp van de plaatselijke bevolking kleurrijke taferelen creëerde die de magisch-realistische sfeer oproepen van de roman Honderd jaar eenzaamheid (1967) van Gabriel García Márquez. Een foto van een interieur, de vloer bedekt met herfstbladeren en vier oude klokken tegen de muur, reflecteert het gevoel van ‘nostalgia’ zo typisch voor Latijns-Amerika. En het door Márquez bezongen mysterie van het alledaagse keert terug in de foto van een afgebrokkelde gevel met op de voorgrond een tafel met stierenschedels, een sjiek geklede vrouw in een schommelstoel en een meisje in witte communiejurk. Márquez zelf schreef een enthousiasmerende inleiding, waarin hij stelde dat de fotograaf een nieuwe laag had toegevoegd aan zijn deels fictieve en deels op historische waarheden gebaseerde vertelling over de talrijke generaties Buendía in het door God verlaten oord Macondo. In Nederland was er echter ook kritiek. Vooral argwanende vakgenoten eisten van Wallrafen uitleg over zijn overstap van geëngageerd fotojournalist naar illustrator van literaire fictie.
Hannes Wallrafen (1951) kwam voor het eerst in aanraking met fotografie in 1971, nadat hij als achttienjarige vanuit Mönchen-Gladbach was gaan rondreizen en in Amsterdam belandde. De met een geleende camera gemaakte foto’s van de Bijlmermeer maakten hem op slag enthousiast en hij besloot een opleiding te volgen aan de Gerrit Rietveld academie. In Amsterdam sloot Wallrafen zich aan bij een groep van linkse fotografen, waaronder Han Singels, Pieter Boersma, Willem Diepraam en Koen Wessing, die nauw betrokken waren bij de krakersbeweging, het verzet tegen de sloop van de Nieuwmarkt-buurt en de acties tegen massale werkloosheid en bedrijfssluitingen. In grofkorrelig zwart-wit en contrastrijke prints drukten zij hun maatschappeljke onvrede uit. Er volgden buitenlandse reizen naar derde wereldlanden als Chili, India en Vietnam, waarbij het doel vaak politiek was gemotiveerd. Ook verbleef Wallrafen vanaf 1977 driemaal in Noord-Ierland om het IRA-verzet en het straatgeweld van het Britse leger vast te leggen. Uit solidariteit met de Iers-republikeinse gevangenen, die op mensonterende wijze zaten opgesloten in de beruchte ‘Maze’ gevangenis in Belfast, richtte hij in Nederland het Comité ‘H-blok/Armagh’ op. Voor Nieuwe Revu versloeg hij in 1979 de fundamentalistische revolutie in Iran.
Midden jaren tachtig begon Wallrafen te twijfelen aan het nut en de voorspelbaarheid van de klassieke reportagefotografie. In een interview met Kees Schaepman uit 2000 zei hij: “Als in Bolivia een nationale staking werd afgekondigd, wist ik al bij voorbaat: als ik daar op de hoek ga staan, dan komt de politie van links, de stakers rechts, dan kan ik precies het beeld maken dat ik voor ogen heb. Alles voltrekt zich alsof jij het regisseert. Ik kreeg daar genoeg van, je werkt met een scala aan clichés. Net of je een instrument bespeelt waarvan je alle toontjes kent.”
In 1986 veranderde zijn werk radicaal van gedaante. Wallrafen begon voor het eerst de werkelijkheid naar zijn hand te zetten door het regisseren van ‘tableaux vivants’: groepsportretten van het verenigingsleven in Nederland en van karakteristieke beroepsgroepen in de Turkse hoofdstad Istanbul, zoals taxichauffeurs, schoenpoetsers en tapijthandelaren (1988). De Leica kleinbeeld werd ingeruild voor een middenformaat Hasselblad en het daglicht aangevuld met invulflits. Vooraf werden de scenes vaak op papier uitgetekend en de modellen geinstrueerd. Inspiratie vond hij bij de befaamde groepsportretten van Paul Huf uit eind jaren vijftig. Toen Wallrafen in 1990 van de afdeling Nederlandse Geschiedenis van het Rijksmuseum de opdracht kreeg om het thema ‘Recreatie in Nederland’ in beeld te brengen, koos hij voor een samenwerking met theatergroep Tender. Deze onorthodoxe invulling van een documentaire opdracht vormde geen belemmering voor het Rijksmuseum om de foto’s als tijdsdocumenten in de collectie op te nemen. Met Een dagreis naar Macondo sloeg de balans definitief door naar de verbeelding. Wallrafens liefde voor Márquez lijkt in de eerste plaats ingegeven door de surreële en sensuele beschrijvingen van de Caribische cultuur en de tropische locaties. De tragische geschiedenis van het door burgeroorlogen geteisterde Colombia, en daarmee Márquez unieke vermenging van mythologie en geschiedenis, komt in de fotowerken nauwelijks terug.
De relatie tussen fotografie en geschiedschrijving is altijd complex geweest. Enerzijds zijn er de nieuwsfoto’s die voor de poorten van de hel zijn weggesleept en de kijker het sensationele gevoel geven ooggetuige te zijn een historische gebeurtenis. Amateurs leveren vandaag met hun digitale camera’s een steeds belangrijkere bijdrage. Denk aan de met een mobieltje gemaakte foto van de moord op Theo van Gogh of de vernederingen van Irakese soldaten in de Abu Ghraib gevangenis. Maar anderzijds is er volop misbruik gemaakt van het geloof in het waarheids-gehalte van een foto. Het bekendste voorbeeld is het verwijderen van Trotsky uit foto’s van circa 1920 waarop hij samen met Lenin figureerde, om daarmee zijn politieke rol in de Stalinistische geschiedschrijving van Rusland te marginaliseren. En te alle tijden hebben fotografen situaties geënsceneerd om historische gebeurtenissen te dramatiseren. Een Nederlands voorbeeld uit de Tweede Wereldoorlog zijn de reportages van schietoefeningen en het verbergen van wapens door het Amsterdamse verzet. Deze niet vastgelegde handelingen werden kort na de bevrijding nog eens dunnetjes overgedaan voor de camera’s van Cas Oorthuys en Hans Sibbelee en in 1947 gepubliceerd in het fotoboek Amsterdam tijdens de hongerwinter.
Het idealistische beeld van de fotograaf als betrokken humanist, die met gevaar voor eigen leven getuigt van het wereldleed, wordt in de jaren tachtig ondergraven door de postmoderne twijfel over het realiteitsgehalte (simulacra) van beelden in de media. Elke ware werkelijkheid verdwijnt, stelden de Franse filosofen Lyotard en Baudrillard. Het beeld is net zo betekenisvol of –loos als de oorspronkelijke gebeurtenis. De Canadese kunstenaar Jeff Wall is in die periode de eerste die op groot formaat camera en met kunstlicht beelden in scene zet over klassieke documentaire thema’s als oorlog, racisme en armoede. Zijn werkwijze omschrijft Wall als cinematografisch. De foto’s zijn enorm opgeblazen tot billboard formaat en losgekoppeld van een specifieke plaats en datum, zoals gebruikelijk binnen de fotojournalistiek, wat een vervreemdend effect veroorzaakt. Een nog kritischer standpunt ten aanzien van de wankele relatie tusssen fotografie en geschiedenis wordt in 1989 ingenomen door Warren Neidich in zijn serie ‘Contra-Curtis: Early American Cover-Ups’. Deels in reactie op de beroemde geromantiseerde documentatie van het leven van de Noordamerikaanse indiaan van Edward Curtis uit de jaren 1896-1930, creëerde Neidich ensceneringen in precies dezelfde picturalistische stijl van wat camera’s in de negentiende eeuw nooit hebben vastgelegd: de slachtpartijen van het Amerikaanse leger onder de indiaanse bevolking. Zijn conceptuele fotowerken stellen het vraagstuk over de (re)constructie van geschiedenis centraal.
Hannes Wallrafen is in Nederland een exponent van deze nieuwe, lossere omgang met de foto als historische bron op het snijvlak van fictie en werkelijkheid. Anders dan Wall en Neidich verraadt zijn werk een sterk literaire belangstelling. In het project Onvoltooid Verleden I (1999) verzamelde hij kiekjes uit de jaren vijftig en zestig uit familiealbums van inwoners van het brabantse Geldrop. Deze werden met behulp van photoshop en nieuwe ensceneringen in een moderne, jaren negentig context geplaatst. Zelfs het retrodenken is aanwezig in de ‘vintage’ gerestaureerde Dafjes op straat, met dank aan de DAF Club Nederland. Werkelijkheid en herinneringen verweven zich tot curieuze voorstellingen, waarbij de authenticiteit en het terloopse karakter van het kiekje botsen met de (digitale) bewerkingen en ensceneringen, die iedere toevalligheid uitsluiten of juist opladen met betekenis. In een speelfilm accepteert de kijker het gemanipuleer met tijd als wezenlijk voor de vertelling. Hetzelfde geldt voor literatuur. Het is dan ook interessant dat Wallrafen bij Onvoltooid Verleden I zich heeft laten inspireren door de romancyclus ‘De tandeloze tijd’ van A.F.Th. van der Heijden. In De gevarendriehoek (1985) beschrijft de auteur in fraaie beeldmetaforen het Geldrop van zijn jeugd door de ogen van hoofdpersoon Alfred Egberts, die daar als kind in de jaren vijftig in een arbeidersmilieu opgroeide. Het adagium van Van der Heijden – “de harde korst van vertrouwdheid die rond het mysterie van de werkelijkheid was aangekoekt af te bikken” – lijkt Wallrafen letterlijk te hebben overgenomen. Maar bij zijn foto’s ontstaan twijfels. Het ‘echtheids’ gevoel is immers aangetast door de fantasieën van de fotograaf. Deze zag er zelf de humor wel van in en verschijnt tweemaal als ouderwetse kruidenier op een transportfiets: een onmiskenbare verwijzing naar zijn rol als manipulator van nostalgische familiekiekjes.
Wallrafens preoccupatie met geschiedenis en literatuur beleeft een hoogtepunt in het prachtige fotoboek Van de tijd en de tropen over de straatarme bananen-republiek Honduras. Driemaal verbleef hij in dit vaak door reisgidsen vervloekte Midden-Amerikaanse land om met de bewoners herinneringen op te halen aan hun verleden en die voor de camera in scene te zetten. De uitgave verscheen in 2002 als een intercultureel project bij het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT), waarbij Wallrafens foto’s werden aangevuld met essays van de Hondurese schrijver Julio Iscoto en gedichten en muziek van zanger Guillermo Anderson. Doel was het versterken van de onderlinge solidariteit en vriendschapsband tussen Latijns-Amerika en Europa.
Centraal in Van de tijd en de tropen staat de tragische geschiedenis van Honduras. Sinds haar onafhankelijkheid van Spanje in 1821 is het land een speelbal van de Verenigde Staten, die via grootgrondbezitters en multinationals de bananenteelt beheersen en hun politieke macht laten gelden vanwege de strategische ligging. Corruptie, inflatie, kapitaalvlucht en schuldenlast ondermijnen iedere poging tot modernisering. De taferelen van Wallrafen tonen opnieuw zijn fascinatie voor het exotische leven van de nazaten van de indiaanse Maya-cultuur en de zwarte slaven uit Afrika. Maar anders dan bij Een dagreis naar Macondo ademen de foto’s nu ook een maatschappelijke noodzakelijkheid. Wallrafen ontdekte dat de Hondurezen weinig waarde hechten aan hun geschiedenis. In de boekwinkels van de kustplaats La Ceiba was nauwelijks oud fotomateriaal te vinden en het gemeentearchief bleek in 1914 en 1924 tweemaal in vlammen te zijn opgegaan, aangestoken door de Noord-Amerikaanse United Fruit Company om documenten te verduisteren. Vandaar dat het boek opent met oude straatbeelden en havengezichten van La Ceiba, zwart-wit foto’s die door Wallrafen ook symbolisch in een stilleven zijn verwerkt als brokstukken van een versplinterd verleden. In de daaropvolgende beelden worden alle registers open getrokken tussen fictie en werkelijkheid: van de magische verschijning van een reuzin op een zwoele zomeravond tot een échte brand in een bar en de reconstructie van een belangrijke staking van landarbeiders op een bananenplantage dieplaats vond in 1954. Sociale acties, religieuze rituelen en het sensuele leven van de Cariben vermengen zich tot een poëtisch verhaal, waarbij Wallrafen, Escoto en Anderson er in slagen om in woord, beeld en geluid het sluimerende collectieve geheugen van de Hondurezen te reactiveren.
En wat zeggen deze foto’s over de maker zelf? Er treedt een bevlogen iemand naar voren, die afreist naar de andere kant van de wereld om onrecht te bestrijden en solidair te zijn met de ‘have-nots’. In de kleurrijke ensceneringen verschijnen zijn personages opvallend vaak in witte kostuums: meisjes in communiejurk, bruidjes en Cumbia-dansers. Wit zijn ook de tafellakens in de interieurs en de ijsklomp (‘de grootste uitvinding ter wereld’) die Aureliano Buendía in het afgelegen Macondo via zijn vader voor het eerst onder ogen krijgt. Hier lijkt een verband te zijn met Wallrafens strenge katholieke opvoeding in Duitsland en een ritualistische behoefte tot zuivering. Maar overheersend is het romantische verlangen om het Caribische gebied te bezien als een paradijselijke omgeving, onaangetast door materialisme en vooruitgangsdenken, en te zwelgen in de gouden tijden uit het verleden. Een omkering van het fotografisch proces is daarbij nodig, waarbij de camera verandert van ‘recorder’ tot ‘droomapparaat’ zoals ook landgenoot Wim Wenders beschreef in zijn film Bis ans ende der Welt (1991). Hoofdrolspeler Trevor trekt met zijn bijzondere camera de wereld rond om beelden te verzamelen voor zijn blinde moeder die in haar hersenen kunnen worden geprojecteerd. Of zij daarvan gelukkig wordt, laat Wenders is het midden. Wel speculeert hij over de omgekeerde situatie, namelijk dat de camera ook haar innerlijke gedachten aan anderen zou kunnen tonen. Dit duistere sprookje komt wel heel dicht in de buurt van Wallrafens ontwikkeling tot regisseur van innerlijke beelden en het onverwachte proces van blind worden. Het is bijzonder om te zien hoe gretig hij nu de artistieke uitdaging oppakt om ook geluidservaringen in zijn oeuvre te integreren.
Rik Suermondt
Fieke in North Dakota
Fieke is doing fine in North Dakota where she is combining a project and a traineeship.
We just received her 12Mb letter fully illustrated and including her selection for 'Prinsenbeek' (we intend to publish a selection of this third year project in the 'Academy Boek').
Ahmet Polat - ICP Awards
International Center of Photography Announces Award Winners for
2006 Infinity Awards:
THE 2006 RECIPIENTS
Cornell Capa Award: Don McCullin
Lifetime Achievement: Award Lee Friedlander
Young Photographer Ahmet Polat
Publication: Things As They Are,
Photojournalism in Context Since 1955
(Chris Boot Ltd.)
Writing: Geoff Dyer
Art: Thomas Ruff
Photojournalism: Yuri Kozyrev
Applied/Fashion/Advertising: Steven Meisel
THE 2006 AWARDS SCHEDULE
Monday, May 15, 2006
Pier Sixty, Chelsea Piers, New York City
Cocktails: 6:00pm
Dinner and Awards Ceremony 7:30 –9:30pm
Honorary Chair: Renee Zellweger
Co-Chairs: Pamela Stedman Farkas, Mario Grauso, Kim Vernon
Vice-Chairs: Fabien Baron, Calvin Klein, Kelly Klein, Ingrid Sischy, Paul Wilmot
(list in formation)
2006 Infinity Awards:
THE 2006 RECIPIENTS
Cornell Capa Award: Don McCullin
Lifetime Achievement: Award Lee Friedlander
Young Photographer Ahmet Polat
Publication: Things As They Are,
Photojournalism in Context Since 1955
(Chris Boot Ltd.)
Writing: Geoff Dyer
Art: Thomas Ruff
Photojournalism: Yuri Kozyrev
Applied/Fashion/Advertising: Steven Meisel
THE 2006 AWARDS SCHEDULE
Monday, May 15, 2006
Pier Sixty, Chelsea Piers, New York City
Cocktails: 6:00pm
Dinner and Awards Ceremony 7:30 –9:30pm
Honorary Chair: Renee Zellweger
Co-Chairs: Pamela Stedman Farkas, Mario Grauso, Kim Vernon
Vice-Chairs: Fabien Baron, Calvin Klein, Kelly Klein, Ingrid Sischy, Paul Wilmot
(list in formation)
Het fotoboek tussen grafisch werkstuk en kunstenaarsboek
Met het verschijnen in 2004 van The Photoboek: A History Volume I van Martin Parr en Gerry Badger staat het fotoboek als narratieve uitingsvorm en als verzamelobject volop in de belangstelling. In Nederland is over de rijke (grafische) traditie van het fotoboek al eerder uitgebreid geschreven door Mattie Boom en Rik Suermondt in de publicatie Foto in omslag. Het Nederlandse documentaire fotoboek na 1945 (1989) en door Mirelle Thijsen in Het bedrijfsfotoboek 1945-1965. Professionalisering van fotografen in Nederland (2002). Mede dankzij de digitale revolutie, die het zelf ontwerpen en printen van boeken mogelijk heeft gemaakt, hebben studenten fotografie de afgelopen tien jaar veelvuldig geëxperimenteerd met uitgaven in eigen beheer als onderdeel van hun eindexamens.
Welke uiteenlopende vormen kunnen fotoboeken aannemen? Welke mogelijke invloed hebben digitale productiemogelijkheden op de vorm en inhoud? Welke rol kunnen of mogen grafisch vormgevers spelen bij het samenstellen van een fotoboek? Wat zijn de voor- en nadelen om een fotoboek in eigen beheer uit te geven? Dat zijn enkele vragen die deze studiemiddag aan bod zullen komen.
Datum: 6 maart 2006 - Lokaal Viewing BLAUW
Aan alle aanwezigen wordt gevraagd uit de eigen collectie één favoriet fotoboek mee te nemen
Sprekers zijn:
Theo Baart, docent aan de tweede fase fotografie AKV/St. Joost en auteur van verschillende fotoboeken, waaronder het met de Maria Austria prijs onderscheiden Bouwlust;
Flip Bool, lector fotografie AKV/St. Joost en senior collecties en onderzoek van het Nederlands fotomuseum;
Teun van der Heijden, grafisch ontwerper en medesamensteller van recente fotoboeken als Hassan & Hoessein door Martijn van de Griendt en Diamonds matters van Kadir van Lohuizen;
Hans Scholten, docent aan de tweede fase fotografie AKV/St. Joost en samensteller van fotografische kunstenaarsboeken in eigen beheer, zoals Reliable orderliness;
Rik Suermondt, docent fototheorie AKV/St. Joost en freelance publicist, met een bijzondere interesse voor de geschiedenis van het Nederlandse fotoboek.
Video Google - yet another revolution?
Streaming video: being able to present fragments or entire films made by students on Internet. This is now reality. Far more, we do not have to pay for enormous servers and maintenance of terabytes of files. Now there is Video Google.
Not yet convinced? - I bet you will be able to watch a dozen of AKV/St.Joost films within a few months, from behind your PC in your student room or from the ICT location at school.
There is already one: http://video.google.com/videoplay?docid=-4050350933623518228&q=st+joost
(animation with an insect called buzi. created in 2005 Avans high school St Joost in the Netherlands. the creator is a belgian called Yo Shane HONG)
Not yet convinced? - I bet you will be able to watch a dozen of AKV/St.Joost films within a few months, from behind your PC in your student room or from the ICT location at school.
There is already one: http://video.google.com/videoplay?docid=-4050350933623518228&q=st+joost
(animation with an insect called buzi. created in 2005 Avans high school St Joost in the Netherlands. the creator is a belgian called Yo Shane HONG)
Apple Aperture - a revolution?
Quick and easy
Making a test book was an affair of minutes. After importing an already constituted archive (done last year with Picasa) we selected 20 images made with different cameras (from the first digital Olympus to the Nikon D70 and even an old video grab). We then quickly composed a book using the original template, changing the type of layout when needed. No corrections were made. On the last page we dared to change the settings by manually incorporating an extra image.
Done.
From the very moment of pressing the "Buy Book" button we knew that it would cost us 40 Euros for a 21 pages hard-covered 21x27cm book.
Gone.
It was Sunday 22 January, 23:30. Within a minute we received a mail, telling us the order was accepted and that we had 90 minutes to eventually cancel the order.
On Friday 27 January we received a second mail announcing that the book had been printed and shipped. 'Please allow an additional 5-7 business days for print orders and 7-9 business days for books...'
Finally the book arrived in The Hague on Saturday 4 February at 15:00.
This book has been handled in the USA (maybe printed in China), it has been shipped via Ireland...
Now that was the story, let's be critical:
GOOD
1 - Packaging is correct, the product looks luxurious.
2 - The book looks like expected: The colors are very closed to the LCD screen of the computer where it was made.
3 - The cutting edges of each page are exactly so as there are on the screen.
BAD
1 - Due to the long travel (or the paper quality) there were some 'waves' (humidity?) on each pages.
2 - The print quality is not bad, but do not expect more that a good colour laser print quality (again some issues with the paper?)
3 - Only 1 format? - No in fact 2 types of books are possible, but be patient. In the future, because of the modular architecture of this program, other formats or types of books will surely be available.
4 - And the Windows platform? - Well, Adobe is starting a beta of a similar program, but it is also for the Mac. But they know that PC users are a majority, here again be patient...
What's next?
We have 1 license at school. This will be extended to 2. We are working on a system to let the students send their books to Apple using a license owned by the Academy.
How do we learn?
Philippe wants to organise a demo/workshop for a large audience of students. Main target are Under & Post Graduate Photography students. You will be informed..!
Apple APERTURE Book has arrived..!
The test book made with APERTURE can be seen at the 'studierichting fotografie'.
Made on Sunday 22 January at 11:30 PM, we received a mail on Friday 27 January
that announced its production was completed and that it had been sent.
The delivery took place on Saturday 4 February at 3:00 PM.
Apparently, the book has been made in the USA and travelled through Ireland...
(more to come)
CES 2006 - choose your camera...
No we are kidding, we are just testing video.google streaming capabilities.
SVEN TORFINN
SVEN TORFINN (St.Joost 1995)
has won the
ZILVEREN CAMERA
with his documentary in Tche, Congo.
Verbond van Verzekeraars - Prijs
Anke van Iersel has won, yesterday in The Hague, the third price of the Award created by the 'Verbond van Verzekeraars'
Steenbergen Stipendium
Wytske van Keulen,
afgestudeerd in 2005
(Studierichting Fotografie),
prijswinnares St.Joost Penning (juli 2005)
en student Post-St.Joost Fotografie
heeft vandaag
het Steenbergen Stipendium,
de jaarlijkse stimuleringsprijs voor
afstuderend fotografisch talent
gewonnen.
De kunst van het beschrijven
Rik Suermondt, De kunst van het beschrijven: fotojournalistiek en documentaire fotografie, De Fotograaf (nr 4) 1999, pp 6-12
De kunst van het beschrijven.
Fotojournalistiek en documentaire fotografie,
Fotojournalistiek en documentaire fotografie zijn twee loten van dezelfde tak. Haar beoefenaars houden zich bezig met het optekenen, beschrijven en interpreteren van de werkelijkheid. Beide genres kregen pas in de jaren twintig een professionele status, lang nadat de eerste daguerreotypieën en zoutdrukken waren gemaakt. In Nederland heeft vooral de ‘documentaire humanistische’ fotografie wortel geschoten. Maar is er daarom ook sprake van een typisch Hollandse documentaire-stijl?
Binnen de Nederlandse cultuur heeft altijd een sterke traditie bestaan in het observeren en analyseren van de werkelijkheid. Kijk maar naar de schilderkunst uit de Gouden Eeuw, die met haar duizenden natuurgetrouwe landschappen, stillevens, portretten en interieurs een reflectie vormt van het nuchtere zelfbewustzijn van de Hollandse burger ten aanzien van zijn welvaart en kennis van de wereld. Soms was er sprake van verborgen symboliek of een poëtische verstilling, waardoor de realiteit in de schilderijen naar een hoger plan werd getild. Bijvoorbeeld in de doeken van Vermeer, die in zijn Delftse atelier het tintelende effect van licht op de blauwe schort van het melkmeisje schilderde na het tafereel eerst door de camera obscura te hebben bestudeerd. En natuurlijk is er de humane visie van Rembrandt, de schilder die in zijn doeken als geen ander peilde naar het zieleleven van de mens in al zijn gevoelens tussen trots, vreugde, angst en lijden.
Realiteitszin en menselijkheid. Met een beetje goede wil zou je het Hollandse realisme van de zeventiende eeuw via het tussenstation van de sociaal-bewogen schilderkunst van Van Gogh in verband kunnen brengen met de rijke twintigste eeuwse documentaire-traditie van fotografen en cineasten als Cas Oorthuys, Ed van der Elsken, Koen Wessing, Joris Ivens, Bert Haanstra en Johan van der Keuken. Zij allen vormen exponenten van de humanistische cultuur waarmee ook het Nederlandse poldermodel zich vandaag zo graag afficheert. Holland als tolerant en gastvrij land, waar dankzij hard werken en ondernemingslust iedereen - ongeacht huidskleur of ras - kan profiteren van de economische welvaart. Zo’n open en multiculturele samenleving vraagt om een goed begrip voor elkaars normen en waarden. En hier ligt een schone taak weggelegd voor documentaire fotografen en fotojournalisten.
‘kitsch van de authenticiteit’
Documentaire fotografie staat de laatste jaren volop in de belangstelling, niet alleen als zelfstandig genre waarmee maatschappelijke wantoestanden worden aangeklaagd, maar ook als stijlmiddel in de reclame. Kijk maar naar de quasi-authentieke expressies en dito houdingen van modellen bij modeadvertenties en Postbus 51 mededelingen, of naar de campagnes van Benetton. De reclame wringt zich in allerlei bochten om de échte wereld als droomwereld aan te prijzen. Openlijk materialisme is daarbij taboe; een ontwikkeling die door publicist Bas Heijne treffend werd gekarakteriseerd als ‘de kitsch van de authenticiteit’. Verder biedt het internet een prachtig nieuw podium waar fotografen hun werk onafhankelijk van opdrachtgevers op een eigen website kunnen presenteren. Ook galeries en musea tonen grote belangstelling voor fotojournalistiek en documentaire fotografie.
En er wordt heel wat afgeorganiseerd in Nederland. Zo is er al meer dan veertig jaar World Press Photo en groeide het IDFA, het Internationaal Documentair Filmfestival Amsterdam, in korte tijd uit tot de belangrijkste manifestatie in zijn soort ter wereld. Zelfs het vermaarde Engelse blad Reporter , het laatste bastion voor stijlvolle fotojournalistiek dat enkele jaren geleden nog op sterven na dood was, verschijnt nu in Amsterdam bij Uitgeverij Menno van de Koppel met steun van Nederlandse cultuurfondsen, kranten en drukkerijen. En dan is er sinds 1996 de prestigieuze documentaire foto-opdracht Photoworks in Progress , een gezamenlijk initiatief van de Mondriaan Stichting en het Nederlands Foto Instituut te Rotterdam.
Tegelijkertijd lijkt het alsof door al deze stormachtige ontwikkelingen het zicht enigzins vertroebeld is geraakt op wat documentaire fotografie in essentie is. Zo zijn de laatste jaren de resultaten van de toegekende subsidies voor ‘documentaire opdrachten’ bij het Amsterdams Fonds voor de Kunst bijna inwisselbaar met die voor ‘vrije fotografie’. Er heerst blijkbaar weinig besef van een historische context en van een specifiek Nederlandse traditie. Hier wreekt zich het ontbreken van een Nationaal Fotomuseum, waar in een vaste opstelling stilistische dwarsverbanden en historische ontwikkelingen kunnen worden getoond. Bovendien is er met het verdwijnen van Fragment geen uitgeverij meer die zich richt op het produceren van documentaire fotoboeken, een terrein waarop Nederland een naam heeft hoog te houden. De verwarring wordt nog vergroot doordat in onze postmoderne samenleving de scheidslijnen tussen documentaire fotografie en commerciële toepassingen zijn verdwenen. Steeds vaker verpakken bedrijven hun reclame in een anti-materialistische boodschap, waardoor veel mensen het verschil niet meer zien tussen een portret van Walker Evans van een verpauperde Amerikaanse boer uit de crisisjaren en een in de studio gestyleerde cowboy bij een advertentie voor spijkerbroeken van Diesel.
‘Razende reporter’
Reeds in de negentiende eeuw besefte men de grote waarde van de fotografisch om gebeurtenissen vast te leggen. Echter door de technische beperkingen - lange belichtingstijden en problemen om foto en tekst in een keer samen te drukken - kon de fotografie als nieuwsvoorziening toen geen vlucht nemen. Niet zozeer de kortstondige actualiteit alswel de herinnering aan een gedenkwaardig ogenblik spoorde fotografen aan om gebeurtenissen te documenteren. Zo maakte Pieter Oosterhuis in 1866 in een weiland nabij Amsterdam vier stereofoto’s van het vullen van de luchtballon van zijn Parijse collega Nadar, een spektakel dat veel bekijks trok. De fotoserie kon een week later in de boekhandel worden aangeschaft.
Pas in de jaren 1880 met de uitvinding van het halftoon drukprocédé werd het mogelijk om foto’s en tekst op één reliefblok aan te brengen, waarna ze tegelijkertijd in inkt konden worden gedrukt. Het zou echter nog tot de jaren twintig duren voordat foto’s in kranten, tijdschriften en boeken de overhand kregen boven getekende illustraties. Deze revolutionaire ontwikkeling vond vooral plaats in Duitsland. Reeds in 1930 werden daar vijf miljoen geïllustreerde tijdschriften verspreid die meer dan twintig miljoen lezers bereikten. Maar nog belangrijker dan de populariteit van Berliner Illustrirte Zeitung en Arbeiter Illustrierte Zeitung was de manier waarop foto’s en tekst werden geïntegreerd tot een nieuwe vorm van communicatie, die we vandaag ‘fotojournalistiek’ noemen. De nieuwe stijl bracht een actieve samenwerking teweeg tussen redacteuren en fotografen. Er werd veel aandacht besteed aan de pagina-layout. Afbeeldingen van verschillende maten en vormen werden doelbewust gearrangeerd, soms elkaar overlappend en soms zelfs over een dubbele pagina uitgesmeerd. Ook feature stories en artikelen die alleen foto’s en koppen bevatten, maakten hun entree.
Essentiëel bij deze ontwikkeling was de introduktie van kleine handzame camera’s, zoals de Ermanox, de Rolleiflex en de Leica. Deze apparaten vroegen om een snelle en intuïtieve benadering van het onderwerp. Split-second beslissingen over belichting en kadrering gaven aan de afbeeldingen het krachtige gevoel van een ‘echt stukje leven’, gegrepen uit de maalstroom van actualiteit. De fotoreportage kreeg een naturalistisch karakter, waarbij onscherpte niet langer taboe was. Uitgerust met lichtgevoelige lenzen en snelle film behoorde het tot de eerste taak van de persfotograaf om de lezers naar de plaats van de gebeurtenis te brengen, meer nog dan een visueel verslag te leveren. Het fenomeen van de ‘razende reporter’ was geboren.
Overal in Europa doken in de jaren twintig fotopersbureau’s op. Ook in Nederland. Tot de meest bekende behoorden Het Polygoon te Haarlem, waar Aart Klein zijn fotocarrière begon, en de N.V. Vereenigde Fotobureaux te Amsterdam. Anders dan in Duitsland, waar Dr. Erich Salomon en Alfred Eisenstaedt nationale bekendheden waren, genoten fotojournalisten in Nederland maar weinig aanzien . Men zag ze voornamelijk als plaatjesjagers, broodfotografen die zich absoluut niet om schoonheid bekommerden. Het gerucht ging dat een persfotograaf met zijn zware bepakking eerder om zijn kracht dan om zijn vakmanschap werd gekozen. Toch zijn er in die beginjaren prachtige platen gemaakt. Misschien kwam dat omdat een fotograaf hooguit zes dubbelcassettes meekreeg voor twaalf opnamen. Hij kon maximaal vier foto’s aan een onderwerp wijden en dus moest hij heel zorgvuldig te werk gaan. Theo Moussault, diraecteur van de N.V. Vereenigde Fotobureaux, eiste beeldmateriaal waarop duidelijk te zien was wat er aan de hand was. Per gebeurtenis waren twee geslaagde foto’s nodig: een overzicht en een close-up of detail. Zijn fotografen deinzden er niet voor terug om een situatie voor de camera te ensceneren.
Over de beginjaren van de Nederlandse persfotografie zijn tal van interessante anecdotes opgetekend door Bram Wisman in zijn lezenswaardige studieArgusogen . Een aantal fraaie voorbeelden zijn gebundeld in het boek Gemengd Nieuws. Amsterdamse Persfoto’s 1920-1940.
‘Documentary-style’
Waar de fotojournalistiek zich vooral in Duitsland ontwikkelde, daar moet de oorsprong van de documentaire fotografie in Engeland en Amerika worden gezocht. ‘Documentair’ betekent volgen het Van Dale woordenboek: “op documenten (= geschreven of gedrukte gewijsstukken) berustend”. Het woord werd in de negentiende eeuw slechts sporadisch gebruikt binnen een fotografische context. Zo pleitte The British Journal of Photography in 1889 voor het oprichten van een groot foto-archief dat “een zo compleet mogelijke documentatie bevat van de actuele staat van de wereld”. In de jaren twintig werd in Amerika de term ‘documentary’ gebruikt als verwijzing naar een filmgenre waarbij - anders dan het verzonnen verhaal in een Hollywood speelfilm - een feitelijke situatie of gebeurtenis uit het werkelijke leven wordt geanalyseerd en in een creatieve dramatisering weergegeven. Robert Flaherty werd met zijn film Nanook of the North (1922) beschouwd als de eerste documentaire cineast. Wat een journalistiek verslag van het leven van eskimo’s had kunnen blijven, herschiep Flaherty tot een filmdrama met een emotionele inhoud.
Pas begin jaren dertig raakte de term in gebruik in de fotografie als aanduiding voor de sociaal-kritische foto’s van Lewis Hine over kinderarbeid en immigranten in New York en de reportages van Dorothea Lange, Walker Evans e.a. over het leed van de Amerkaanse boeren in de Zuidelijke staten als gevolg van de crisis en de droogte (het beroemde Farm Security Administration project). De Amerikaanse fotohistoricus Beaumont Newhall meende zelfs dat er toen sprake was van een ‘documentary style’, waaronder hij verstond: “die films en foto’s, waarbij de makers een groot respect voor feitelijkheden koppelen aan het verlangen om een voornamelijk subjectieve interpretatie te geven van de wereld waarin we leven”.
Fotojournalisten en documentaire fotografen richten zich op de werkelijkheid, en in het bijzonder op de plaats van de mens daarin. Beiden willen via kranten, tijdschriften en het internet informeren over maatschappelijke, sociale en politieke onderwerpen. Toch zijn er evidente verschillen. Heel in het algemeen zou je kunnen zeggen dat fotojournalisten gespitst zijn op de actualiteit van een gebeurtenis, zonder dat zij van hun opdrachtgevers (kranten- en tijdschriftenredacties) de tijd krijgen tot een diepgaande analyse van het onderwerp. Documentaire fotografie heeft veelal de vorm van een reportage of foto-essay, en vormt de neerslag van een diepgravend (journalistiek) onderzoek dat zowel een informerende als een opiniërende functie heeft. Een documentair fotograaf begint meestal pas te fotograferen nadat hij een persoonlijke relatie heeft ontwikkeld met mensen en situaties. Zijn creativiteit schuilt niet zozeer in zijn beeldende kwaliteiten alswel in zijn inlevingsvermogen en affiniteit met het onderwerp en in de constructie van de afzonderlijke foto’s tot een dramatisch beeldverhaal.
Van sociaal-realisme naar ‘documentaire humanisme’
Binnen de Nederlandse documentaire fotografie bestaat er een lange traditie van politiek engagement. Dat begon al bij de in 1931 naar Duits voorbeeld opgerichte Vereeniging van Arbeidersfotografen. Doel van de VAF was om, zoals men het in de typische bewoordingen van toen stelde, “... arbeiders te scholen in de fotografische arbeid [...] in verband met acties van de revolutionaire arbeidersbeweging”. De meeste leden waren echter geen arbeiders, maar jonge linkse intellectuelen, waaronder Paul Schuitema, Piet Zwart, Mark Kolthoff, Carel Blazer, Eva Besnyö en Cas Oorthuys. Het anti-fascisme stond bij hen hoog in het vaandel. Er werden reportages gepubliceerd in enkele communistische bladen, maar een echte vuist heeft de VAF nooit kunnen maken. Wel was er veel idealisme én bravoure. Zo vertrokken Carel Blazer en John Fernhout in 1937 naar Spanje om daar in de burgeroorlog aan de zijde van het volksfront de strijd tegen de rechtse dictator Franco te documenteren.
Vanuit hun links-radicale politieke opvattingen raakten veel leden van de VAF tijdens de oorlog betrokken bij het verzet via de illegale organisatie van de ‘Ondergedoken Camera’, die vanuit Amsterdam opereerde. De reportages die Cas Oorthuys, Emmy Andriesse, Ad Windig, Charles Breijer, Kryn Taconis e.a. van de Duitse bezetting en de hongerwinter in Amsterdam maakten, behoren tot het meest indrukwekkende voorbeeld van sociaal-realistische documentaire fotografie in Nederland. Na de bevrijding verenigden zij zich in de GKf, de Vereniging van Beoefenaars der Gebonden Kunsten, aangesloten bij de Nederlandse Federatie van Beroepsverenigingen van Kunstenaars. Daar kwamen fotografen onder één dak met keramisten, grafisch ontwerpers, industriële vormgevers en interieur-architecten. De linkse poltieke stellingname bleef tot 1948 gehandhaafd, maar ebte daarna bij de meeste GKf-leden snel weg onder druk van de koude oorlog en de wederopbouw. Het sociaal realisme werd vervangen door een meer poëtische documentaire stijl die in de jaren vijftig vooral werd gehπanteerd binnen stedenboeken en opdrachten van het Nederlandse bedrijfsleven (een uitzondering was Dolf Kruger, die in de jaren vijftig als fotograaf van ‘De Waarheid’ wel aandacht besteedde aan armoede en slechte huisvesting in Amsterdam).
Hoe heeft men binnen de GKf deze koerswijziging verantwoord? Een van de laatste reportages met een duidelijke links-politieke boodschap was het boek Een staat in wording van Cas Oorthuys uit 1947, waarin hij tegen de heersende opinie in pleitte voor een onafhankelijk en gedekoloniseerd Indonesië. Volgens fotohistoricus Jan Coppens is de structuur van het boek geïnspireerd door het Russische propagandablad USSR in Aufbau , dat in de jaren dertig ook in Nederland te koop was. Oorthuys toont dezelfde thematische zwaartepunten - opbouw van de industrie, onderwijs, landbouw, wetenschap, medische hulp en de Nederlandse en Indonesische strijdkrachten - om zo te laten zien dat de Indonesiërs heel goed in staat waren om hun eigen boontjes te doppen.
De omwenteling van links-politiek engagement naar een a-politieke ‘human interest’ komt voor het eerst duidelijk naar voren in de catalogus Foto 48 , die bij de gelijknamige tentoonstelling van de GKf-fotografen in het Stedelijk Museum verscheen. In een inleidend manifest wordt gesteld dat het hoofdonderwerp van de fotografie de werkelijkheid is, waar de mens middenin staat: “de fotograaf kiest een moment uit die werkelijkheid, dat document wordt vóór die werkelijkheid. De fotograaf documenteert en beeldt het leven.” In zijn artikel ‘Gereinigde fotografie’ beschrijft grafisch ontwerper Piet Zwart hoe de jonge generatie van Cas Oorthuys en Emmy Andriesse hun weg vonden naar ‘de mens en de sociale documentatie’. Over de Indonesië-foto’s van Oorthuys zegt Zwart: “Wie gaf een overtuigender beeld van het vertrouwen in de eigen kracht tot de opbouw van een nieuwe maatschappelijke ordñe dan Cas Oorthuys [...]. Hij drukte de physiognomie van een naar vrijheid strevend volk in onze handen.” Deze reportage was voor Piet Zwart een perfect voorbeeld van ‘documentaire humanisme’. Over de gedurfde politieke boodschap - onafhankelijkheid voor Indonesië; een opvatting die toen in Nederland alleen de communisten aanhingen - repte hij met geen woord.
Waarheid boven romantiek
In de beginjaren van de GKf stonden fotojournalistiek en documentaire fotografie dicht bij elkaar. Zo was Cas Oorthuys in 1947 door ABC-press en uitgeverij Contact als fotoreporter naar Indonesië gestuurd, terwijl hij voor de oorlog in die hoedanigheid werkte bij het geïllustreerde weekblad Wij - ons werk ons leven . Sem Presser - een ander prominent GKf-lid - hield in de catalogus Foto 48 een pleidooi voor de foto-journalistiek, die in discrediet was geraakt door de misbruik die de Nazis ervan hadden gemaakt. Presser acht de snelheid waarmee persfotografen de essentie van een gebeurtenis vastleggen een van de moeilijkste opgaven. Daarbij moeten zij ‘waarheid boven romantiek’ verkiezen. De nieuwe benaming van ‘fotojournalist’ vind hij beter dan persfotograaf, want: “juist als de journalist heeft hij de opdracht alle vormen waarin het leven zich manifesteert, op te zoeken, te herkennen, naar hun waarde te schatten en tenslotte zo uit te beelden, dat zijn publiek zijn gedachtengang begrijpt”. Presser vraagt zich af of een fotojournalist ook zijn eigen opvattingen mag laten doorschemeren, aangezien het gevaar van propaganda dan op de loer ligt. In ieder geval dient een fotojournalist een onderwerp volledig te doorgronden. Toch acht Presser creativiteit en een morele houding onontbeerlijk, want:„ “als fotograaf kan men een beeld van grote schoonheid scheppen, door een vervallen huis, een wrak van een mens, of een slagveld als requisieten te benutten. Heeft de fotojournalist deze onderwerpen af te beelden dan dient de foto van het huis een aanklacht te zijn, die van het wrak schrijnend, en die van het slagveld huiveringwekkend. Eerst als hij dat bereikt, heeft hij zijn taak volbracht.”
In Nederland zijn er eigenlijk maar weinig internationaal vermaarde fotojournalisten Lgeweest. Kryn Taconis - als GKf-lid ook aanwezig op Foto 48 - was de enige die in 1950 een aspirant-lidmaatschap kreeg bij Magnum in Parijs. In 1960 kwam Taconis echter in de problemen na het maken van een reportage over de Algerijnse vrijheidstrijd tegen Frankrijk. Dit werd hem niet in dank afgenomen door Magnum, dat weigerde zijn reportage te publiceren, waarmee het fotopersbureau voor een keer haar nationale gevoelens zwaarder liet wegen dan morele principes over zelfbeschikkings-recht van de westerse kolonieën. Dit was voor Taconis rede om ontslag te nemen.
Beschermende ring
Begin jaren vijftig zou Ed van der Elsken met zijn reportage over rondzwervende jongeren in Saint Germain des Pres de mogelijkheden van de documentaire enorm oprekken door zichzelf nadrukkelijk als ziend personage op te voeren. Zijn grote betrokkenheid met de jongeren, tot uiting komend in een subjectieve cameravoering, maakte een grote intimiteit mogelijk. Pas eind jaren zestig en begin jaren zeventig kwam er binnen de GKf-geledingen een hernieuwd politiek-maatschappelijk engagement, geïnspireerd door de studentenopstanden en eisen tot democratisering. Eugene Smith - de ‘concerned photographer’ bij uitstek - was een groot voorbeeld. Koen Wessing engageerde zich met de bevrijdingsbewegingen in Latijns-Amerika, Dolf Toussaint was betrokken bij het verzet tegen de sloop van de Nieuwmarkt vanwege de aanleg van de metro, Oscar van Alphen fotografeerde uitgebreid de ‘Berufsverbote’ in Duitsland en Han Singels en Eddy Posthuma de Boer documenteerden in de jaren zeventig de werkeloos-heid, fabrieksbezettingen en gedwongen ontslagen. Van een meer sociologisch en journalistiek gehalte was het reisverslag dat Willem Diepraam in Suriname maakte aan de vooravond van de onafhankelijkheid (Frimangron , 1975). Typerend voor de toen heersende opvattingen is een uitspraak van Dolf Toussaint uit 1983: “De overheden volg ik kritisch en de kleine mensen maak ik groter, daar schrikken ze wel eens van. Ze hebben een soort beschermende laag nodig vind ik. Dat is ook het wezen van mijn politieke inzichten: mens en maatschappij dienen beschermd te worden. Ik vind dat de fotografie er is om een soort beschermende ring om het leven te leggen.”
Vanaf begin jaren zeventig worden er documentaire opdrachten verstrekt door de gemeente Amsterdam en hekt Rijksmuseum. Lange fotoreportages kregen uitgebreid de ruimte in de kleurenbijlage van Vrij Nederland . In 1983 ontstond er voor de documentaire fotografie - die inmiddels werd aangeduid als ‘sociale fotografie - een nieuw podium door de oprichting van het tijdschrift Plaatwerk , waarbij fotografen als Hans Aarsman, Bertien van Manen en Hannes Wallrafen waren betrokken. Sterk geliëerd aan Plaatwerk was het fotobureau Hollandse Hoogte, dat ook vandaag nog bemiddelt in werk van de betere Nederlandse fotojournalisten.
Nadat in de jaren zestig, zeventig en begin tachtig fotojournalistiek en documentaire fotografie sterk aan actualiteitswaarde verloren door de opkomst van de TV en het instorten van de markt voor geïllustreerde tijdschriften en fotoboeken, hebben zich de in de jaren negentig de mogelijkheden weer enorm verbreed. Documentaire fotografie speelt zelfsp een rol van betekenis binnen het terrein van de beeldende kunst. De angst bij fotojournalisten dat met de komst van de digitale beeldtechnieken het werkelijkheidsgehalte en daarmee de bewijskracht van foto’s zou worden aangetast bleek ongegrond. Wel zijn fotografen zich vandaag zeer bewust van de subjectiviteit van het medium fotografie, getuige de vele ‘egodocumenten’ die de afgelopen jaren in vooral het buitenland zijn verschenen (Araki, Goldin, Billingham). Onder invloed van het interactieve karakter van nieuwe media als CD/ROM en internet ontstonden er andere opvattingen over de wijze waarop maatschappelijk onrecht in beeld dient te worden gebracht. Hedendaagse documentaire fotografen zien hun subjecten (drugsverslaafden, asielzoekers, daklozen) niet zozeer als slachtoffer, maar als gelijkwaardige personen die ook een eigen inbreng kunnen hebben. Sommigen gaan ˛daarbij zo ver dat ze de camera volledig uit handen geven, zoals de Engelse fotograaf Julian Germain in zijn project over dakloze Braziliaanse straatkinderen. Beeldend kunstenaars daarentegen lijken vooral geïnteresseerd in het ‘objectiverende’ realisme van de fotografie (zie de Duitse ‘Becher-Schule’). Digitale beeldtechnieken wakkeren de belangstelling aan voor het grensgebied tussen fictie en werkelijkheid. Indrukwekkend en tegelijkertijd absurd zijn de dia’s op billboard formaat van Jeff Wall, die typisch documentaire onderwerpen als oorlogstaferelen en daklozen ensceneert en/of met de computer bewerkt, en zo vragen oproept over de wijze waarop wij via de media het wereldnieuws ervaren. Hoe vervreemdend ondertussen de werkelijkheid zelf is toonde Magnum-fotograaf Gilles Peress aan in zijn angstaanjagende boekpublicaties over de genocides in Bosnië en Rwanda.
Binnen deze internationale ontwikkelingen zijn er enkele Nederlandse fotografen die zich onderscheiden, zoals Bertien van Manen met haar intieme portretten van Russen gebundeld in het boek A hundred Summers, a hundred Winters (1994), en - veel traditioneler - Kadir van Lohuizen met zijn reisreportage www.tibet.chin.com (1999). Origineel is ook ‘Loodwicks Press Images’ van Joep Neefjes, die, in een ludieke variatie op het werk van conceptuele kunstenaars en traditionele fotopersbureau’s, oude persfoto’s en familiekiekjes uit zijn archief een tweede kans geeft in een geheel nieuwe, soms bizarre context. Zo presenteerde Loodwicks onlangs de serie ‘Verwekkings-plekken’, een reeks tweeluiken bestaande uit portretfoto’s van inwoners uit Siberië aangevuld met opnamen uit hun familie-albums van de plaatsen in de buitenlucht waar de conceptie plaatsvond - een gebeurtenis die jaarlijks wordt gevierd zoals wij dat met onze verjaardag doen. Is dit nog documentaire fotografie of autonome beeldende kunst? Dezelfde vraag kan worden gesteld bij Rineke Dijkstra, wiens fotoportretten en video’s momenteel furore maken als autonome werken binnen de toonaangevende musea voor moderne kunst.
Waar in de jaren zeventig en tachtig bij tijd en wijle stevig werd gediscussieerd rondom de rol en betekenis van de documentaire of sociale fotografie, daar lijkt dit debat in de jaren negentig wat verstomd. Er zijn enkele goede aanzetten, zoals het door het Nederlands Foto Instituut geinitieerde ‘PhotoWorks in Progress’. Ook World Press Photo geeft de laatste jaren blijk van meer belangstelling voor theorievorming, getuige de masterclasses voor jonge fotojournalisten waar bekende gastsprekers optreden. Maar toch zit de organisatie nog erg vast aan de keuze voor die ene afschrikwekkende plaat van de meest schokkende gebeurtenis van dat jaar. Waarom niet wat meer aandacht voor vernieuwende fotoreportages en presentatievormen? Een punt van zorg is verder dat er in Nederland geen gespecialiseerde opleiding bestaat tot fotojournalist en documentair fotograaf. De meeste jongeren studeren fotografie aan kunstacademies waar beide genres in de lesprogramma’s sterk worden vermengd met autonome en toegepaste fotografie. Een echte kennis van de specifieke mogelijkheden van documentaire fotografie ontbreekt daardoor.
Resumerend kan worden gezegd dat er in Nederland nooit een echte traditie heeft bestaan in keiharde fotojournalistiek - in het ongepolijst en huidna weergeven van het wereldleed zoals bijvoorbeeld Robert Capa en Eugene Smith deden tijdens de Tweede Wereldoorlog of James Nachtwey en Gilles Peress in Rwanda. Bij veel Nederlandse documentaire fotografen - van de VAF tot de GKf - staan beelden eerder ten dienste van de poëtische of politieke opvattingen van de maker dan van het betrappen of onthullen van de realiteit. Het is vooral het intens meeleven en begaan zijn met het lot van de ander, de ‘human touch’, waardoor de Nederlandse fotografie zich onderscheidt. Geen sensatielust maar i”ngetogenheid. Geen dubbele bodems, humor of ironie, zoals bij Bill Brandt en Martin Parr, maar een directe, klare beeldtaal en zuiverheid van vorm. Ook de metaforische gelaagdheid van Robert Frank, de surrealistische esprit van Cartier-Bresson en Brassaï en de narcistische egotripperij van Nan Goldin zijn de meeste Nederlandse fotografen vreemd. Helaas, want maar al te vaak overheerst een sterk conceptuele en rationele benadering van de werkelijkheid, ten koste van een gevoelsmatig en intuïtief aftasten van de ons omringende wereld (natuurlijk zijn er uitzonderingen zoals Dirk de Herder, Emiel van Moerkerken, Ed van der Elsken, Johan van der Keuken, Cor Jaring, Dolf Toussaint, Peter Martens en Bertien van Manen).
Wat een romantisch ronddolend oog vermag blijkt bijvoorbeeld uit de prachtige collectie foto’s die Frits Weeda van het Amsterdam van rond 1960 maakte. Pas vijfentwintig jaar na dato werden ze voor het eerst geëxposeerd onder de titel ‘In de Schaduw van de Welvaart’. Het zijn foto’s die druipen van weemoed+ over de sloop van de joodse buurt en de annexatie van omringende dorpjes door nieuwbouwflats. Indertijd verkocht Weeda de foto’s als losse prints aan het Amsterdamse Gemeentearchief waar ze jarenlang in de bakken op straatnaam stonden, opgeplakt op karton. Achteraf gezien was hij een van de weinigen die de oprukkende auto, de teloorgang van de straat als publiek domein en de aantasting van het milieu door vuilverbranding in beeld heeft gebracht. Zonder opdrachtgever en zonder vastomlijnd concept, maar puur gevoelsmatig en in de eerste plaats voor zichzelf. Ook dat levert waardevolle documentaire fotografie op.
Rik Suermondt
met dank aan Adi Martis, toegevoegd hoogleraar Moderne Kunst, Faculteit der Letteren, Universiteit Utrecht
Literatuur
Jan Coppens, De bewogen camera. Protest en propaganda door middel van foto’s, Amsterdam 1982
H.J.A. Hofland, Cécile van der Harten, Gemengd nieuws. Amsterdamse persfoto’s 1920-1940, Amsterdam 1989
Bram Wisman, Argusogen. Een documentaire over de persfotografie in Nederland, Amsterdam 1994
Frits Gierstberg, ‘De kunst van het beschrijven voorbij: ontwikkelingen in de documentaire fotografie’, in: Stilstaande beelden. Ondergang en opkomst van de fotografie, Amsterdam 1995
Flip Bool, Bert Hogenkamp, Jeroen de Vries, De Arbeidersfotografen, Amsterdam 1982
Emile Meijer, Joop Zwart, Het fotografisch geheugen. twaalf kenners over persfotografie, Amsterdam 1987
Sociale fotografie, Studium Generale Rijksuniversiteit Groningen, 1982
Rik Suermondt is docent vaktheorie bij AKV / St.Joost-Fotografie.
No more wires...
USB 2.0 CardReaderWriter om digitale camera snel te kunnen downloaden zijn in de uitleen (voor binnen gebruik) te vinden.
Floris
FABRICA FORMA FOTOGRAFICA
The International Award for Concerned Photography has been launched.
This competition is open for students.
More info www.fff.ph
or by the 'Studierichting Foto AKV / St.Joost'
Art Directors Club 85th
The Annual Awards competition of the Art Directors Club is open for students.
Registration for the competition is available online at www.adcawards.org
Steenbergen Academiedag
Op donderdag 8 december (15.30 – 18.00) aanstaande vindt zoals jullie wellicht weten speciaal voor studenten fotografie wederom de Steenbergen Academiedag plaats in het Nederlands fotomuseum. Op het programma de discussiebijeenkomst Verse fotografen - over de huidige en toekomstige beroepspraktijk van afgestudeerde fotografen – gevolgd door de uitreiking van het Steenbergen Stipendium, de jaarlijkse stimuleringsprijs voor afstuderend fotografisch talent.
Wytske van Keulen and Paul Versteeg (graduated in june 2005) are nominated for the award.
Depardon at IDFA
PM
Raymond Depardon [b. 1942],
French photographer and filmmaker,
was invited last Sunday morning by IDFA in Amsterdam:
From his master class:
Ce n’est pas dans la matière que la photographie m’a aidé pour faire du cinéma…
Photography really helped me to make films, but not in the material photographic way…
Mais c’est plutôt dans la façon de trouver très vite une place…
What photography helped me in is to find very quickly a spot…
Parce que je pense que la photographie peut être un handicap pour être cinéaste…
Because I even think that photography can be a handicap if you want to be a filmmaker…
Trop d’esthétique, des plans l’un après l’autre…
It is too much aesthetic, one shot after the other…
Tout ça, ça ne fait pas du cinéma…
All this does not make film…
C’est même le contraire du cinéma…
It would be even be the contrary of cinema…
Le cinéma c’est le temps, c’est la durée, c’est la parole, ce n’est pas forcément de l’esthétique…
Cinema is about time, duration, words not only aesthetics…
Mais par contre il y a une espèce de douleur quand je fais des images…
But when I make films (pictures) there is some sort of pain all the time…
C’est-à-dire qu’il y a toujours quelque chose… Comme s’il y avait un enjeu entre la vie et la mort…
There always seems to be something like a challenge between life and death…
Among his huge work:
Profils paysans [2000]
Déserts [2000]
Délits Flagrants [1994]
Urgences [1987]
Faits divers [1983]
BOM
More pages, improved and with a full-color cover: a new issue of F4' cult object.
But you have to hurry up..! Only 30 paperbacks have been made.
Contact Lorelinde, Petja & Co.
Embedding QuickTime...
A classical 'embed tag' in Blogger's HTML, a poster frame as JPEG and a QuickTime movie [320 x 240px], (both files uploaded on a private server), that seems to work. We tested on two machines (Apple & Windows) and with three kinds of browsers (IE, Firefox & Safari).
Give us feedback if you experienced some trouble while viewing the video or audio.
Persvrijheid
Onlangs organiseerde het persmuseum Amsterdam een foto-wedstrijd voor fotografiestudenten over heel Nederland.
De opdracht werdt gegv van Persvrijheid binnen de journalistiek.
Deze dagen zijn fotografen niet altijd toegestaan en niet alle foto's worden gepubliceerd.
De studenten werdt gevraagd dit thema te verbeelden in een foto op "een documantaire of creatieve manier."
F2 (St Joost, Breda) heeft deelgenomen aan deze opdracht evenals de Fotoacademie Amsterdam en de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten Den Haag.
Het ingezonden werk werdt gejureerd door; Alexandra Besuijn (Chef fotoredactie Parool), Louis Zaal (Algemeen directeur Hollandse Hoogte), Raymond Rutting (Staffotograaf van de Volkskrant), Hans Aarsman (Fotograaf en schrijver), Daniël Koning (Oud staffotograaf van de Volkskrant; voorzitter van de jury).
De uitkomst was als volgt:
3e Maarten van Haaf (Koninklijke Academie voor BK, Den Haag)
2e Roel van de Laar (St. Joost, Breda)
1e Jorrit Pit (St. Joost, Breda)
Job again...
aankomende Zat. 19 Nov.
VOLKSKRANT MAGAZINE.
Beeldreportage van Job Janssen over de:
VRIJ-MI-BO
GAAT DAT ZIEN!!!
VOLKSKRANT MAGAZINE.
Beeldreportage van Job Janssen over de:
VRIJ-MI-BO
GAAT DAT ZIEN!!!
The PersMuseum
It seems (although I did not received any official confirmation yet) that
Jorrit Pit and Roel van de Laar - both 2nd year students -
have won respectively the first and second price of the:
"Opdracht aan studenten journalistiek/documentair"
of the persmuseum in Amsterdam.
information will follow...
Jorrit Pit and Roel van de Laar - both 2nd year students -
have won respectively the first and second price of the:
"Opdracht aan studenten journalistiek/documentair"
of the persmuseum in Amsterdam.
information will follow...
A flood of human beings
The first results of the project 'MensenStroom' are emerging.
It is time for a list of links to the different groups, here they are :
Cindy, Ellen, Sabine en Stephanie - ZWERFJONGEREN
Linda, Niek en Eefje - STUDENTENKOLONIES IN AMSTERDAM
Anjes, Liselotte en Roos - PROJECTVLUCHTELINGEN
Quentin en Wieteke - LAAGTOERISME
Madeleine, Karina en Jeroen - STILSTAANDREIZEN
Jasper Nederlof - OP DE GROTE STILLE HEIDE
It is time for a list of links to the different groups, here they are :
Cindy, Ellen, Sabine en Stephanie - ZWERFJONGEREN
Linda, Niek en Eefje - STUDENTENKOLONIES IN AMSTERDAM
Anjes, Liselotte en Roos - PROJECTVLUCHTELINGEN
Quentin en Wieteke - LAAGTOERISME
Madeleine, Karina en Jeroen - STILSTAANDREIZEN
Jasper Nederlof - OP DE GROTE STILLE HEIDE
Limited edition
10 studenten 4e jr fotografie,
50 exemplaren,
honderden kopietjes,
48 volgeschoten fotorolletjes,
2 euro ps.
Uitgekeken op je eigen fotocollectie?
Stiekeme voyeur?
Wie is Marinho?
Nostalgische herfstdip?
Een exclusieve trip naar Finland?
Iets anders dan een kindersuprise?
Je kan het tijdschrift kopen op de afdeling fotografie,
of contact opnemen met Petja Rashkov: 06 24414262
50 exemplaren,
honderden kopietjes,
48 volgeschoten fotorolletjes,
2 euro ps.
Uitgekeken op je eigen fotocollectie?
Stiekeme voyeur?
Wie is Marinho?
Nostalgische herfstdip?
Een exclusieve trip naar Finland?
Iets anders dan een kindersuprise?
Je kan het tijdschrift kopen op de afdeling fotografie,
of contact opnemen met Petja Rashkov: 06 24414262
Shot without consent...
Just found an article that might interest Otto's students.
http://www.montrealmirror.com/2005/080405/news1.html
Quebec is the only place in North America where photographers are required to get permission from the subjects of photographs that will be presented to the public. The only situations where such a permission is not mandatory is when the photo is of a crowd, if it's considered legitimate news or considered to be in the public interest.
http://www.montrealmirror.com/2005/080405/news1.html
Quebec is the only place in North America where photographers are required to get permission from the subjects of photographs that will be presented to the public. The only situations where such a permission is not mandatory is when the photo is of a crowd, if it's considered legitimate news or considered to be in the public interest.
F2 to Istanbul
A majority of students of F2 (second year of study) and some students of F3 are going to Istanbul tomorrow. Together with 2 teachers (Otto Snoek and Rik Suermondt) they will be meeting the students of MEDIA at Bilgi University. Ahmet Polat (teacher at Bilgi, but a.k.a. an old student from St.Joost) will be coordinating a project between the two schools.
In Dutch more details:
Waarom opnieuw Istanbul?
Didactisch gezien kan er meer diepgang worden bereikt in de fotoreportages over de stad voor de derde jaars die voor de tweede maal meegaan. Voor tweedejaars biedt de stad op het kruisvlak van oost en west een rijke culturele ervaring. De documentaire mogelijkheden liggen voor het oprapen, zeker met de link naar de Turkse gemeenschappen in Nederland en het inburgeringsdebat.
Daarnaast is is de actualiteit van de Biënnale, samengesteld door Charles Esche, de nieuwe directeur van het Van Abbemuseum in Eindhoven. In het Van Abbe is vanaf 1 okt de tentoonstelling ‘EindhovenIstanbul’ te zien. Die gaan we uiteraard vooraf bekijken, hopelijk met rondleiding door Esche.
Via Ahmet Polat, oud-student St. Joost en auteur van het boek 'Gurbetci', kunnen onze studenten in contact komen met fotografie-studenten uit Istanbul om ervaringen uit te wisselen.
(Rik Suermondt)
In Dutch more details:
Waarom opnieuw Istanbul?
Didactisch gezien kan er meer diepgang worden bereikt in de fotoreportages over de stad voor de derde jaars die voor de tweede maal meegaan. Voor tweedejaars biedt de stad op het kruisvlak van oost en west een rijke culturele ervaring. De documentaire mogelijkheden liggen voor het oprapen, zeker met de link naar de Turkse gemeenschappen in Nederland en het inburgeringsdebat.
Daarnaast is is de actualiteit van de Biënnale, samengesteld door Charles Esche, de nieuwe directeur van het Van Abbemuseum in Eindhoven. In het Van Abbe is vanaf 1 okt de tentoonstelling ‘EindhovenIstanbul’ te zien. Die gaan we uiteraard vooraf bekijken, hopelijk met rondleiding door Esche.
Via Ahmet Polat, oud-student St. Joost en auteur van het boek 'Gurbetci', kunnen onze studenten in contact komen met fotografie-studenten uit Istanbul om ervaringen uit te wisselen.
(Rik Suermondt)
Melanie Rykers won the 3rd Price
INTERNATIONAL
NIKON PHOTO CONTEST
Art Category 3rd Prize
Title: Waiting
Name: Melanie Rykers
Country: Netherlands
Melanie graduated in 1996.
Anouk & Jaap won the UPP
Anouk Kruithof - Jaap Scheeren zijn afgestudeerd in 2003.
'De U.P.P. is een initiatief van HUP Gallery (Amsterdam) en Kwak & Van Daalen & Ronday drukkers (Zaandam) en bedoeld voor in Nederland woonachtige fotografen t/m 35 jaar die aan een project of serie werken met een boekwaardige vorm en opzet. De fotografie voert hierbij uiteraard de boventoon.
De jury bestond voor de eerste editie uit Frank van der Stok (jury voorzitter), Roy Kahmann (initiator) Femke Lutgerink, Raimond Wouda, Pjotr de Jong, Robert Timmer en Edie Peters. Frank van der Stok over het winnende werk: 'Het unieke aan het project van Kruithof en Scheeren is de verschillende invalshoeken die zijn belicht met betrekking tot Het Zwarte Gat. De beelden zijn vernieuwend en dagen de kijker telkens weer uit om verder te lezen.'
Met de Unique Photography Prize tracht de organisatie een positieve bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van jong fotografietalent in Nederland. Naast Anouk Kruithof en Jaap Scheeren werden ook duo Martine Stig en Vanessa van Dam en Anoek Steketee genomineerd.
'De U.P.P. is een initiatief van HUP Gallery (Amsterdam) en Kwak & Van Daalen & Ronday drukkers (Zaandam) en bedoeld voor in Nederland woonachtige fotografen t/m 35 jaar die aan een project of serie werken met een boekwaardige vorm en opzet. De fotografie voert hierbij uiteraard de boventoon.
De jury bestond voor de eerste editie uit Frank van der Stok (jury voorzitter), Roy Kahmann (initiator) Femke Lutgerink, Raimond Wouda, Pjotr de Jong, Robert Timmer en Edie Peters. Frank van der Stok over het winnende werk: 'Het unieke aan het project van Kruithof en Scheeren is de verschillende invalshoeken die zijn belicht met betrekking tot Het Zwarte Gat. De beelden zijn vernieuwend en dagen de kijker telkens weer uit om verder te lezen.'
Met de Unique Photography Prize tracht de organisatie een positieve bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van jong fotografietalent in Nederland. Naast Anouk Kruithof en Jaap Scheeren werden ook duo Martine Stig en Vanessa van Dam en Anoek Steketee genomineerd.
Intensive Care
We are gathering some good photographs for a generous cause. The Intensive Care of the hospital of Dordrecht needs your best images to hang them on the walls of their department.
The deadline is Monday 10 October. Please send them to Philippe on CD-ROM of by mail. [A4 at 300 dpi min.]
Landlopers...
F3 started a project around the 19th century 'colonie' in Belgium called Merxplas (a.k.a. Merksplas). The place was founded in the 1820's to concentrate the numerous beggars of Belgium and The Netherlands (both forming one land during a short period).
photo PM
Although the location might be photographically interesting, the research - based on documentary principles - could be extended to more actual issues such as illegal migration...
photo Jannes Linders
Job Janssen won the PhotoAcademy Award
Job Janssen is the winner of the PhotoAcademy Award 2005
in the category 'People'.
Back again...
We are back again and ready..!
Some updates were necessary, the listing of students changed on the right column and will be completed as the postings begin again.
Let us wish a florishing life to this blog during school year 2005-06.
Some updates were necessary, the listing of students changed on the right column and will be completed as the postings begin again.
Let us wish a florishing life to this blog during school year 2005-06.
St. Joost Penning
Wytske van Keulen has won the 'St. Joost Penning' price.
"Je suis très heureux que le jury du Penning ait su choisir.
Le livre ' Il n'y a que la vérité qui compte ' doit trouver
absolument un éditeur..! "
Philippe Moroux
Le livre ' Il n'y a que la vérité qui compte ' doit trouver
absolument un éditeur..! "
Philippe Moroux
De Nieuwe Lichting
De Nieuwe Lichting
met
Famke Backx, Job Janssen en Adriaan van der Ploeg
Famke Backx, Job Janssen en Adriaan van der Ploeg
--------------------
A.s. vrijdag ontvangen 18 studenten van de afdeling fotografie aan de Akademie voor Kunst en Vormgeving/Sint Joost in Breda na 4 jaar studie het diploma.
Naar aanleiding hiervan een gesprek met 3 van hen dat ondermeer zal gaan over: lolita's, femme fatales, dolgedraaide managers en vliegende nazi's, brancards en de kleur van bloed, werkelijkheid en fictie, het maken van 'feelgood' foto's, de fun, de studie, kritiek en beoordelingen, de persoonlijke ontwikkeling en zelfreflectie, het dagboek dat niet meer werd beschreven en het verhaal over het nut van 'de naakte man op maandag'.
Luisteren dus.
Naast de presentatie van het werk op de akademie zelf heeft deze klas een aanvullende en uitgebreidere expositie georganiseerd die op 14 juli in Rotterdam zal openen onder de naam S P A M ? !
Kijken dus.
Fotografie in het kunsthalfuur bij VPRO De Avonden op 747am
a.s. vrijdag is er weer eentje; 'n kunsthalfuur gewijd aan fotografie.
Onze medewerker L.J.A.D. Creyghton heeft ditmaal een gesprek met 3 studenten fotografie die onlangs eindexamen hebben gedaan aan de Akademie voor Kunst en Vormgeving / St. Joost in Breda.
DAARNA: "ZONDER STYL GEEN TOEGANG" PROJECT ROTTERDAM AFTERPARTY IN DE UNIE MAURITSWEG VANAF 22.30 U TILL POLICE
1 JULI 2005 1 JULI 2005 1 JULI 2005 1 JULI 2005 1 JULI 2005 1 JULI 2005 1 JULI 2005 1 JULI 2005
EERST: OPENING VAN DE GROTE HEMA SHOW IN KADER VAN "PROJECT ROTTERDAM" IN BOYMANS VAN BEUNINGEN VANAF 18.00 U.
PRESENTATIE VAN 2 JAAR CAMPAGNE VAN ARI & ELLIE MET ROTTERDAMSE TOPPERS EN TEVENS PRESENTATIE VAN DE CATALOGUS.
Rutger Pauw - Funboxawards
"Waarom Dé man die op weg is naar de top. Rutger mag onder andere de Funbox-redactie tot zijn fans rekenen. Zijn foto's sieren dan ook regelmatig de rubriek Momentum in Funbox. Deze flitsspecialist kan overigens zelf ook een wreed stukje BMX-en."
Website: http://www.four54.com/test/rutger
http://www.funboxawards.nl/
Nico Schärer - Funboxawards
"Waarom Nederlandse Zwitser die als geen ander de beleving van een moment weet vast te leggen. Werkt graag in de bergen, maar reist ook naar de meest afgelegen uithoeken van de wereld. Zijn foto's zijn o.a. te zien bij het IJsland-artikel in Funbox #1 van dit jaar."
Website: http://www.balancemobile.com
http://www.funboxawards.nl/
Post-St.Joost / TENT
Documentary Now!
Dieuwertje Komen
Marleen Sleeuwits
Niels Stomps
Stefanie Grätz
Cindy Moorman
Interpolation
Last Friday we had a talk about interpolation. This process permits miracles when the digital original is to small to get a big-sized print.
This image (Nadar) was first enlarged using basic interpolation [1 pixel becomes 4 identical pixels]
The second one was interpolated using Photoshop bicubic interpolation [1 pixel becomes 4 non-identical pixels though an analyse of the 16 pixels around]
The third image has been treated using different techniques: anti-noise software, Genuine Fractals interpolation software and finally some film noise filter.
Last image shows the whole photograph.
(Felix Tournachon Nadar: Auguste Vacquerie, 1865)
This image (Nadar) was first enlarged using basic interpolation [1 pixel becomes 4 identical pixels]
The second one was interpolated using Photoshop bicubic interpolation [1 pixel becomes 4 non-identical pixels though an analyse of the 16 pixels around]
The third image has been treated using different techniques: anti-noise software, Genuine Fractals interpolation software and finally some film noise filter.
Last image shows the whole photograph.
(Felix Tournachon Nadar: Auguste Vacquerie, 1865)
20.05-2005
Helena van der Kraan is signing her book...
... during the opening of her exhibition at the Fotomuseum of The Hague on Friday 20th of May. A quite big collection of work printed by herself on traditional silver gelatine paper, including some gum bichromate prints and ending with big digital wax prints, recently produced.
Most of her work are strong and intense portraits (Harry Sengers, Lidwien van de Ven, etc.) and classical stills.
Helena van der Kraan
ISBN 90-5897-373-5
Corbijn/VPRO
Fotografie in het kunsthalfuur bij VPRO De Avonden op 747am
a.s. vrijdag is er weer eentje, 'n kunsthalfuur gewijd aan fotografie.
Deze keer een gesprek met Anton Corbijn.
ANTON CORBIJN - foto: L.J.A.D. Creyghton, 2005
U2&i
22 jaar U2 fotografie
Naar aanleiding van het onlangs uitgekomen boek U2&i en de gelijknamige tentoonstelling bij galerie Torch in Amsterdam heeft onze medewerker L.J.A.D. Creyghton een gesprek met fotograaf, ontwerper en regisseur Anton Corbijn.
U2&i [inmiddels de 3e druk!] is een uniek boek geworden met bijna 400 foto's van de Ierse band U2 en de weerslag van een 22 jarige vriendschap. De foto's zijn veelal voorzien van persoonlijke aantekeningen en anekdotes waardoor het geheel zich laat lezen met de intimiteit van een fotoalbum.
Een openhartige Corbijn vertelt over zijn drijfveren en de zoektocht naar zijn 'roots', wat enkele jaren geleden resulteerde in een serie zelfportretten a. somebody, strijen, holland
Verder komt ondermeer z'n ontwikkeling vanaf de jaren 70 ter sprake, het vertrek naar Londen, idee-fotografie, de foto zonder [con]tekst en waarom hij geen popfotograaf genoemd wil worden.
a.s. zaterdag opent de gelijknamige tentoonstelling bij Torch in Amsterdam en is er een signeersessie in Den Haag.
tentoonstelling: foto's, boek, portfolio
galerie Torch
Lauriergracht 94
Amsterdam
21 mei - 4 juni
open: wo t/m za 13.00-19.00 uur en op afspraak
signeersessie:
zaterdag 21 mei [13.00-14.30]
boekhandel Verwijs
De Passage 39
Den Haag
416 pagina's
379 foto's kleur en duotone
Schirmer/Mosel, 2005 - E 98.00
VPRO radio / De Avonden op 747 AM [of op de lokale kabel]
vrijdagavond 20 mei 2005, rond de klok van 22.00 uur
Het gesprek is na afloop, evenals eerdere afleveringen van De Avonden, ook te beluisteren via de VPRO website:
http://www.vpro.nl/programma/deavonden/afleveringen/21604751/
a.s. vrijdag is er weer eentje, 'n kunsthalfuur gewijd aan fotografie.
Deze keer een gesprek met Anton Corbijn.
ANTON CORBIJN - foto: L.J.A.D. Creyghton, 2005
U2&i
22 jaar U2 fotografie
Naar aanleiding van het onlangs uitgekomen boek U2&i en de gelijknamige tentoonstelling bij galerie Torch in Amsterdam heeft onze medewerker L.J.A.D. Creyghton een gesprek met fotograaf, ontwerper en regisseur Anton Corbijn.
U2&i [inmiddels de 3e druk!] is een uniek boek geworden met bijna 400 foto's van de Ierse band U2 en de weerslag van een 22 jarige vriendschap. De foto's zijn veelal voorzien van persoonlijke aantekeningen en anekdotes waardoor het geheel zich laat lezen met de intimiteit van een fotoalbum.
Een openhartige Corbijn vertelt over zijn drijfveren en de zoektocht naar zijn 'roots', wat enkele jaren geleden resulteerde in een serie zelfportretten a. somebody, strijen, holland
Verder komt ondermeer z'n ontwikkeling vanaf de jaren 70 ter sprake, het vertrek naar Londen, idee-fotografie, de foto zonder [con]tekst en waarom hij geen popfotograaf genoemd wil worden.
a.s. zaterdag opent de gelijknamige tentoonstelling bij Torch in Amsterdam en is er een signeersessie in Den Haag.
tentoonstelling: foto's, boek, portfolio
galerie Torch
Lauriergracht 94
Amsterdam
21 mei - 4 juni
open: wo t/m za 13.00-19.00 uur en op afspraak
signeersessie:
zaterdag 21 mei [13.00-14.30]
boekhandel Verwijs
De Passage 39
Den Haag
416 pagina's
379 foto's kleur en duotone
Schirmer/Mosel, 2005 - E 98.00
VPRO radio / De Avonden op 747 AM [of op de lokale kabel]
vrijdagavond 20 mei 2005, rond de klok van 22.00 uur
Het gesprek is na afloop, evenals eerdere afleveringen van De Avonden, ook te beluisteren via de VPRO website:
http://www.vpro.nl/programma/deavonden/afleveringen/21604751/
125 days
Florence Aubenas and Hussein Hanoun al-Saadi have been kidnapped on January 5.
They were covering the Iraqi elections for "Libération"
http://www.pourflorenceethussein.org/english/index.shtml
They were covering the Iraqi elections for "Libération"
http://www.pourflorenceethussein.org/english/index.shtml
Documentary Now!
Just a reminder - DOCUMENTARY NOW! -
read more by pressing the link 'HET DOC' above-right
Evert Bloemsma
Evert Bloemsma, teacher at AKV St.Joost, died last week at age 46.
By historical standards, the FontFont library is a young library. Most of the designers behind it were still at school when digital type started to free type design and production from its industrial constraints and the division of labour. Among those young designers, Evert Bloemsma was one of oldest and most experienced. He digitized his first typeface at URW in 1987, still on a big mainframe computer. The FontFont library released all his idiosyncratic faces: FF Balance (1993), FF Cocon (1998/2001), FF Avance (2000), FF Legato (2004). All of Evert's work was concerned with finding new answers to the old challenges of reading under various circumstances, in different media. FF Legato has already been praised not only as his most mature design to date, but also as a radical new way of designing the white space, paying as much attention to counter shapes as to the black marks on the page.
In his prime and at the height of his profession, Evert died suddenly at his home in Arnhem, Netherlands on Friday, 22 April. His friends and colleagues at FSI will miss him as a friend and as a contributor. We all owe Evert a lot.
Jan Middendorp knew Evert well. He wrote this earlier today:
"Of all the type designers I have known and have written about, Evert had the most complex personality, and possibly the most original mind and the weirdest sense of humour. He kept promising me, with his characteristic mixture of boyish enthusiasm, solemn dedication and self-mockery, that he would one day cover the entire distance between his home in Arnhem and mine in Ghent on his reclining bike. I was sure he'd make it, sooner or later - he always carried out his plans, although some took him ten years to complete. It fills me with grief, wonder and anger that Evert, who was always advocating exercise and healthy food, has now been taken away from us because of a heart failure.
As a type designer, Evert was unorthodox, a true original. Each of his four type families was the outcome of a highly personal investigation, a challenge to himself. To others, he could be as demanding as his was to himself; when criticizing his friends' typographic work, he was brutally honest and always to the point. Yet he remained amazingly modest, even insecure, about his own work, and deeply grateful to those who would comment on the early versions of his typefaces and/or test them in print. In spite of the single-mindedness with which he worked on his type designs during those months of total concentration, he was open to many other intellectual stimuli. He had worked as a photographer of architecture - constructing his own hand-operated panoramic camera -, interviewed the designers he admired (such as Wim Crouwel and Hans Reichel) about their design philosophy, and lately became fascinated by the work of Marshall McLuhan. His lectures and articles, too, were evidence of his original ideas on form and on reading.
It is a great loss indeed."
Erik, Joan & Petra for FontShop International
posted with permission
( original message from http://www.typophile.com/forums/messages/72/70815.html?1114534064 )
By historical standards, the FontFont library is a young library. Most of the designers behind it were still at school when digital type started to free type design and production from its industrial constraints and the division of labour. Among those young designers, Evert Bloemsma was one of oldest and most experienced. He digitized his first typeface at URW in 1987, still on a big mainframe computer. The FontFont library released all his idiosyncratic faces: FF Balance (1993), FF Cocon (1998/2001), FF Avance (2000), FF Legato (2004). All of Evert's work was concerned with finding new answers to the old challenges of reading under various circumstances, in different media. FF Legato has already been praised not only as his most mature design to date, but also as a radical new way of designing the white space, paying as much attention to counter shapes as to the black marks on the page.
In his prime and at the height of his profession, Evert died suddenly at his home in Arnhem, Netherlands on Friday, 22 April. His friends and colleagues at FSI will miss him as a friend and as a contributor. We all owe Evert a lot.
Jan Middendorp knew Evert well. He wrote this earlier today:
"Of all the type designers I have known and have written about, Evert had the most complex personality, and possibly the most original mind and the weirdest sense of humour. He kept promising me, with his characteristic mixture of boyish enthusiasm, solemn dedication and self-mockery, that he would one day cover the entire distance between his home in Arnhem and mine in Ghent on his reclining bike. I was sure he'd make it, sooner or later - he always carried out his plans, although some took him ten years to complete. It fills me with grief, wonder and anger that Evert, who was always advocating exercise and healthy food, has now been taken away from us because of a heart failure.
As a type designer, Evert was unorthodox, a true original. Each of his four type families was the outcome of a highly personal investigation, a challenge to himself. To others, he could be as demanding as his was to himself; when criticizing his friends' typographic work, he was brutally honest and always to the point. Yet he remained amazingly modest, even insecure, about his own work, and deeply grateful to those who would comment on the early versions of his typefaces and/or test them in print. In spite of the single-mindedness with which he worked on his type designs during those months of total concentration, he was open to many other intellectual stimuli. He had worked as a photographer of architecture - constructing his own hand-operated panoramic camera -, interviewed the designers he admired (such as Wim Crouwel and Hans Reichel) about their design philosophy, and lately became fascinated by the work of Marshall McLuhan. His lectures and articles, too, were evidence of his original ideas on form and on reading.
It is a great loss indeed."
Erik, Joan & Petra for FontShop International
posted with permission
( original message from http://www.typophile.com/forums/messages/72/70815.html?1114534064 )
PHOTOESPAÑA2005
PHOTOESPAÑA2005
VIII Festival Internacional
de Fotografía y Artes Visuales
Madrid 1 de junio-17 de julio
www.phedigital.com
The eighth edition of the International Festival of Photography and the Visual Arts, PHotoEspaña 2005, begins in Madrid on June 1st. Once again, the city’s major museums, art centres, exhibition halls and galleries host more than 50 exhibitions with recent projects by outstanding visual artists and images by the great masters of international photography.
PHotoEspaña is photography’s fiesta: exhibitions, activities, professional encounters, a portfolio review, workshops and master classes with photographers are all ingredients of a festival that for a month and a half turns Madrid into the world capital of photography.
The title of PHE05 is Ciudad (The City). The 26 exhibitions in the Official Section are characterised by the use of documentary languages and the proximity of artistic work to common experience. Ciudad speaks of current urban reality by taking a journey into our daily existence in the single global city.
Ciudad is a route that tests the capacity of visual arts to give form in the richest and most critical way possible to the complex and confusing urban life of our time. It is a proposal committed to the present that describes the global city in which we live and simultaneously inspires in spectators possible interpretations of the future.
In this edition, PHotoEspaña increases the number of exhibitions produced specifically for the Festival. Eleven artists show new projects commissioned by PHotoEspaña.
Twenty-one art galleries and five guest halls participate in the Off Festival.
The RAW Problem
Most camera manufacturers use a proprietary file format to store the raw data from their digital cameras.
In the short history of digital photography, manufacturers have dropped support for asset management applications, abandoned settings from older RAW processor versions and changed the methods of storing basic camera settings without documentation.
The undocumented changes in RAW file formats have already cost users of RAW images time and money.
Read more: http://www.openraw.org/info/
In the short history of digital photography, manufacturers have dropped support for asset management applications, abandoned settings from older RAW processor versions and changed the methods of storing basic camera settings without documentation.
The undocumented changes in RAW file formats have already cost users of RAW images time and money.
Read more: http://www.openraw.org/info/
Helena van der Kraan
The 65 years old photographer Helena van der Kraan is opening her exhibition on Friday 20 May in the Museum of Photography - The Hague.
Helena has been teaching at St.Joost in our department before beeing active in the new photography master department of our school. A retrospective of more than 35 years of photography.
The exhibition is open from 21 May till 21 August 2005.
Fotomuseum Den Haag
Stadhouderslaan 43
2517 HV The Hague
Open Tuesday – Sunday
12 p.m. – 8 p.m.
Photos published with the permission of the author (April 21-2005)
Kids With Cameras
Kids with Cameras is a non-profit organization that teaches the art of photography to marginalized children in communities around the world.
You can also see the photos on: http://www.flickr.com/photos/kidswithcameras/
This project was created after the documentary film "Born into Brothels", by Ross Kauffman and Zana Briski, winner of the 77th annual Academy Award for Best Documentary Feature.
Adobe-Macromedia
Software maker Adobe Systems (Photoshop, Illustrator, Acrobat etc.) is to acquire Macromedia (Dreamweaver, Flash, Shockwave etc.) for $ 3 400 000 000.
Selection
Selection of work of the students for the "Open Door" on Saturday 16 April:
Adriaan van der Ploeg, Liselotte de Groot, Job Janssen & Denise Collignon.
The photo above does not show the entire format.
Constructed Moment
C O N S T R U C T E D M O M E N T
van 26 februari tot en met 10 april 2005
in KW14
Waterstraat 16
5211 NR 's-Hertogenbosch
(om de hoek bij het Noordbrabants Museum en parkeergarage Wolvenhoek)
Excursie: Vrijdag 8 april om 14.00u
met Rik Suermondt en Philippe Moroux
van 26 februari tot en met 10 april 2005
in KW14
Waterstraat 16
5211 NR 's-Hertogenbosch
(om de hoek bij het Noordbrabants Museum en parkeergarage Wolvenhoek)
Excursie: Vrijdag 8 april om 14.00u
met Rik Suermondt en Philippe Moroux
Ataturk
Who has made this photo in Istanbul? We would like to enlarge it for the OPEN DAY presentation mid-April.
ARI & ELLIE
5 JAAR V!P'S EXPO
o.a met nieuwe EXACTITUDES uit CABO VERDE
van ARI & ELLIE
OPENING ZONDAG 03 APRIL 16.00 UUR
CABO LIQUOR, CABO SONGS & CABO FOOD
Autonome fotografie
Rik Suermondt, Autonome fotografie: een korte geschiedenis, De Fotograaf, (nr 2), 1999, pp 4-5
Autonome fotografie: een korte geschiedenis
In 1985 vond er een kleine confrontatie plaats tussen ‘fotograaf’ Ed van der Elsken en ‘beeldend kunstenaar’ Jan Dibbets, die in zijn werk veelvuldig gebruik maakt van fotografische technieken. Het was tijdens de opening van ‘La Grande Parade’, de grote afscheidstentoonstelling van Edy de Wilde als directeur van het Stedelijk Museum. Van der Elsken was snapshots aan het maken van de aanwezige jetset uit de kunstwereld. Brutaal vroeg hij aan de bezoekers: ‘are you famous?’, waarna hij hun verbaasde reacties en verwaande blikken registreerde door ze recht in het gezicht te kieken. Aanbeland bij Jan Dibbets, een van de uitverkoren exposanten, voegde Van der Elsken er nog aan toe: “is dat nou moeilijk Jan, echte kunstfotografie?”. Een flauwe opmerking die door Dibbets effectief werd gecounterd door in de camera te loensen.
Dit voorval, terug te vinden in Van der Elsken’s publicatie ‘Are you famous?’, zegt veel over het geringe aanzien van fotografie in verhouding tot de schilder- en beeldhouwkunst anno 1985. Deze traditionele kunst-disciplines waren ‘vrije kunsten’. Fotografie, die vanaf haar uitvinding door velen als slechts een ‘mechanische’ of ‘gebonden’ kunst werd beschouwd, was die autonome status nog aan het bevechten. Dit bleek ook op La Grande Parade waar grote fotografen als Man Ray, Brassaï, Penn, Mapplethorpe en Van der Elsken slechts een figurantenrol vervulden met hun kunstenaars-portretten van Picasso, Braque, Appel, Giaccometti en Matisse - de echte sterren van de tentoonstelling. En dat z inde Van der Elsken niet. Hij voelde zich op zijn minst gelijkwaardig aan Jan Dibbets.
In de daaropvolgende vijftien jaar heeft de fotografie in Nederland, mede door toedoen van mensen als Ed van der Elsken, een enorme inhaalslag gemaakt en is het medium zelfs uitgegroeid tot een van de meest geliefde kunstdisciplines. Overal in musea, academies en kunst- en fotobladen worden haar autonome kwaliteiten bezongen. Alleen al het veelvuldig gebruik van de term autonoom bevestigt haar gestegen status. Maar lang niet altijd is duidelijk wat er nu precies mee wordt bedoeld.
‘Wet zijn voor zichzelf’
Het begrip autonoom betekent in het Grieks ‘zelfregering’ en roept onmiddellijk associaties op met het politiek-anarchistische ideaal van onafhankelijkheid en zelfbestuur (Kosovo, Baskenland). Binnen de beeldende kunst is de term pas eind jaren zestig geïntroduceerd, en gek genoeg alleen in Nederland en niet in cultuurnaties als Duitsland en Frankrijk of in het Engelse taalgebied. Autonoom verwijst dan naar de idealen van individualisme en persoonlijke vrijheid. Autonome kunstenaars wensen zich te bevrijden van de functionele en dienstbare aspecten van hun beroeps-uitoefening. Bovendien was de term een handige verzamelnaam voor allerlei nieuwe artistieke disciplines die in de jaren zestig de schilder- en beeldhouwkunst verrijkten, zoals video, performance, land art en ook fotografie.
In de jaren zeventig werden er op de meeste Nederlandse academies een afdeling Autonome beeldende kunst opgericht. Zo ook bij de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht waar het begrip vandaag in het studieprogramma staat omschreven als ‘wet zijn voor zichzelf’. Hiermee wordt bedoeld dat “een beeldend kunstenaar uitgaat van zijn eigen criteria, eisen en wetten om zijn artistieke visie in de door hem ontwikkelde beeldtaal uit te drukken”. Want, zo gaat het verder, “Misschien is het wel zo, dat het belangrijkste wat je kunt zeggen, datgene is wat je tegen jezelf zegt. Vanuit deze echokamer van het zelf kan er een intrinsiek zuivere beeldende communicatie ontstaan, waarbij de kern van individualiteit gewaarborgd wordt. Een met anderen gedeelde eenzaamheid.”
Het lijkt me dat veel fotografen in deze karakterisering ook iets van hun eigen beroepspraktijk herkennen. Over de betekenis van de autonome fotografie binnen het brede fotografische werkveld heeft de socioloog Bart Hofstede zinnige dingen gezegd in een onderzoek uit 1995 (*). In de eerste plaats is volgens Hofstede een fotograaf autonoom als hij aan niemand verantwoording schuldig is. Met andere woorden, als alleen hijzelf bepaalt hoe een foto eruit ziet. Autonomie veronderstelt dan een zekere onafhankelijkheid, de afwezigheid van anderen die invloed hebben op de arbeidsomstandigheden van de fotograaf. Dat geldt natuurlijk in de eerste plaats voor fotografen met een zelfstandige beroepspraktijk. In Nederland zijn dat er circa 3.000 van de in totaal 7.000 geregistreerde professionele fotografen, waarvan de meesten overigens gewoon in opdracht werken. Hooguit 300 fotografen kunnen leven van hun vrije werk, en dat is slechts 4,3 procent van de hele beroepsgroep. Bovendien houdt autonomie in dat de fotograaf zelf zijn tarieven bepaalt, het aantal uren werk dat hij dagelijks verricht en ook dat hij genoeg geld verdient om in zijn eigen onderhoud te voorzien.
In de tweede plaats staat het begrip voor artistieke vrijheid en leent het zich uitstekend om fotografie als vrije kunst te onderscheiden van alle vormen van toegepaste, gebonden fotografie - van reclame tot mode en fotojournalistiek. De eerste fotografen die het begrip autonoom in 1976 hanteerden waren Paul de Nooijer, Marrie Bot, Paul den Hollander, Auke Bergsma en Erik van Straten. Marrie Bot: “Wij zagen onszelf als kunstenaar. Wij waren geen pers- of reclamefotografen die daarnaast nog wat vrij werk deden. Wij zeiden: ‘wat we maken is autonoom’ en presenteerden ons ook als zodanig, ook al deden we verschillende dingen.” Wel waren ze ánders autonoom dan beeldend kunstenaars die fotografie combineerden met schilderkunst en de andere media, zoals Jan Dibbets. Het ging Bot, Den Hollander en de anderen erom om met zuiver fotografische beelden artistieke erkenning te krijgen.
Dat laatste was een hele strijd. Paul den Hollander bijvoorbeeld stortte zich in 1980 in een slepend juridische procedure met de Inspectie van Belastingen om over zijn in beperkte oplagen vervaardigde fotowerk het lage btw tarief van de kunstsector te kunnen berekenen in plaats van het hoge tarief van de commerciële fotografie. Het probleem zat erin dat fotografie naar de letter van de wet in de eerste plaats wordt beschouwd als een mechanische reproduktietechniek en niet als een vorm van beeldende kunst. Pas in 1986 won hij deze zaak. De interpretatie van de wet bleek toch voldoende rekbaar om fotografen als kunstenaar werkzaam te laten zijn.
In de jaren zeventig en tachtig is er in Nederland, net zoals elders in Europa (Amerika was al een stap verder) een heel circuit voor vrije of autonome fotografie ontstaan mede door toedoen van tijdschriften als Perspektief en galeries als Fotomania en de Canon Photogallery. In 1976 begon het Stedelijk Museum doelgericht fotografie te verzamelen en via internationale fotofestivals als Arles kregen Nederlandse fotografen uitgebreide kansen om buiten de landsgrenzen te exposeren.
In de jaren negentig heeft het begrip autonome fotografie ongeveer eenzelfde lading gekregen als ‘kunstfotografie’ in de jaren tussen 1900 en 1940, ‘subjektieve fotografie’ in de jaren vijftig en ‘geënsceneerde fotografie’ in de jaren tachtig. Het zijn allemaal benamingen die de behoefte van fotografen reflecteren om hun vak erkend te krijgen als beeldende kunst; een streven dat als een rode draad door de geschiedenis van de fotografie loopt.
Toch bestaat er vaak onduidelijkheid over de precieze betekenis van het begrip autonoom. Zo schrijft de journaliste Bianca Stigter in de inleiding van de uitgave Stilstaande beelden. Opkomst en ondergang van de fotografie (waarin ook het artikel van Bart Hofstede is opgenomen) dat autonome fotografie gelijk is aan documentaire fotografie! Vervolgens zegt ze dat deze vorm van fotografie zich onderscheidt van beeldende kunst “omdat het daarbij vooral gaat om het zo direct mogelijk tonen van politieke en maatschappelijke ontwikkelingen. De artistieke kwaliteit komt niet op de eerste plaats. Belangrijker is het kiezen van het juiste beeld, dat als het goed is een heel tijdperk kan karakteriseren.” Als voorbeeld geeft ze de bekende foto uit de hongerwinter van Emmy Andriesse van het jongetje met het lege pannetje.
Het mag duidelijk zijn dat een dergelijke gelijkschakeling van documentair en autonoom de plank misslaat. Een vergissing die mogelijk voortkomt uit het feit dat sommige, veelal sociaal/documentaire fotografen (waaronder Emmy Andriesse) sinds 1946 met andere beoefenaars van toegepaste kunsten verenigd waren in de GKF, de Vereniging van Beoefenaars der Gebonden Kunsten. Documentair betekent echter eerst en vooral dat de beelden aan de werkelijkheid zijn ontleend, en dat is bij veel vormen van autonome fotografie juist niet het geval. Minstens zo vaak gaat het om foto’s die in de studio zijn geënsceneerd. Wel is het zo dat ook het documentaire genre vandaag de dag een autonome kunststatus heeft gekregen en de resultaten veelvuldig in musea en galeries worden geëxposeerd.
‘De fuik van de autonomie’
Met al deze sterk gestegen belangstelling voor fotografie als artistiek expressiemiddel zou je bijna denken dat het gouden tijden zijn voor autonome fotografie. Schijn bedriegt echter. Zo concludeert Bart Hofstede in zijn artikel dat er een grote discrepantie bestaat tussen de alomaanwezig-heid van fotografie in onze samenleving en de geringe maatschappelijke status van fotografen. Fotografen zijn over het algemeen individualisten en slecht in staat om als gemeenschap hun beroep te professionaliseren. Dit brengt het ideaal van de autonome beroepspraktijk in groot gevaar. Want stelt Hofstede, “hoe meer een fotograaf autonomie ambieert, des te minder kan hij zijn sociaal-economische onafhankelijkheid bewerkstelligen”. En dit aspect valt samen met het naar zijn mening curieuze feit dat er bij Nederlandse opdrachtgevers een desinteresse zou bestaan voor artistieke fotografie. Hofstede noemt dat ‘de fuik van de autonomie’: het streven naar artistieke onafhankelijkheid leidt tot sociaal-economische afhankelijkheid met als gevolg dat fotografen hun inkomsten moeten halen uit een aanvullende uitkering, stipendia of lesgeven op een academie of creatief centrum.
Deze conclusie lijkt wat al te somber. Er is inmiddels een nieuwe generatie fotografen opgestaan, geschoold in zowel analoge als digitale beeldtechnieken, die heel zelfbewust laveert tussen vrije fotografie en opdrachtwerk. Ze noemen zich fotografisch vormgevers, en veel hedendaagse lifestylebladen willen graag werk van hen publiceren. Grote voorbeelden zijn Erwin Olaf en Inez van Lamsweerde, die als ware postmoderne kunstenaars het gat tussen commerciële toepassingen (reclamefoto’s voor Diesel, covers voor Vogue) en vrij fotowerk moeiteloos hebben overbrugd. Zelf zal deze jonge generatie de term autonoom niet in de mond nemen. Net zomin als Ed van der Elsken dat deed in 1950, toen hij als 26-jarige alleen naar Parijs vertrok om daar, geïnspireerd door het artistieke klimaat, zich te ontwikkelen tot de uitzonderlijke fotograaf en cineast die hij later is geworden.
(*) Bart Hofstede, ‘Dilemma’s van fotografen, professionalisering en autonomie’, in: Stilstaande beelden. Ondergang en opkomst van de fotografie (Kunst en beleid in Nederland 7), Boekmanstudies, Amsterdam 1995.
Rik Suermondt
Aanvullingen & correcties
[Rik Suermondt, Autonome fotografie: een korte geschiedenis, De Fotograaf, (nr 3), 1999]
In het vorige nummer van De Fotograaf, nummer 2-1999, gaf Rik
Suermondt een korte geschiedenis van de autonome fotografie. Hij
schreef: 'De eerste fotografen die het begrip autonoom in 1976
hanteerden waren Paul de Nooijer, Marrie Bot, Paul den Hollander,
Auke Bergsma en Eric van Straten.’ Aan deze rij namen ontbreekt die
van Michel Szulc-Krzyzanowski, die wij daarmee tekort doen.
In 1971 was hij de eerste fotograaf in Nederland die als autonoom
fotokunstenaar werd erkend middels de toekenning van een
startstipendium door het toenmalige Ministerie van CRM, terwijl hij
in datzelfde jaar in het Noord-Brabants Museum in 's-Hertogenbosch
zijn eerste expositie had.
Szulc-Krzyzanowski was in 1972 de eerste fotograaf die met autonoom,
niet-commercieel, niet in opdracht gemaakt werk door de GKf als lid
werd geaccepteerd. De toelatingscommissie, die hier hevig over moest
discussiëren, bestond uit Maria Austria, Aart Klein en Cas Oorthuys.
In 1973 werden Szulc-Krzyzanowski’s fotosequenties door regelmatige
aankoop in het kader van de toenmalige BKR-regeling als beeldende
kunst erkend.
Paul den Hollander kwam medio de jaren zeventig als fotografiestudent
bij Michel Szulc-Krzyzanowski over de vloer om apparatuur aan te
kopen en alvast inzicht te krijgen in de praktijk van een autonome
fotograaf. Ook Marrie Bot kwam zich als beginnend fotograaf bij
Szulc-Krzyzanowski informeren.
Wij hopen met deze aanvulling op het artikel van Rik Suermondt Michel
Szulc-Krzyzanowski zijn rechtmatige plek in de geschiedenis van de
autonome fotografie te hebben teruggegeven.
Autonome fotografie: een korte geschiedenis
In 1985 vond er een kleine confrontatie plaats tussen ‘fotograaf’ Ed van der Elsken en ‘beeldend kunstenaar’ Jan Dibbets, die in zijn werk veelvuldig gebruik maakt van fotografische technieken. Het was tijdens de opening van ‘La Grande Parade’, de grote afscheidstentoonstelling van Edy de Wilde als directeur van het Stedelijk Museum. Van der Elsken was snapshots aan het maken van de aanwezige jetset uit de kunstwereld. Brutaal vroeg hij aan de bezoekers: ‘are you famous?’, waarna hij hun verbaasde reacties en verwaande blikken registreerde door ze recht in het gezicht te kieken. Aanbeland bij Jan Dibbets, een van de uitverkoren exposanten, voegde Van der Elsken er nog aan toe: “is dat nou moeilijk Jan, echte kunstfotografie?”. Een flauwe opmerking die door Dibbets effectief werd gecounterd door in de camera te loensen.
Dit voorval, terug te vinden in Van der Elsken’s publicatie ‘Are you famous?’, zegt veel over het geringe aanzien van fotografie in verhouding tot de schilder- en beeldhouwkunst anno 1985. Deze traditionele kunst-disciplines waren ‘vrije kunsten’. Fotografie, die vanaf haar uitvinding door velen als slechts een ‘mechanische’ of ‘gebonden’ kunst werd beschouwd, was die autonome status nog aan het bevechten. Dit bleek ook op La Grande Parade waar grote fotografen als Man Ray, Brassaï, Penn, Mapplethorpe en Van der Elsken slechts een figurantenrol vervulden met hun kunstenaars-portretten van Picasso, Braque, Appel, Giaccometti en Matisse - de echte sterren van de tentoonstelling. En dat z inde Van der Elsken niet. Hij voelde zich op zijn minst gelijkwaardig aan Jan Dibbets.
In de daaropvolgende vijftien jaar heeft de fotografie in Nederland, mede door toedoen van mensen als Ed van der Elsken, een enorme inhaalslag gemaakt en is het medium zelfs uitgegroeid tot een van de meest geliefde kunstdisciplines. Overal in musea, academies en kunst- en fotobladen worden haar autonome kwaliteiten bezongen. Alleen al het veelvuldig gebruik van de term autonoom bevestigt haar gestegen status. Maar lang niet altijd is duidelijk wat er nu precies mee wordt bedoeld.
‘Wet zijn voor zichzelf’
Het begrip autonoom betekent in het Grieks ‘zelfregering’ en roept onmiddellijk associaties op met het politiek-anarchistische ideaal van onafhankelijkheid en zelfbestuur (Kosovo, Baskenland). Binnen de beeldende kunst is de term pas eind jaren zestig geïntroduceerd, en gek genoeg alleen in Nederland en niet in cultuurnaties als Duitsland en Frankrijk of in het Engelse taalgebied. Autonoom verwijst dan naar de idealen van individualisme en persoonlijke vrijheid. Autonome kunstenaars wensen zich te bevrijden van de functionele en dienstbare aspecten van hun beroeps-uitoefening. Bovendien was de term een handige verzamelnaam voor allerlei nieuwe artistieke disciplines die in de jaren zestig de schilder- en beeldhouwkunst verrijkten, zoals video, performance, land art en ook fotografie.
In de jaren zeventig werden er op de meeste Nederlandse academies een afdeling Autonome beeldende kunst opgericht. Zo ook bij de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht waar het begrip vandaag in het studieprogramma staat omschreven als ‘wet zijn voor zichzelf’. Hiermee wordt bedoeld dat “een beeldend kunstenaar uitgaat van zijn eigen criteria, eisen en wetten om zijn artistieke visie in de door hem ontwikkelde beeldtaal uit te drukken”. Want, zo gaat het verder, “Misschien is het wel zo, dat het belangrijkste wat je kunt zeggen, datgene is wat je tegen jezelf zegt. Vanuit deze echokamer van het zelf kan er een intrinsiek zuivere beeldende communicatie ontstaan, waarbij de kern van individualiteit gewaarborgd wordt. Een met anderen gedeelde eenzaamheid.”
Het lijkt me dat veel fotografen in deze karakterisering ook iets van hun eigen beroepspraktijk herkennen. Over de betekenis van de autonome fotografie binnen het brede fotografische werkveld heeft de socioloog Bart Hofstede zinnige dingen gezegd in een onderzoek uit 1995 (*). In de eerste plaats is volgens Hofstede een fotograaf autonoom als hij aan niemand verantwoording schuldig is. Met andere woorden, als alleen hijzelf bepaalt hoe een foto eruit ziet. Autonomie veronderstelt dan een zekere onafhankelijkheid, de afwezigheid van anderen die invloed hebben op de arbeidsomstandigheden van de fotograaf. Dat geldt natuurlijk in de eerste plaats voor fotografen met een zelfstandige beroepspraktijk. In Nederland zijn dat er circa 3.000 van de in totaal 7.000 geregistreerde professionele fotografen, waarvan de meesten overigens gewoon in opdracht werken. Hooguit 300 fotografen kunnen leven van hun vrije werk, en dat is slechts 4,3 procent van de hele beroepsgroep. Bovendien houdt autonomie in dat de fotograaf zelf zijn tarieven bepaalt, het aantal uren werk dat hij dagelijks verricht en ook dat hij genoeg geld verdient om in zijn eigen onderhoud te voorzien.
In de tweede plaats staat het begrip voor artistieke vrijheid en leent het zich uitstekend om fotografie als vrije kunst te onderscheiden van alle vormen van toegepaste, gebonden fotografie - van reclame tot mode en fotojournalistiek. De eerste fotografen die het begrip autonoom in 1976 hanteerden waren Paul de Nooijer, Marrie Bot, Paul den Hollander, Auke Bergsma en Erik van Straten. Marrie Bot: “Wij zagen onszelf als kunstenaar. Wij waren geen pers- of reclamefotografen die daarnaast nog wat vrij werk deden. Wij zeiden: ‘wat we maken is autonoom’ en presenteerden ons ook als zodanig, ook al deden we verschillende dingen.” Wel waren ze ánders autonoom dan beeldend kunstenaars die fotografie combineerden met schilderkunst en de andere media, zoals Jan Dibbets. Het ging Bot, Den Hollander en de anderen erom om met zuiver fotografische beelden artistieke erkenning te krijgen.
Dat laatste was een hele strijd. Paul den Hollander bijvoorbeeld stortte zich in 1980 in een slepend juridische procedure met de Inspectie van Belastingen om over zijn in beperkte oplagen vervaardigde fotowerk het lage btw tarief van de kunstsector te kunnen berekenen in plaats van het hoge tarief van de commerciële fotografie. Het probleem zat erin dat fotografie naar de letter van de wet in de eerste plaats wordt beschouwd als een mechanische reproduktietechniek en niet als een vorm van beeldende kunst. Pas in 1986 won hij deze zaak. De interpretatie van de wet bleek toch voldoende rekbaar om fotografen als kunstenaar werkzaam te laten zijn.
In de jaren zeventig en tachtig is er in Nederland, net zoals elders in Europa (Amerika was al een stap verder) een heel circuit voor vrije of autonome fotografie ontstaan mede door toedoen van tijdschriften als Perspektief en galeries als Fotomania en de Canon Photogallery. In 1976 begon het Stedelijk Museum doelgericht fotografie te verzamelen en via internationale fotofestivals als Arles kregen Nederlandse fotografen uitgebreide kansen om buiten de landsgrenzen te exposeren.
In de jaren negentig heeft het begrip autonome fotografie ongeveer eenzelfde lading gekregen als ‘kunstfotografie’ in de jaren tussen 1900 en 1940, ‘subjektieve fotografie’ in de jaren vijftig en ‘geënsceneerde fotografie’ in de jaren tachtig. Het zijn allemaal benamingen die de behoefte van fotografen reflecteren om hun vak erkend te krijgen als beeldende kunst; een streven dat als een rode draad door de geschiedenis van de fotografie loopt.
Toch bestaat er vaak onduidelijkheid over de precieze betekenis van het begrip autonoom. Zo schrijft de journaliste Bianca Stigter in de inleiding van de uitgave Stilstaande beelden. Opkomst en ondergang van de fotografie (waarin ook het artikel van Bart Hofstede is opgenomen) dat autonome fotografie gelijk is aan documentaire fotografie! Vervolgens zegt ze dat deze vorm van fotografie zich onderscheidt van beeldende kunst “omdat het daarbij vooral gaat om het zo direct mogelijk tonen van politieke en maatschappelijke ontwikkelingen. De artistieke kwaliteit komt niet op de eerste plaats. Belangrijker is het kiezen van het juiste beeld, dat als het goed is een heel tijdperk kan karakteriseren.” Als voorbeeld geeft ze de bekende foto uit de hongerwinter van Emmy Andriesse van het jongetje met het lege pannetje.
Het mag duidelijk zijn dat een dergelijke gelijkschakeling van documentair en autonoom de plank misslaat. Een vergissing die mogelijk voortkomt uit het feit dat sommige, veelal sociaal/documentaire fotografen (waaronder Emmy Andriesse) sinds 1946 met andere beoefenaars van toegepaste kunsten verenigd waren in de GKF, de Vereniging van Beoefenaars der Gebonden Kunsten. Documentair betekent echter eerst en vooral dat de beelden aan de werkelijkheid zijn ontleend, en dat is bij veel vormen van autonome fotografie juist niet het geval. Minstens zo vaak gaat het om foto’s die in de studio zijn geënsceneerd. Wel is het zo dat ook het documentaire genre vandaag de dag een autonome kunststatus heeft gekregen en de resultaten veelvuldig in musea en galeries worden geëxposeerd.
‘De fuik van de autonomie’
Met al deze sterk gestegen belangstelling voor fotografie als artistiek expressiemiddel zou je bijna denken dat het gouden tijden zijn voor autonome fotografie. Schijn bedriegt echter. Zo concludeert Bart Hofstede in zijn artikel dat er een grote discrepantie bestaat tussen de alomaanwezig-heid van fotografie in onze samenleving en de geringe maatschappelijke status van fotografen. Fotografen zijn over het algemeen individualisten en slecht in staat om als gemeenschap hun beroep te professionaliseren. Dit brengt het ideaal van de autonome beroepspraktijk in groot gevaar. Want stelt Hofstede, “hoe meer een fotograaf autonomie ambieert, des te minder kan hij zijn sociaal-economische onafhankelijkheid bewerkstelligen”. En dit aspect valt samen met het naar zijn mening curieuze feit dat er bij Nederlandse opdrachtgevers een desinteresse zou bestaan voor artistieke fotografie. Hofstede noemt dat ‘de fuik van de autonomie’: het streven naar artistieke onafhankelijkheid leidt tot sociaal-economische afhankelijkheid met als gevolg dat fotografen hun inkomsten moeten halen uit een aanvullende uitkering, stipendia of lesgeven op een academie of creatief centrum.
Deze conclusie lijkt wat al te somber. Er is inmiddels een nieuwe generatie fotografen opgestaan, geschoold in zowel analoge als digitale beeldtechnieken, die heel zelfbewust laveert tussen vrije fotografie en opdrachtwerk. Ze noemen zich fotografisch vormgevers, en veel hedendaagse lifestylebladen willen graag werk van hen publiceren. Grote voorbeelden zijn Erwin Olaf en Inez van Lamsweerde, die als ware postmoderne kunstenaars het gat tussen commerciële toepassingen (reclamefoto’s voor Diesel, covers voor Vogue) en vrij fotowerk moeiteloos hebben overbrugd. Zelf zal deze jonge generatie de term autonoom niet in de mond nemen. Net zomin als Ed van der Elsken dat deed in 1950, toen hij als 26-jarige alleen naar Parijs vertrok om daar, geïnspireerd door het artistieke klimaat, zich te ontwikkelen tot de uitzonderlijke fotograaf en cineast die hij later is geworden.
(*) Bart Hofstede, ‘Dilemma’s van fotografen, professionalisering en autonomie’, in: Stilstaande beelden. Ondergang en opkomst van de fotografie (Kunst en beleid in Nederland 7), Boekmanstudies, Amsterdam 1995.
Rik Suermondt
Aanvullingen & correcties
[Rik Suermondt, Autonome fotografie: een korte geschiedenis, De Fotograaf, (nr 3), 1999]
In het vorige nummer van De Fotograaf, nummer 2-1999, gaf Rik
Suermondt een korte geschiedenis van de autonome fotografie. Hij
schreef: 'De eerste fotografen die het begrip autonoom in 1976
hanteerden waren Paul de Nooijer, Marrie Bot, Paul den Hollander,
Auke Bergsma en Eric van Straten.’ Aan deze rij namen ontbreekt die
van Michel Szulc-Krzyzanowski, die wij daarmee tekort doen.
In 1971 was hij de eerste fotograaf in Nederland die als autonoom
fotokunstenaar werd erkend middels de toekenning van een
startstipendium door het toenmalige Ministerie van CRM, terwijl hij
in datzelfde jaar in het Noord-Brabants Museum in 's-Hertogenbosch
zijn eerste expositie had.
Szulc-Krzyzanowski was in 1972 de eerste fotograaf die met autonoom,
niet-commercieel, niet in opdracht gemaakt werk door de GKf als lid
werd geaccepteerd. De toelatingscommissie, die hier hevig over moest
discussiëren, bestond uit Maria Austria, Aart Klein en Cas Oorthuys.
In 1973 werden Szulc-Krzyzanowski’s fotosequenties door regelmatige
aankoop in het kader van de toenmalige BKR-regeling als beeldende
kunst erkend.
Paul den Hollander kwam medio de jaren zeventig als fotografiestudent
bij Michel Szulc-Krzyzanowski over de vloer om apparatuur aan te
kopen en alvast inzicht te krijgen in de praktijk van een autonome
fotograaf. Ook Marrie Bot kwam zich als beginnend fotograaf bij
Szulc-Krzyzanowski informeren.
Wij hopen met deze aanvulling op het artikel van Rik Suermondt Michel
Szulc-Krzyzanowski zijn rechtmatige plek in de geschiedenis van de
autonome fotografie te hebben teruggegeven.
kunstINkijk
Joyce Vanderfeesten is exhibiting in KUNSTINKIJK this Easter weekend. After searching for egg on Monday morning, consider going to Weert in the afternoon:
Kunstcentrum
Ijzerenmanweg 15
Weert
KARAKTER (April)
This is the picture that will be published in KARAKTER (April edition). A joint venture between Niek Geurts and Ruben Renaud.
"Een bijzonder kleurrijk geheel, dat goed tot zijn recht zal komen, verwacht ik." said Martijn Schillemans at Communicatie & Onderneming B.V. the company that publish the magazine.
Guy Bourdin
For those who missed it at the V&A Contemporary Space in April - August 2003, Bourdin's exhibition is coming to Paris in the Musée du Jeu de Paume.
Time:
From 24 June to 12 September 2005
Tuesday (evening) : 12.00 to 21.30
Wednesday to Fridayi : 12.00 to 19.00
Saturday and Sunday : 10.00 to 19.00
Closed on Monday
Place:
Musée du Jeu de Paume
1, place de la concorde 75008 Paris
tel : 01 47 03 12 50
Métro Concorde
Blog again...
Today 4 students have begun a new blog.
We have received a copy
of Else Loof's essay "BEELDCULTUUR"
on CDROM.
Everyone will be able to read it before mid-June.
We have received a copy
of Else Loof's essay "BEELDCULTUUR"
on CDROM.
Everyone will be able to read it before mid-June.
Banned !
French Catholic Church tries to ban fashion advertisement.
PARIS, March 10 (AFP) - France's Catholic Church sought an injunction from the courts Thursday to ban an advertisement for a leading fashion house which is based on Leonardo da Vinci's famous painting of Christ's Last Supper.
Selection
Istanbul 2004 - Teun van der Hoek (F3)
We selected the work of students to be published in the next Academy Book. We also need some photograph we can enlarge (plot) on A0 paper for the 'OPENDAG' of the Academy. We asked Adriaan en Job to select some work, but of course everybody is welcome to show us some good material. (It is rather difficult to join everybody during this MINOR)
Rien Zilvold ex-teacher at St.Joost
Photographer Rien Zilvold has won the "Zilveren Camera 2004" (Silver Camera).
The Zilveren Camera is the Dutch prize for photojournalism.
Let's get it started...
By starting this blog we wish that the students of the department "Fotografie" at St.Joost will follow this example.
We would like to encourage them to post the results of the work they made in assignment for school as well as their personal production on a private blog.
If everything works we should be able to link from here the different weblogs and watch the process.
We would like to encourage them to post the results of the work they made in assignment for school as well as their personal production on a private blog.
If everything works we should be able to link from here the different weblogs and watch the process.
Avans Scriptie Prijs, not for photography
Nancy Lee performing at the 'Avans Scriptie Prijs' - She did not get the first prize although her subject and presentation were of very high quality.